Łazarz II Starszy Henckel von Donnersmarck (1573-1664), baron i hrabia cesarstwa, pan Bytomia, Tarnowskich Gór i Bogumina

Rodzice

Urodził się w 1573 r. Był najstarszym synem Łazarza I i jego pierwszej żony Anny Ettinger.

Życie i działalność

Tuż po śmierci ojca uzyskał od cesarza, króla Czech i Węgier Ferdynanda II Habsburga dokument nakazujący mieszkańcom ziemi bytomskiej i bogumińskiej przyjęcie nowego pana. Habsburg za sumę 367 tys. guldenów odsprzedał 26 maja 1629 r. prawa dziedziczne i własności do bytomskiego i bogumińskiego państwa stanowego. Uroczyste wprowadzenie Hencklów we władanie tymi ziemiami nastąpiło 28 stycznia 1632 r. Tego samego dnia potwierdził wszystkie wcześniejsze przywileje i prawa swych poddanych. Pozostając w Wiedniu, bezpośrednie rządy w śląskich włościach przekazał synom. Władzę nad Bytomiem i Tarnowskimi Górami sprawowali Gabriel i Jerzy Fryderyk.
W dniu 27 stycznia 1637 r. w Wiedniu wydał dokument potwierdzający dawne i nadający nowe przywileje dla Miasteczka Śląskiego (uprzednie dokumenty uległy zniszczeniu w czasie działań wojny trzydziestoletniej). Gdy w 1639 r. tarnogórzanie poskarżyli się na stacjonujące w mieście wojska cesarskie ukarał burmistrza więzieniem, a radzie miejskiej zakazał posiedzeń pod groźbą kary 500 dukatów. Ziemie jemu podległe były w tym czasie wielokrotnie niszczone przez walczące wojsk.
Cesarz Ferdynand II Habsburg nadał mu 18 grudnia 1636 r. w Ratyzbonie dziedziczną godność barona cesarstwa (niem. Reichsfreiherr) „von Donnersmarck na Gföhl i Wesendorf”. W zmienionym wówczas herbie obok herbu rodowego znalazły się godła ziem podległych Hencklom: srebrny jednorożec na błękicie symbolizował ziemię bytomską, czarny orzeł na srebrze ziemię tarnogórską, a czerwony krzyż św. Antoniego na trzech zielonych wzgórzach na złocie ziemię bogumińską. Arcyksiążę Ferdynand Karol Habsburg z Tyrolu nadał 29 lipca 1651 r. w Innsbrucku dziedziczną godność hrabiego cesarstwa (niem. Reichsgraf) z tytułem „Wysoko- i dobrze urodzony” (niem. Hoch- und Wohlgeboren). Cesarz Leopold I Habsburg nadał 5 marca 1661 r. w Wiedniu dziedziczną godność czeskiego hrabiego.

Rodzina

Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Marią Jakubą von Bayr (Payr) zostawił m.in. trzech synów: Eliasza I pana Bogumina, Gabriela pana na Bytomiu oraz Jerzego Fryderyka pana na Tarnowskich Górach, Świerklańcu i potem także na Bytomiu. Zmarł 1 października 1664 r. w Tarnowskich Górach.

Najważniejsza literatura

  • Akt sprzedaży praw dziedzicznych do ziemi bytomskiej i bogumińskiej w: Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesische Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), Breslau 1901
  • Hugo Reichsgraf Henckel Freiherr von Donnersmarck und die Geschichte seines Hauses, Wien (b.r.w.).
  • O okolicznościach przejęcia władzy nad ziemią bytomską w: J. Drabina, Historia Bytomia, Bytom 2002.
  • A. Kuzio-Podrucki, Henckel von Donnersmarckowie. Kariera i fortuna rodu, Bytom 2003
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.