Federalizm - przeciwieństwo unitaryzmu (tj. dążenia do utworzenia hegemonialnego państwa) i centralizmu (tj. dążności do podporządkowania jednemu ośrodkowi władzy). Zakłada on, że władza, i procesy decyzyjne są podejmowane na tyle blisko danych społeczności, na ile jest to możliwe.

Charakterystyka

Centralizacji ulegają tylko te dziedziny życia społecznego, gdzie jest to konieczne. Są to przede wszystkim: polityka zewnętrzna, obronna oraz polityka gospodarcza. Zadania, które nie muszą być kompetencją rządu centralnego, są przekazywane regionom. Federalizm polega na rozdziale suwerenności między federację oraz jej części składowe, noszące różne nazwy w zależności od kraju. Są to stany (w dawnej polszczyźnie: „państwa") w USA, Australii i federacjach latynoamerykańskich (Argentyna, Brazylia, Meksyk, Wenezuela), prowincje w Kanadzie, kantony w Szwajcarii, kraje związkowe w RFN i Austrii. Stolice są często wyjęte spod ustroju federalnego i stanowią dystrykt federalny podległy bezpośrednio władzy centralnej.

Federalizm na świecie

Kraje federalne to m.in.: USA, Kanada, RFN, Szwajcaria, Austria, Argentyna. Duży stopień federalizmu występuje także w Belgii i w Wielkiej Brytanii. Rzeczpospolita Obojga Narodów była krajem o charakterze federalnym. III Rzeczpospolita jest już krajem o unitarnej formie organizacji terenowej.

Federacje świata

FederacjaRodzajJednostki administracyjneGłowa państwa
Argentyna Republika Prowincje Argentyny Prezydent Argentyny
Australia Monarchia federacyjna Stany Australii Królowa brytyjska Elżbieta II
Austria Republika federacyjna Landy Austrii Prezydent Austrii
Bośnia i Hercegowina Republika federacyjna Jednostki administracyjne Bośni i Hercegowiny Prezydent kolektywny
Brazylia Republika federacyjna Stany Brazylii Prezydent Brazylii
Kanada Monarchia federacyjna Prowincje Kanady Królowa brytyjska Elżbieta II
Komory Unia Samorządne wyspy Prezydent Komorów
Etiopia Republika federacyjna Regiony Etiopii Prezydent Etiopii
Niemcy Republika federacyjna Landy Niemiec Prezydent Niemiec
Indie Republika Stany i terytoria Indii Prezydent Indii
Meksyk Republika Stany Meksyku Prezydent Meksyku
Mikronezja Republika federacyjna Stany Mikronezji Prezydent Mikronezji
Nigeria Republika federacyjna Stany Nigerii Prezydent Nigerii
Rosja Republika federacyjna Podmioty Federacji Rosyjskiej Prezydent Rosji
Szwajcaria Republika federacyjna Kantony Szwajcarii Prezydent Szwajcarii
Stany Zjednoczone Republika Stany USA Prezydent Stanów Zjednoczonych
Wenezuela Republika Kraje związkowe Wenezueli Prezydent Wenezueli

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.