Federico Fellini (ur. 20 stycznia 1920 w Rimini; zm. 31 października 1993 w Rzymie) – znany włoski reżyser filmowy i scenarzysta. Reprezentował kino europejskie poza granicami Starego Kontynentu. Zdobył cztery Oscary w kategorii „Najlepszy film zagraniczny”. W 1993 otrzymał nagrodę Akademii Filmowej za całokształt twórczości.

Dzieciństwo i młodość

Ojciec Felliniego był komiwojażerem, a matka – gospodynią domową. W wieku 12 lat Federico uciekł od rodziców i przyłączył się do wędrownego cyrku, jednak po miesiącu policja przyprowadziła go z powrotem do domu. Tęskniąc za przygodą i wielkim światem, młody Fellini nie wykazywał zainteresowania szkołą. Po jej ukończeniu (w 1938 roku) opuścił Rimini i udał się do Florencji. Zajmował się tam pisaniem opowiadań i rysowaniem karykatur do magazynu satyrycznego. Następnie przeniósł się do Rzymu, gdzie poznał Aldo Fabriziego – aktora rewiowego, dla którego napisał później serię humorystycznych monologów i skeczów radiowych.

Talent artystyczny

Fellini dysponował niezwykłą łatwością tworzenia ilustracji. Mimo, iż później współpracował z wybitnymi scenografami i scenarzystami, zdarzało mu się własnoręcznie wykonywać szkice kostiumów i scenografii. W Rzymie Fellini zaprzyjaźnił się z Roberto Rossellinim, który zaprosił go do współpracy nad scenariuszem, na podstawie którego powstał film „Rzym, miasto otwarte”. Wkrótce rozpoczęły się prace nad scenariuszem filmu „Paisan” – kolejnego dzieła Rosseliniego. Federico nawiązał również współpracę z Alberto Lattuada, Pietro Germi oraz innymi filmowcami.

Samodzielna kariera

Po okresie pracy z największymi włoskimi reżyserami, Fellini postanowił wyreżyserować swój pierwszy, w pełni samodzielny film. W 1952 powstał „Biały szejk”, w którym można dostrzec charakterystyczne cechy stylu Felliniego: realistyczne obrazy prowincji i satyrę społeczną, umiejętnie połączoną z elementami fantazji.
Kolejny jego film („Wałkonie”) powstał w 1953 roku i zdobył wiele międzynarodowych nagród, m.in. na festiwalu w Wenecji. To dzieło pokazało, że Fellini osiągnął artystyczną dojrzałość.
Nakręcony rok później film pod tytułem „La Strada” jest jednym z najlepszych i najbardziej poruszających filmów Felliniego. To właśnie on przyniósł reżyserowi pierwszego Oskara.
„Niebieski ptak” z 1955 roku ukazuje dwa aspekty twórczości Felliniego: uszczypliwość i celność obserwacji życia ludzi samotnych oraz poszukiwanie głębszego znaczenia ludzkiej egzystencji. Aspekty te są także widoczne w „Nocach Cabirii” (z 1957 roku), filmie nakręconym specjalnie dla Giulietty Masiny – żony artysty.
Przełom nastąpił w 1959 roku wraz z filmem „Słodkie życie”. Dzieło to zostało określone przez krytyków mianem gorzkiej satyry na upadek europejskich wartości. Sam Fellini powiedział: „skończyła się faza filmów zbliżonych narracją do powieści, teraz filmy powinny upodobnić się do poezji. Staram się uwolnić moje prace od schematu: opowieść o początku, rozwinięciu i zakończeniu. Chcę, aby były one bardziej jak poemat, z metrum i kadencją.”
Pierwszym filmem Felliniego, który oddalił się od narracji typu powieściowego, był obraz „Osiem i pół” (1963), nazwany tak dlatego, że do momentu jego powstania reżyser zrealizował siedem samodzielnych filmów i trzy we współpracy.

Iluzja filmowa

Kolejne prace Felliniego utrzymane w tym stylu nie były już tak udane (z wyjątkiem filmu „Amarcord”). Później artysta zaczął robić filmy, które miały na celu zdemaskowanie sztuczności i iluzorycznego charakteru filmu jako takiego (np. „A statek płynie”). Ostatni film Felliniego „Głos księżyca” jest ciepłym podsumowaniem wszystkich wątków obecnych w jego poprzednich filmach.
Federico Fellini zmarł w roku otrzymania specjalnej nagrody Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Niedługo po nim zmarła jego żona, Giulietta Masina.

Najsłynniejsze cytaty

  • "Na ogół staram się nie oglądać swoich filmów, żeby uniknąć stresu. Kiedy je widzę nawet po wielu latach, z żalem wspominam sceny, które trzeba było wyciąć i stale mam ochotę coś zmienić."
  • "Istniejemy tylko w tym, co robimy."
  • "Nie ma końca. Nie ma początku. Jest tylko niezaspokojona pasja życia."
  • "Odkąd zostałem reżyserem, przestałem chodzić do kina; boję się, że nieświadomie zacznę kogoś naśladować."

    Filmografia

  • 1989: „Głos z księżyca” („La Voce della luna”)
  • 1987: „Wywiad” („Internista”)
  • 1986: „Ginger i Fred” („Ginger e Fred”)
  • 1983: „A statek płynie” („E la nave va”)
  • 1980: „Miasto kobiet” („La citta delle donne”)
  • 1976: „Casanova”
  • 1973: „Amarcord”
  • 1972: „Rzym” („Roma”)
  • 1969: „Satyricon”
  • 1967: „Trzy kroki w szaleństwo” („Histoires extraordinaires”)
  • 1965: „Giulietta i duchy” („Giulietta degli spiriti”)
  • 1963: „Osiem i pół”
  • 1962: „Boccaccio '70”
  • 1960: „Słodkie życie” („La Dolce Vita”)
  • 1957: „Noce Cabirii” („Le Notti di Cabiria”)
  • 1955: „Niebieski ptak”
  • 1954: „La Strada”
  • 1953: „Wałkonie” („I Vitelloni”)
  • 1952: „Biały szejk” („Lo Sceicco blanco”)

    Linki zewnętrzne

  • http://www.fellini.it/
  • http://members.aol.com/cseigne/fellini.htm
  • http://www.federicofellini.it/
    Na górę strony
  • Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
    Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.