Gmina Rzezawa - gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim. W latach 1975-1998 gmina należała do województwa tarnowskiego. Jej siedzibą jest Rzezawa, położona w południowej części gminy.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 10 427 100 5296 50,8 5131 49,2
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
122 62 60

Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1393,06 zł.

Geografia

Gmina położona jest w Wojnickim członie Przedgórza Bocheńskiego. Pod względem geologicznym jest to sfałdowany, solonośny miocen, spiętrzony do wysokości 260-300 m n.p.m.

Klimat

Występują tu dwa typy klimatu: podgórskich nizin i kotlin oraz podgórski. Średnia roczna temperatura wynosi 8-9 stopni Celsjusza, a sumy opadów wynoszą 700-750 mm. Przeważają wiatry z kierunków zachodnich.

Podział administracyjny

W skład gminy wchodzą następujące sołectwa:
  1. Borek
  2. Bratucice
  3. Buczków
  4. Dąbrówka
  5. Dębina
  6. Jodłówka
  7. Krzeczów
  8. Łazy
  9. Okulice
  10. Ostrów Królewski
  11. Rzezawa

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Rzezawa ma obszar 85,48 km², w tym:
  • użytki rolne: 67%
  • użytki leśne: 27%

Sąsiednie gminy

  • gmina Bochnia - od zach.
  • miasto Bochnia - od zach.
  • gmina Brzesko - od wsch.
  • gmina Szczurowa - od płn.

Ochrona przyrody

Na terenie gminy występują dwa chronione obszary:
  • Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Wiśnickiego (Łazy)
  • Bratucicki Obszar Chronionego Krajobrazu (część Borku, część Jodłówki, Dąbrówka, Buczków, Dębina, Okulice i Bratucice)
Gmina stanowi 13,54% powierzchni powiatu.

Historia

Najstarszą wsią gminy są Okulice, o których pierwsze wzmianki pojawiają się już w XI w. W połowie XIV w. pojawiły się dobra krzeczowskie (Krzeczów, Borek, Jodłówka, Ostrów Królewski i Rzezawa). Najmłodszymi wsiami są powstałe w I połowie XV w. Bratucice, Buczków i Dąbrówka.
Przed 1282 rokiem klasztor Benedyktynek ze Staniątek posiadał Łazy i Gorzków. Zdecydowana większość wsi była królewszczyzną, a dobra szlacheckie stanowiły znikomy procent.
Po I rozbiorze obszar ten dostał się pod panowanie Austrii. Dobra krzeczowskie zaliczane były wtedy do dóbr stołowych dworu królewskiego, a zarządcą był wówczas Ignacy Dydyński. Po rozbiorze starosta utracił swoje dobra.
W 1835 Edward Homolacs zakupił: Borek, Buczków, Dębinę, Dąbrówkę i Ostrów Królewski. Resztę klucza krzeczowskiego (Jodłówkę, Krzeczów oraz Rzezawę) nabył podczas aukcji w 1840 Henryk Leopold Bondy. Bratucice i Okulice znajdowały się pod bezpośrednią administracją austriacką z siedzibą w Niepołomicach.
Po odzyskaniu niepodległości teren dzisiejszej gminy znajdował się w powiecie bocheńskim, w województwie krakowskim. Po reformie administracyjnej gmina weszła w obręb województwa tarnowskiego i objęła swym zasięgiem 8 wsi:
  1. Borek
  2. Brzeźnicę
  3. Gorzków
  4. Jodłówkę
  5. Krzeczów
  6. Łazy
  7. Ostrów Królewski
  8. Rzezawę
W roku 1976 zlikwidowano gminę Bogucice i przyłączono do Rzezawy 5 wsi: Buczków, Bratucice, Dąbrówkę, Dębinę i Okulice. W 1985 wyłączono sołectwa: Brzeźnica i Gorzków i włączono je do gminy Bochnia. W takim składzie administracyjnym gmina Rzezawa funkcjonuje do dziś.

Oświata i kultura

W gminie istnieje:
  • 7 przedszkoli (Borek, Bratucice, Dąbrówka, Jodłówka, Krzeczów, Łazy, Rzezawa)
  • 7 szkół podstawowych (Borek, Dąbrówka, Jodłówka, Krzeczów, Okulice, Łazy, Rzezawa)
  • 2 gimnazja (Dąbrówka, Rzezawa) i 1 oddział filialny (Łazy)
Kulturą zajmuje się głównie Gminne Centrum Kultury Czytelnictwa i Sportu. W gminie istnieje 7 świetlic. Ponadto przy świetlicy w Rzezawie znajduje się Gminna Biblioteka Publiczna, która posiada 4 filie (Buczków, Bratucice, Krzeczów).
W Okulicach działa znana w całej Polsce orkiestra dęta.

Sport

Dominującą dyscypliną jest piłka nożna. Poza tym popularnością cieszą się również szachy i tenis stołowy. W gminie działa 7 klubów sportowych:
  • Błękitni Krzeczów
  • Borkowianka Borek
  • Ostrowianka Ostrów Królewski
  • Rzezawianka Rzezawa
  • UKS Magnus
  • UKS Strzelec
  • NOVI JODŁÓWKA
Gmina Rzezawa
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.