Ablacja, topnienie proces zmniejszania się masy śniegu i lodu lodowców, lodu pływającego lub pokrywy śnieżnej wskutek topnienia, sublimacji, erozji mechanicznej, powodowanych m. in. przez:
- insolację (nasłonecznienie);
- działanie ciepłych mas powietrza;
- opady deszczu;
- oddawanie ciepła przez zbocza skalne;
- działalność wód lodowcowych. .
, ablacja lodowca proces ablacji (topnienia) w odniesieniu do lodowca lub lądolodu. Topnienie lodowca równoważone jest przez stały dopływ lodu z górnej części lodowca, wtedy czoło lodowca ma położenie generalnie stałe. Kiedy straty masy śniegu i lodu przewyższają dopływ mas lodu, następuje cofanie czoła lodowca (regresja lodowca), w przypadku zaś mniejszej ablacji dopływ lodu powoduje przesuwanie się czoła lodowca do przodu (transgresja lodowca).
Abrazja jeden z czynników erozyjnych. Zachodzi na stromych, skalnych brzegach dużych zbiorników wodnych, takich jak oceany, morza i duże jeziora. Jest to proces ścierania skały poprzez okruchy skalne poruszane falami wodnymi. Efektem działania abrazji jest powstawanie platformy abrazyjnej.
Zobacz też: erozja, wietrzenie. .
Lub uniformitaryzm sformułowana przez Jamesa Huttona (Theory of the Earth, Charlesa Lyella (Principles of Geology, geologiczna przyjmująca, że czynniki fizyczne i chemiczne oddziałujące na skorupę ziemską były w przeszłości podobne do dzisiejszych, co pozwala na podstawie współczesnych obserwacji określać przebieg dawnych procesów geologicznych. .
Akumulacja (inaczej agradacja, depozycja) w geologii, proces gromadzenia się osadów za pomocą wody, lodowca. W górach występuje akumulacja lodowcowa, rzeczna i rzecznolodowcowa, podstokowa oraz eoliczna. Materiał usunięty wskutek erozji osadza się w innych miejscach. Proces gromadzenia się okruchów mineralnych, skał, szczątków roślin i zwierząt na powierzchni lub lądzie lub w wodzie.
To proces gromadzenia osadów na dnie rzeki przez jej nurt. Materiały akumulowane w ten sposób określane sa mianem aluwii.
Rodzaj przenoszonego przez rzekę materiału zależy od podłoża geologicznego, po którym płynie, jak również od prędkości nurtu. Na terenach górzystych, gdzie nurt jest prędki i dominuje piaski i iły.
Istnieją trzy sposoby przenoszenia przez rzekę osadów: ciżekie okruchy i otoczaki są wleczone po dnie rzeki, mniejsze cząstki natomiast sa albo niesione przez nurt rzeki w postaci zawiesiny, albo odrywane sa od dna i przenoszone skokowe na mniejsze odległości.
, siodło (geologicznie wypukła część fałdu, której wnętrze zbudowane jest ze skał starszych, na zewnątrz zaś występują skały coraz młodsze. Proste normalne w stosunku do płaszczyzn odpowiadających poszczególnym warstwom skalnym tworzą w antyklinie wiązkę rozbieżną.
Zobacz też: antyklina fałszywa. .
Występuje w przyrodzie na ogół w pobliżu złóż ropy naftowej w postaci:
złoża bitumiczne – o zawartości 55-98% czystego asfaltu
skał bitumicznych – najczęściej są to wapienie, piaskowce, skały o porowatej strukturze nasycone asfaltem. Jego zawartość to 10-15% objętości czystego asfaltu.
Asfalt naturalny jest zbyt twardy, by mógł być stosowany jako samodzielne lepiszcze. Stosuje się go jako dodatek do asfaltów ponaftowych w ilości 5 – 15% w, w celu poprawienia ich właściwości.
Warstwa płaszcza ziemskiego położona na głębokości od 100 do 400 km pod powierzchnią Ziemi. Materiał skalny w warstwie astenosfery jest częściowo stopiony i ma lepkość mniejszą niż lepkość litosfery i jest plastyczny. przemieszczanie płyt tektonicznych i wędrówkę kontynentów. Astenosferę od jądra Ziemi odgradza mezosfera. .