Gniezno to miasto we wschodniej części województwo wielkopolskie| województwa wielkopolskiego
, siedziba powiatu gnieźnieńskiego. Miasto leży na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego, jest otoczone jeziorami: Jelonek, Świętokrzyskie, Winiary.
br />

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z późnego paleolitu. Mieścił się tu jeden z głównych grodów państwa Polan.
Legenda głosi, że:
trzej bracia Lech, Czech i Rus. Przedzierali się przez puszcze szukając miejsca, gdzie mogliby się osiedlić. Nagle
W rzeczywistości, w końcu VIII wieku w powstał gród książęcy Polan i podgrodzie, otoczone wałem drzewno-ziemnym. W X wieku stanowiło jeden z głównych grodów, obok Poznania i Giecza, państwa Piastów.
W 1000 roku odbył się w Gnieźnie zjazd, w którym uczestniczył Bolesław Chrobry i Otton III, podczas tego zjazdu utworzono arcybiskupstwo gnieźnieńskie.


Pieczęć z herbem Gniezna
W 1025 odbyła się w Gnieźnie koronacja Bolesława Chrobrego pierwszego króla Polski. W 1038 r. wtargnął do grodu Brzetysław I (książę czeski), pozostawiając po sobie spalone podgrodzia i zniszczoną, ograbioną katedrę. Na skutek czego Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa.
Prawa miejskie uzyskało Gniezno w 1239.
W 1331 miasto zajęli Krzyżacy, rabując je i niszcząc. Odbudowę i rozwój gospodarczy zawdzięcza Gniezno Kazimierzowi Wielkiemu. Za rządów Władysława Jagiełły (1419) gnieźnieńskim arcybiskupom został przyznany tytuł Prymasa Polski oraz zastrzeżona godność kardynała. W kolejnych latach Gniezno stało się dużym ośrodkiem handlu krajowego i międzynarodowego. Każdego roku odbywały się w Gnieźnie jarmarki: św. Wojciecha, św. Trójcy, św. Bartłomieja i św. Andrzeja. Uczestniczyli w nich kupcy z Wilna, Mińska, Brześcia, Śląska, Moraw, Włoch, Flandrii i Anglii, a także z Hamburga, Norymbergii i Frankfurtu. Skutkiem rozwoju handlu był rozwój rzemiosła. Gniezno było drugim po Krakowie ośrodkiem sztuki, szczególnie muzycznej.
Na skutek wielu klęsk: zarazy, pożary, najazdy obcych wojsk Gniezno stopniowo traciło swoją pozycję w kraju. Jednak od połowy XVIII w. miasto powtórnie zyskuje na znaczeniu.
Gniezno -

Widok Gniezna

W 1768 roku Gniezno stało się stolicą województwa.
W okresie rozbiorów Gniezno znalazło się pod zaborem pruskim, a od 1815 r. w wyniku uchwał Kongresu Wiedeńskiego znalazło się w granicach Wielkiego Księstwa Poznańskiego wchodzącego w skład Prus. W 1918 było jednym z głównych ośrodków powstania wielkopolskiego.
Po odzyskaniu niepodległości w 1919 r. miasto stało się siedzibą władz powiatowych. Przywrócono także dawny herb miasta z orłem w koronie. W okresie okupacji hitlerowskiej Gniezno weszło w skład Rejencji Inowrocławskiej. Zostało wyzwolone 21 stycznia 1945 r. Po II wojnie światowej nastąpiła rozbudowa i dynamiczny rozwój miasta.

Królewskie koronacje w katedrze gnieźnieńskiej

Gniezno dzisiaj

Obecnie Gniezno jest ośrodkiem przemysłu lekkiego i spożywczego (szczególnie dynamiczny rozwój tych sektorów nastąpił w latach dziewięćdziesiątych, kiedy zaczęły tu inwestować znane zachodnie firmy) ponadto znajdują się tu fabryki: maszyn i urządzeń pakujących, maszyn budowlanych, zakład techniki biurowej, zakłady elektrotechniczne i stolarki budowlanej. Jest też dużym węzłem komunikacyjnym (droga E5 (E261) Wrocław - Poznań - Bydgoszcz - Gdańsk, około 20 km na południe - we Wrześni - przebiega autostrada A2 Świecko - Poznań - Warszawa. Najbliższe lotnisko w Poznaniu (ok. 50 km). Miasto jest także znaczącym ośrodkiem turystycznym.
W czerwcu 1997 roku uroczyście obchodzono milenium śmierci św. Wojciecha. W uroczystościach uczestniczył papież Jan Paweł II, prezydenci siedmiu państw Europy Środkowowschodniej oraz około 280 tysięcy pielgrzymów z Polski i Świata.
W roku 2000 Gniezno było miejscem obchodów milenium Zjazdu Gnieżnieńskiego z 1000 roku. Z tej okazji odbył się m.in.: Głównym zabytkiem miasta jest - katedra gnieźnieńska z grobem św. Wojciecha (trumna-relikwiarz św. Wojciecha została skradziona w 1986, zrekonstruowana w 1987), w katedrze znajdują się również słynne Drzwi Gnieźnieńskie (1170).
Gniezno jest ważną miejscowością na Szlaku Piastowskim, wiodącym z Poznania poprzez Ostrów Lednicki, Gniezno, Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Kruszwicę do Inowrocławia, następnie zawraca do Biskupina i – ponownie przez Gniezno – prowadzi do Giecza.

Edukacja

W Gnieźnie rozwija się edukacja na poziomie akademickim. Funkcjonują następujące wyższe uczelnie:
  • Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie - Sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (rok powstania Seminarium: 1602, w UAM od 1998)
  • Collegium Europaeum Gnesnense Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (rok powstania: 2000)
  • Gnieźnieńska Wyższa Szkoła Humanistyczno-Menedżerska "Milenium" (rok powstania: 2003)
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie (rok powstania: 2004)

Kultura i Sztuka

  • Teatr im. A. Fredry
  • Muzeum Początków Państwa Polskiego

Sport

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.