Gips (kamień gipsowy) wzór chemiczny Ca(SO4)·2H2O (uwodniony siarczan wapnia) to miękki minerał pochodzenia osadowego. Można go łatwo kroić, dobrze rozpuszcza się w gorącej wodzie. Największe jego złoża w Polsce znajdują się w dolinie Nidy.
Gips -


Układ krystalograficzny - jednoskośny
Twardość w skali Mohsa - 2
Łupliwość - doskonała
Rysa - biała
Przełam - blaszkowy
Gęstość - 2,31 do 2,33 g/cm3
Barwa - bezbarwny lub różne zabarwienia
Połysk - szklisty, perłowy, jedwabisty
Jest powszechnie stosowany w budownictwie do produkcji jako materiał wiążący (spoiwo mineralne), do produkcji cementu i innych wyrobów, oraz w modelarstwie, stomatologii, chirurgii i sztukatorstwie. Jako alabaster stosowany jest do produkcji elementów dekoracyjnych.
Gips w budownictwie - przed użyciem, kamień gipsowy należy wypalić w temperaturze + 150 - 190 oC. Otrzymany produkt to przede wszystkim tzw. gips półwodny (CaSO4·0,5H2O), resztę tworzy gips bezwodny - anhydryt (CaSO4) i zanieczyszczenia ze złoża. Produkt wypalania w zmielonej postaci to gips budowlany. W zależności od zawartości składu i sposobu produkcji otrzymuje się różniące właściwościami odmiany gipsu, z których najczęściej spotyka się: gips budowlany (zwykły), gips szpachlowy (gips wolniej wiążący)i gips tynkarski. W praktyce różnią się między sobą przede wszystkim czasem wiązania i stopniem zmielenia. Wiązanie gipsu polega na jego ponownym połączeniu się z wodą i przejściu w gips dwuwodny (uwodniony siarczan wapnia). Jakość wyrobu zależy od dokładności wymieszania z wodą (bez grudek i wtłoczonego powietrza) i ilości dodanej wody (woda nie związana chemicznie wyparowuje posostawiając po sobie puste pory). W praktyce, określa się ilość potrzebnej wody i gips wsypuje się do odmierzonej jej ilości). Proces wiązania to reakcja egzotermiczna (ilość wydzielanego ciepła - ok. 30 kcal/kg) oraz gips zwiększa swoją objętość o ok. 1%. Po zakończeniu wiązania następuje okres twardnienia. Gips uzyskuje pełną wytrzymałość po wyschnięciu. Jest materiałem chłonącym wilgoć i rozpuszczającym się w wodzie (2,4 g/l). Pod wpływem wilgoci wytrzymałość mechaniczna gipsu spada, dlatego należy go stosować w miejscach suchych.
Zastosowanie gipsu w budownictwie:
  • tynki wewnętrzne
  • ozdobne detale architektoniczne, stiuki - sztukaterie, posągi
  • płyty na ścianki działowe, płyty gipsowo - kartonowe
  • posadzki pod wykładziny podłogowe
  • formy do odlewów
  • drobne naprawy tynku
Zawiera go kamień kotłowy w kotłach parowych. W kotłach zasilanych wodą słoną, wydziela się intensywnie powyżej temperatury ok. 120 oC odpowiadającej ciśnieniu 0,175 MPa. Kamień kotłowy z niego powstały jest bardzo trudny do usunięcia przez co ciśnienie w kotłach okrętowych zasilanych wodą słoną (morską) nie przekraczało 0,175 MPa.
Patrz także:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.