Ewangelia (z gr. ευαγγελιον (euaggelion), dosł. dobra nowina) to pisma chrześcijańskie opisujące życie i śmierć Jezusa Chrystusa. Ewangelią jest też nazywana nauka chrześcijańska.
Współczesne kościoły chrześcijańskie uznają za natchnione 4 ewangelie:
Wybór ten został dokonany przez biskupów na Soborze Nicejskim I w 325 spośród łącznej liczby 30 tekstów.
Pozostałe pisma przedstawiających życie Jezusa określa się jako ewangelie apokryficzne. Spośród nich najbardziej znana jest Ewangelia Tomasza. W roku 2004 w Egipcie odnaleziony został tekst Ewangelii Judasza, o którym pisał w II wieku pierwszy biskup Lyonu, święty Ireneusz, określając ją jako fałszywą. Obecnie trwają prace na jej tłumaczeniem.
Istnieje wiele teorii dotyczących czasu powstania poszczególnych ewangelii oraz zależności między nimi. Powszechnie uznaje się, że trzy ewangelie - Łukasza, Marka i Mateusza (tzw. ewangelie synoptyczne) - są ze sobą bliżej związane niż ewangelia Jana: często używają podobnych sformułowań, mówią o podobnych wydarzeniach, i stosują podobną aranżację tekstu. Wnioskuje się zatem, że ewangeliści ci korzystali ze wspólnego źródła, albo autorzy późniejszych ewangelii synoptycznych wykorzystywali wcześniejsze z nich.
Według hipotezy dwu-źródłowej powstania ewangelii, jako pierwsza z trójki powstała ewangelia Marka, pozostali dwaj ewangeliści korzystali z niej oraz z innego wspólnego źródła (to hipotetyczne źródło jest nazywane Ewangelią Q - od niemieckiego Quelle - źródło). Najpoważniejszym problemem tej hipotezy jest fakt, że ewangelia Q, jeśli istniała, zaginęła bardzo szybko, gdyż nie ma żadnych zapisów wczesnochrześcijańskich odnoszących się do dokumentu z wyjątkiem dość enigmatycznego stwierdzenia Papiasa z II wieku, które może być w ten sposób interpretowane. Kontrowersyjnym dokumentem uważanym przez niektórych za potwierdzenie tej hipotezy jest ewangelia Tomasza, która zawiera wiele sformułowań wspólnych dla Łukasza i Mateusza, nie występujących w ewangelii Marka. Interpretowane jest to na dwa sposoby - albo pismo to powstało bardzo wcześnie, i Tomasz również korzystał z Q, co byłoby silnym argumentem za istnieniem Q, albo też powstał bardzo późno i korzystał z ewangelii Łukasza i Mateusza. Obie te hipotezy mają swoich zwolenników.
Istnieje wiele innych hipotez, które z grubsza można pogrupować według liczby dodatkowych dokumentów, których istnienie postulują. Te które tworzą najmniej lub nie tworzą ich wcale, nie wyjaśniają wszystkich zależności między ewangeliami synoptycznymi; te które tworzą kilka lub nawet kilkanaście takowych wchodzą w trudne do zweryfikowania spekulacje.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.