Gitara basowainstrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa transponuje – podobnie jak kontrabas – o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny g, d, A, E. (Nazwy strun pochodzą od zapisu nutowego, de facto wydają dźwięki o oktawę niższe, czyli: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz, 98 Hz). Łączna Skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g1, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu. Spotyka się także modele 5-strunowe (z dodatkową dolną struną C lub H), 6-struowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), 8-strunowe (gdzie dla każdej struny 4-strunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz 12-strunowe. Firma Modulus Graphite wyprodukowała także 18-strunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). W muzyce rokowej na gitarze basowej gra basista.
Pierwsze gitary basowe były instrumentami akustycznymi. Mimo posiadania dużych rozmiarów pudła rezonansowego produkowały dźwięk o stosunkowo niskim natężeniu. Dopiero elektryczna gitara basowa stała się w pełni funkcjonalnym instrumentem. Ostatnimi czasy postęp technologiczny pozwolił produkować także funkcjonalne akustyczne gitary basowe, które zyskują coraz większą popularność.
Dźwięk uzyskuje się szarpiąc struny. Ich drganie jest zamieniane na sygnał elektryczny poprzez przetwornik elektromagnetyczny. Sygnał ten za pomocą wzmacniacza jest wzmacniany, i emitowany przez głośnik, bądź zapisywany.
Oprócz zwykłego uderzania (szarpania) strun, możliwe są inne sposoby artykulacji:
  • klang – szarpnięcie struny tak mocne, by ta odezwała się uderzając o progi (artykulacja analogiczna do pizzicato bartokowskiego) na instrumentach smyczkowych.
  • slap – mocne uderzenie struną o gryf za pomocą kciuka.
Bezprogowa gitara elektryczna (fretles), której brzmienie stosowane jest często np. w muzyce house czy jazzie, charakteryzuje się niższą niż tradycyjna gitara basowa zawartością wysokich tonów składowych, co spowodowane jest brakiem progów. Stąd fretles wykorzystywany jest częściej niż bas z progami w tych nagraniach i kompozycjach, w których występują również instrumenty smyczkowe.
Używany przez basistów i gitarzystów wzmacniacz zintegrowany z prostym korektorem i głośnikiem określany jest potocznie jako piec.
Elektryczna gitara basowa powstała dzięki inicjatywie amerykańskiego twórcy gitar elektrycznych, Leo Fendera, który wyszedł naprzeciwko zapotrzebowaniu na szarpany instrument niskotonowy, który zastąpić miał nieporęczne i zbyt ciche kontrabasy. On to właśnie zbudował pierwszy instrument typu Fender Precission Bass, który to otrzymał typowo gitarowy kształt, oraz kwartowy strój, identyczny ze strojem kontrabasu.
Gitara basowa należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.
Do głównych producentów gitar basowych należą: Alembic, Danelectro, Ernie Ball, ESP, Fender, Fodera, Gibson, Ibanez, Pedulla, Rickenbacker, Sadowsky, Wal, Warwick i Yamaha.

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.