Fiodor_Dostojewski -
Fiodor Michajłowicz Dostojewski (urodzony 30 października 1821 (jul.)/11 listopada 1821 (greg.) w Moskwie - zmarł 28 stycznia 1881/9 lutego 1881 w Sankt Petersburgu) pisarz rosyjski. Uważany za mistrza prozy psychologicznej i jednego z najważniejszych powieściopisarzy literatury rosyjskiej.
Jego dzieciństwo i młodość były trudne i niespokojne, ze względu na jego surowego i wymagającego ojca. Wpływ ojca zadecydował też o jego przyszłym zawodzie. Z jego powodu Dostojewski wstępuje do Wyższej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Szkołę kończy w 1843 roku i podejmuje pracę jako urzędnik. Szybko jednak, gdyż po roku rezygnuje z niej na rzecz pisarstwa. Pierwsza jego książka Biedni Ludzie (1846, co niektóre wydawnictwa podają, co prawda datę 1845, ale jest to data napisania, a nie wydania książki, Bieliński (który jako krytyk otrzymał ją przed wydaniem, czytał książkę w grudniu) opowiadająca o stosunkach dwóch biednych ludzi wzrusza samego Bielińskiego, który jest jednym z bardziej znanych krytyków i ułatwia mu start na literackiej scenie. Dostojewski wydawał kolejne książki: Sobowtóra, Białe Noce, Nietoczke Niezwanową, Gracza. Uważa się, że większość książek Dostojewskiego z pierwszego okresu jego twórczości nie dorównuje jego późniejszej twórczości. Wymienione wyżej książki zapewniły mu oczywiście pewną sławę i opinię dobrego pisarza, ale nie dzięki tym książkom przeszedł do historii literatury. Do 1849 roku Fiodor Dostojewski należał do tzw. Koła Pietraszewskiego, którego poglądy określano jako zapadniczelstwo (ros. zapad - zachód). Krytykowali oni samodzierżawie carskie i zacofanie kulturalne, społeczne i ekonomiczne państwa. Reformy w Rosji, powinny przebiegać tak, aby ustrój społeczny i warunki życia zmieniały się na takie, które panują w Europie Zachodniej. Członkowie tej organizacji zostali pojmani i skazani na śmierć. 24 grudnia 1849 tuż przed wykonaniem egzekucji car zlitował się jednak nad buntownikami i zamienił ich kary na zesłanie oraz służbę wojskową.
U Dostojewskiego w tym okresie następuje znacząca przemiana, przestaje być przeciwnikiem ustroju panującego w Rosji i coraz mniej dobrego widzi w Europie Zachodniej. Po powrocie z zesłania i odbyciu służby wojskowej udaje mu się uzyskać pozwolenie na wyjazd na zachód. W następnych latach wyjeżdża wiele razy i z każdej wyprawy powraca z coraz większym przeświadczeniem o rozkładzie moralnym i religijnym Zachodu. Teraz Dostojewski uważa, że to Rosja i prawosławie są jedynym ratunkiem dla Słowian. Dostojewski uważa, że Słowianie powinni się zjednoczyć i to zjednoczenie powinno odbyć się pod przewodnictwem Rosji jako najsilniejszego państwa słowiańskiego. W tym duchu napisane są też następne książki Dostojewskiego. Rośnie także ich poziom literacki, a przede wszystkim psychologiczny. W napisanych niewiele po powrocie z Rosji Wschodniej Skrzywdzonych i poniżonych widać już zupełnie innego autora niż w jego wcześniejszych książkach.
Większy rozgłos przyniosła Dostojewskiemu powieść Zbrodnia i kara. W tym dziele opisuje skrajny indywidualizm, który prowadzi do zbrodni. Powieść charakteryzuje się nowatorstwem formalnym i konstrukcyjnym, mistrzostwem ukazania całej złożoności ludzkiej świadomości, a także głębią analizy psychologicznej.

Najważniejsze dzieła

  • Biedni ludzie, powieść epistolarna (1846, wyd. polskie 1929)
  • Sobowtór (1846)
  • Gospodyni (1847)
  • Białe noce (1848, wyd. polskie 1902)
  • Nietoczka Niezwanowa (1849)
  • Wspomnienia z domu umarłych (1860-1862, wyd. polskie 1897)
  • Skrzywdzeni i poniżeni (1861)
  • Notatki z podziemia (1864, wyd. polskie 1929)
  • Zbrodnia i kara (1866, wyd. polskie 1887-1888)
  • Gracz (1866)
  • Idiota (1868, wyd. polskie 1909)
  • Biesy (1872, wyd. polskie 1908)
  • Młodzik (1875)
  • Dziennik pisarza (1876-77 i 1880-81)
  • Łagodna
  • Bracia Karamazow (1879-1880, wyd. polskie 1913)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.