Fairey Battlebrytyjski lekki bombowiec, zbudowany w 1936 roku w wytwórni Fairey Aviation Co. Ltd
Fairey_Battle -

Historia

Na początku lat trzydziestych w dowództwie Royal Air Force pojawiła się koncepcja budowany szybkiego lekkiego samolotu bombowego, który dzięki dużej prędkości lotu byłby trudno uchwytny dla samolotów myśliwskich. Do opracowania projektu takiego samolotu w kwietniu 1933 roku przystąpiło biuro konstrukcyjne wytwórni Fairey Aviation Co. Ltd. Samolot zaprojektowano w układzie dolnopłata w kształcie przypominającym samolot myśliwski, o aerodynamicznej smukłej sylwetce. Napęd samolotu miał stanowić jeden silnik rzędowy tłokowy, a uzbrojenie obronne sprowadzało się tylko do stałego karabinu maszynowego uruchamianego przez pilota. Te ograniczenia zastosowano aby osiągnąć jak najmniejszą wagę samolotu.
Prototyp samolotu oblatano 10 marca 1936 roku i był on napędzany silnikiem Rolls-Royce Merlin I o mocy 1030 KM (758 kW). Samolot okazał się łatwy w pilotażu i odznaczał się dobrą zwrotnością. Podczas prób prototypu usunięto usterki i wprowadzono drobne zmiany w konstrukcji. Po zakończeniu lotów próbnych pod koniec 1936 roku samolot otrzymał oznaczenie Fairey Battle i został skierowany do produkcji seryjnej. RAF zamówił 2419 samolotów tego typu.
W następnych latach produkowane następne wersje lekkiego bombowca różniące się tylko zastosowanym silnikiem, a w końcowym okresie produkcji także wersje szkolne oraz jako samoloty do holowania celów powietrznych. Produkcję zakończono we wrześniu 1940 roku.
Fairey_Battle -

Wersje samoloty Fairey Battle:
  • Mk I – wersja podstawowa, napędzana silnikiem Rolls-Royce Merlin I o mocy 1030 KM (758 kW)
  • Mk II – wersja napędzana silnikiem Rolls-Royce Merlin II o mocy 1030 KM (758 kW)
  • Mk III – wersja napędzana silnikiem Rolls-Royce Merlin III o mocy 1030 KM (758 kW)
  • Mk V – wersja napędzana silnikiem Rolls-Royce Merlin V o mocy 1030 KM (758 kW)
  • T (skrót od ang. Trainer) – wersja szkolna wersji Mk I z dwoma osobnymi kabinami
  • TT (skrót od ang. Target Tug) – wersja do holowania celów powietrznych
  • w Kanadzie część otrzymanych od Wielkiej Brytanii przerobiono w zakładach Fairchild w Quebec montując na nich wieżyczki strzeleckie typu Bristol – samoloty te używano do szkolenia strzelców pokładowych.
Łącznie w latach 1936 – 1940 wyprodukowano we wszystkich wersjach 2185 samoloty Fairey Battle wszystkich wersji.

Użycie w lotnictwie

Samoloty Fairey Battle były systematycznie wprowadzane do dywizjonów bombowych RAF. W chwili wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 roku było ich ponad 1000 w dywizjonach bombowych.
Do akcji bojowych samoloty weszły w składzie angielskiego Korpusu Ekspedycyjnego we Francji w okresie wrzesień 1939 – czerwiec 1940. Początkowo stosowano je do lotów rozpoznawczych, m.in. umocnień Linii Zygfryda. W dniu 20 września 1939 roku załoga samolotu Fairey Battle z 88 dywizjonu bombowego RAF zestrzeliła pierwszy niemiecki samolot na froncie zachodnim. Potem w dziennych nalotach bombowych wystąpiły wśród samolotów tego typu duże straty. Tak było np. 10 maja 1940 roku podczas brawurowego ataku na most w Maastricht w Holandii, kiedy to po zniszczeniu mostu zginęły wszystkie załogi samolotów Fairey Battle biorących udział w akcji od ognia obrony przeciwlotniczej. Podobnie duże straty były czasie bombardowania mostu pontonowego pod Sedanem, kiedy to spośród 71 użytych samolotów Fairey Battle stracono aż 40.
Przyczyny tych strat wynikały z faktu, że w maju 1940 roku samoloty Battle były już przestarzałe, w stosunku do ówczesnych samolotów niemieckich miały zbyt małą prędkość lotu oraz zwrotność i słabe uzbrojenie obronne. Samolot zabierał zbyt mały ładunek bomb oraz nie miał płyt pancernych chroniących załogę przed ogniem broni pokładowej i naziemnej nieprzyjaciela. Z tych powodów zakazano lotów dziennych bez osłony myśliwskiej.
W trakcie przygotowania do inwazji wojsk niemieckich na Anglię oraz w trakcie bitwy o Anglię samoloty Battle były używane wyłącznie do działań w nocy. Były to przeważnie bombardowania z wysokości 2000 – 3000 m barek, okrętów i portów w obrębie kanału La Manche, przeprowadzane jesienią 1940 roku. W późniejszym okresie samoloty Fairey Battle były stosowane wyłącznie do treningów i holowania celów powietrznych. Po wycofaniu z linii, 739 samolotów przekazano Kanadzie.

Użycie w lotnictwie polskim

W lotnictwie polskim samoloty Fairey Battle zostały wprowadzone do polskich dywizjonów bombowych: 300, 301, 304 i 305. Pierwsze loty bojowe na tych samolotach wykonały załogi dywizjonów 300 i 301 wieczorem 14 września 1940 roku na bombardowanie barek inwazyjnych w porcie Boulogne. Po udanym ataku samoloty wróciły bez uszkodzeń i strat.
Loty bojowe na samolotach Battle załogi polskich dywizjonów 300 i 301 wykonywały do końca października 1940 roku, a załogi dywizjonów 304 i 305 do listopada 1940 roku. W późniejszym okresie polscy piloci spotykali się z tym samolotem w szkołach lotniczych i innych jednostkach, gdzie byli zarówno uczniami, oblatywaczami czy też instruktorami.

Opis konstrukcji

Samolot Fairey Battle był trzymiejscowym samolotem bombowym o konstrukcji metalowej, półskorupowa. Podwozie klasyczne – chowane w locie. Napęd: 1 silnik rzędowy tłokowy.

Dane taktyczno-techniczne samolotu Fairey Battle Mk I

  • Masa
    • własna: 3020 kg
    • całkowita (w locie): 4900 kg
  • Wymiary
    • rozpiętość: 16,45 m
    • długość: 12,85 m
    • wysokość: 4,72 m
    • powierzchnia nośna: 39,20 m²
  • Napęd: 1 silnik rzędowy Rolls-Royce Merln I o mocy 1030 KM (757 kW)
  • Uzbrojenie:
    • 1 karabin maszynowy kal. 7,69 mm Colt-Browning – stały umieszczony w skrzydle obsługiwany przez pilota
    • 1 karabin maszynowy kal. 7,69 Vickers K – ruchomy, w tylnej kabinie obsługiwany przez strzelca pokładowego
    • 4 bomby po 113 kg każda w komorach w środkowej części płata i dodatkowo 2 bomby po 113 kg na wyrzutnikach pod skrzydłami
  • Osiągi
    • prędkość
      • maksymalna: 414 km/h
      • przelotowa: 322 km/h
      • wznoszenia 6,2 m/s
    • pułap: 7150 m
    • zasięg: 1690 km
  • Załoga: 3 (pilot, nawigator/bombardier, strzelec pokładowy)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.