Government Communications Headquarters (GCHQ), Centrala Łączności Rządowej (lub: Zarząd Główny) - brytyjska agencja wywiadowcza, zajmująca się zbieraniem i oceną informacji pochodzących z rozpoznania radiotechnicznego i radioelektronicznego. Jej oryginalna nazwa to Rządowa Szkoła Kodów i Szyfrów (Government Code and Cypher School - GC&CS), utworzona w 1919 roku.

Zmiana nazwy

GCHQ zostało formalnie utworzone w 1919 roku jako Rządowa Szkoła Kodów i Szyfrów, (Government Code and Cypher School - GC&CS), lecz podczas II wojny światowej w 1942 (lub w 1946 roku) roku w celu utajnienia charakteru działalności GC&CS, jej nazwę zmieniono na Government Communications Headquarters (GCHQ), Centralę Łączności Rządowej.

Przeprowadzka

Odmiennie niż w przypadku pokoju nr 40 (Room 40), po zakończeniu II wojny światowej, nikt nie kwestionował zasadności istnienia GCHQ, nazywanego nadal przez brytyjskich kryptoanalityków GC&CS. Po wojnie pracownie kryptoanaliczne przeniesiono z Bletchley Park do Cheltenham, miejscowości położonej 75 kilometrów na południe od Birmingham. W 2003 roku centrala GCHQ została ponownie przeniesiona do innego budynku, kompleksu Doughnut w Cheltenham.

Tajne

Mimo że charakter prac prowadzonych przez GCHQ i wszystkie ich szczegóły trzymane były w najgłębszej tajemnicy, wydaje się, że wywiad radziecki dysponował stosunkowo rozległą wiedzą na ich temat. W czasie II wojny światowej o stanie i zaawansowaniu brytyjskich prac kryptograficznych informowali wywiad radziecki (NKWD) członkowie siatki szpiegowskiej Cambridge, (tzw. Cambridge Five: piątka z Cambridge).

Współpraca

Government Communications Headquarters ściśle współpracuje z innymi agencjami wywiadowczymi, m.in. z Secret Intelligence Service, znaną powszechnie jako MI6, oraz z Security Service, powszechnie znaną jako MI5, a także innymi brytyjskimi agencjami wywiadu i bezpieczeństwa. Wielka Brytania podpisała ze Stanami Zjednoczonymi w 1947 roku tajne porozumienie, tzw. UKUSA (United Kingdom - United States of America Security Agreement), do którego dołączyły m.in. Australia, Kanada, Nowa Zelandia. W ten sposób Government Communications Headquarters może współpracować z amerykańską Agencją Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Agency - NSA) kanadyjską Służbą Bezpieczeństwa Łączności (Communications Security Establishment), australijskim Zarządem Łączności Ministerstwa Obrony (Defence Signals Directorate) oraz nowozelandzkim Biurem Bezpieczeństwa Łączności Państwowej.

Personel

W latach końcowych zimnej wojny w Centrali Łączności Rządowej GCHQ pracowało ok. 6 tys. osób, do 1997 roku liczba ta spadła do ok. 4700 osób.

Struktura

Mimo niechęci władz brytyjskich do ujawniania wszelkiego rodzaju szczegółów na temat GCHQ i innych agencji wywiadowczych, w wydanej w 1982 roku książce - The Puzzle Palace, James Bamford podaje schemat jej struktury wewnętrznej.
Według autora The Puzzle Palace, Jamesa Bamforda, skruktura GCHQ wygląda następująco:
  • Composite Signals Organisation - Zespolone Biuro Łączności, sekcja nasłuchu radiowego (wcześniej znana jako Służba Y)
  • Directorate of Communications Security - Zarząd Bezpieczeństwa Łączności, sekcja opracowująca nowe szyfry i kody, zajmująca się również produkcją maszyn szyfrujących.
  • Directorate of Organisation and Establishment - Zarząd Administracyjno Finansowy, sekcja odpowiedzialna za organizację i gospodarkę finansową GCHQ.
  • Directorate of Signals Intelligence Operations and Requirements - Zarząd Wywiadu Radiowego i Zadań Doraźnych, sekcja nadzorująca przechwytywanie komunikatów i dekryptaż, analizę ruchu radiowego oraz dystrybucję tekstów rozszyfrowanych. (według autora najbardziej utajniona i najważniejsza sekcja GCHQ)
  • Directorate of Signals Intelligence Plans - Zarząd Planowania Wywiadu Łączności.
  • Joint Technical Language Service - Połączona Specjalistyczna Służba Językowa, londyńska sekcja nasłuchowa, monitorująca łączność radiową obcych placówek dyplomatycznych oraz zagraniczne rozmowy dyplomatyczne, prowadzone za pośrednictwem publicznej sieci łączności.

Niektórzy dyrektorzy GCHQ

Dyrektorzy GCHQ, których udało się ustalić według różnych źródeł:
  • kmd. sir Edward W. Travic - 1944 - 1952
  • kmd. sir Eric Jones - 1952 - 1960
  • sir Clive Loehnis - 1960 - 1964
  • sir Loenard Hooper - 1965 - 1973
  • sir Arthur Bonsall - 1973 - 1978
  • sir Brian Tovey - 1978 - 1983
  • sir Peter Marychurch - 1983
  • sir Francis Richards - 1998 - 2003
  • sir David Pepper - 2003 (obecny)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.