Film animowany to rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki. Wyświetlenie tak otrzymanych zdjęć daje na ekranie efekt ruchu.
Poza rysunkową istnieją jeszcze inne techniki animacji poklatkowej:
  • lalkowa – gdzie na planie zdjęciowym animator animuje lalkę posiadającą specjalną, drucianą lub przegubową konstrukcję (szkielet), umożliwiajacą ustawianie stabilnych faz ruchu.
  • wycinankowa – gdzie animuje się wyciętymi kawałkami papieru z namalowanymi fazami,
  • plastelinowa – gdzie na planie filmowym animator lepi poszczególne fazy ruchu z plasteliny,
  • techniki kombinowane i specjalne gdzie tworzywo animacyjne jest bardzo różnorodne, zależne od fantazji twórcy (sól, piasek, przedmioty itp),
  • animacja 3D – tworzona w technologii cyfrowej.
Obecnie coraz rzadziej animacja filmowana jest na taśmie negatywowej 35 mm. Coraz powszechniej narzędziem pracy nie jest kamera lecz komputer z cyfrową obróbką filmu rysunkowego (2D) lub z technologią 3D.
W filmie animowanym żywi aktorzy występują jedynie jako osoby podkładające swój głos animowanym postaciom. Dialogi nagrywane sa najczęściej przed realizacją zdjęć, stąd też w filmie animowanym określa się je mianem presynchronów w przeciwieństwie do postsynchronów w filmie fabularnym, aktorskim
Początki filmu animowanego sięgają końca XIX i początku XX wieku. Po wynalezieniu metody zdjęć poklatkowych w 1906 roku wyprodukowano pierwszy film animowany zapisany na taśmie filmowej – Humorous Phases of Funny Faces. Wśród prekursorów animacji jest Polak Władysław Starewicz, który w 1910 roku w Kownie nakręcił pierwszy na świecie animowany film lalkowy Piękna Lukanida (premiera w Moskwie w 1912 r.), W latach 20. XX wieku film animowany był wykorzystywany przez sztukę awangardową.
W latach 30. amerykański reżyser i producent Walt Disney, zorganizował w Hollywood wytwórnię produkującą filmy rysunkowe. Jego studio doprowadziło do wzrostu popularności filmów animowanych, które na stałe weszły do kultury masowej. Ze Stanów Zjednoczonych pochodzi też większość najpopularniejszych obecnie kinowych filmów z animacją 3D (np. Shrek z wytwórni DreamWorks). Słynne jest też studio Pixar, przez dłuższy czas współpracujące z wytwórnią Disneya, gdzie powstał pierwszy pełnometrażowy film z animacja 3D – Toy Story, oraz kilka innych, m.in. Gdzie jest Nemo? i Iniemamocni.
Wielka popularnością cieszy się japoński film animowany – anime. Japońska produkcja Final Fantasy przybliżyła komputerowy rendering i animację postaci do filmu aktorskiego.
W filmie lalkowym wielkie sukcesy odnoszą Anglicy – reżyser Nick Park i studio filmowe Aardman (film Uciekające kurczaki). W technice tej duże osiągnięcia mają też Polacy ze Studia Małych Form Filmowych Se-ma-for w Łodzi z ich serialami dla dzieci – między innymi Miś Uszatek i Przygody misia Colargola. Na uwagę zasługuje też znakomita produkcja Telewizyjnego Studia Filmów Animowanych z Poznania "O Największej klótni", do którego lalki i zdjęcia wykonano w łódzkim Semaforze.
Zachodnie filmy animowane to w zdecydowanej większości filmy dla dzieci. Ostatnio jednak i tutaj doceniono możliwości jakie daje animacja – do bardziej znanych zachodnich seriali animowanych dla starszego widza należą Miasteczko South Park i Simpsonowie.
Głównymi ośrodkami produkcji filmu animowanego są: USA, Kanada, Wielka Brytania, Włochy, Japonia, Czechy. Telewizyjna produkcja komercyjna umieszczana jest krajach azjatyckich (Chiny, Tajlandia, Malezja), gdzie praca animatorów jest bardzo tania.
  • Historia polskiej animacji sięga Starewicza, a po ostatniej wojnie pierwszego filmu lalkowego Na dworze Króla Krakusa (1947). Najsłynniejsze polskie studio to Se-ma-for w Łodzi gdzie powstawały filmy we wszelkich technikach animacji – lalkowej, rysunkowej, plastelinowej, wycinankowej i kombinowanej. Film Tango Zbigniewa Rybczyńskiego zrealizowany w 1980 r. w Se-ma-forze zdobył w 1983 r. Oscara dla krótkometrażowego filmu animowanego. Inne zasłużone studia to Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej, specjalizujące się w produkcji dla dzieci, w gdzie powstały znane seriale Bolek i Lolek i Reksio, Studio Miniatur Filmowych w Warszawie – Koziołek Matołek Studio Filmów Animowanych w Krakowie, z autorską animacją dla dorosłych. Od lat 80 do dnia dzisiejszego działa prężnie także: TVSFA Telewizyjne Studio Filmów Animowanych Poznańw którym powstają w większości filmy dla dzieci w róznych technikach animacyjnych. , Są też Anima-Pol w Łodzi i Studio JP w Warszawie. W animacji komputerowej sukcesy odnosi studio Platige Image i reżyser Tomasz Bagiński (film Katedra, nominowany został do Oscara)
Bohaterowie filmów animowanych: W Polsce:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.