Friuli-Wenecja Julijska (wł. Friuli-Venezia Giulia) to region administracyjny w północnych Włoszech, o powierzchni 7845 km², 1,2 miliona mieszkańców i stolicą w Trieście (129 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 155 osób na km².
Znaczną część mieszkańców stanowią mniejszości etniczne: Friulowie, Słoweńcy i Austriacy.
Prezydent: Ricardo Illy
W skład regionu wchodzą 4 prowincje: Triest, Udine, Pordenone i Gorizia.
Główne miasta to: Triest, Udine, Pordeone i Gorycja.

Warunki naturalne

Północną część zajmują Alpy Wschodnie oraz ich przedgórza. Najwyższym szczytem jest Coglians osiągający 2780 m. n.p.m. Południową część prowincji zajmuje Nizina Padańska. W regionie przepływają liczne rzeki m.in. Tagliamento, Sirilla, Isonzo i Fella.

Gospodarka

Gospodarka regionu oparta jest na rolnictwie i przemyśle. Rozwinięty jest przemysł przetwórczy, a zwłaszcza: stoczniowy (Triest, Monfalcone), włókienniczy (Udine, Gorycja), rafineryjny (Triest), fotooptyczny, zegarmistrzowski, maszynowy, metalowy, chemiczny, obuwniczy i spożywczy. Rozwinięte jest także rolnictwo. Uprawia się kukurydzę, winorośl, tytoń i warzywa. Ponadto sadownictwo i hodowla bydła. Główne porty morskie to Triest i Monfalcone. Znacznym źródłem dochodów jest także turystyka.

Historia

W II w. p.n.e. była to prowincja rzymska Forum Iulii. W 452 zniszczona przez Hunów. W VI w. longobardzkie księstwo, następnie marchia. W 1077 cesarz Henryk IV oddał zachodnią (wenecką) część Friuli patriarchom akwilejskim, część wschodnią otrzymali hrabiowie Gorycji, a od 1500 — Habsburgowie. W 1420 Wenecja zdobyła zachodnią część Friuli. W 1797 i od 1815 cała Friuli pod władzą Austrii. W 1866 część wenecka przypadła Włochom, 1919 — część gorycka. W 1947 Jugosławia otrzymała wschodnią (gorycką) część Friuli, zamieszkaną przez Słoweńców.
Link zewnętrzny: strona internetowa regionu Friuli-Wenecja Julijska
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.