Erozja - naturalne zjawisko mechanicznego niszczenia powierzchni skorupy ziemskiej - zarówno skał jak i gleb, poprzez różne czynniki zewnętrzne, oraz towarzyszące temu zjawisku przenoszenie produktów erozji.

Efekty działania erozji

  • zmiana rzeźby terenu, a czasami także zmiana struktury podłoża,
  • w przypadku erozji skał, efektem jest rozpoczęcie procesów glebotwórczych,
  • w przypadku erozji gleby, efektem jest obniżenie jej wartości, a czasem wręcz jej usunięcie i odsłonięcie skalistego podłoża.

Rodzaje erozji

  • erozja lodowcowa - żłobienie terenu przez płynący lodowiec,
  • erozja wodna:
    • erozja deszczowa - (ablacja) spłukiwanie lużnej, wierzchniej warstwy terenu (zwłaszcza cząstek gleby) przez wody deszczowe,
    • erozja rzeczna - przenoszenie cząstek przez prąd rzeki bądź falowanie wody:
      • W górnym biegu rzeki występują :
        • erozja wgłębna - polega na wcinaniu się rzeki w koryto rzeczne poprzez niszczenie go przez niesione przez rzeke materiał skalny
          Efekty:tworzenie się dolin głebokich i wąskich V-kształtnych
        • erozja wsteczna - cofanie się żródeł rzeki w kierunku działu wodnego ( może doprowadzić do przejęcia początkowego odcinka innej rzeki tzw. kaptaż),
          Efekty: łączenie się dwóch cieków wodnych w odcinkach źródlikowych(kaptaż),wyrównywanie się brzegów rzeki i "cofanie się" wodospadów, powstawania kotłów eworsyjnych
      • W środkowym biegu rzeki:
        • erozja boczna - podmywanie brzegów rzeki,spodowane nierównomiernym nurtem rzecznym
          Efekty: meandry(zakola rzeczne), stororzecza(meandry odcięte od głównej rzeki wałem ziemi[1]),łachy (wyspy rzeczne), niszczenie brzegów
        • erozja denna - żłobienie dna tzw.podłoże aluwialne rzeki przez plynacą wodę i niesiony przez nią materiał.
          Efekty: powstają terasy rzeczne tzw.zalewowe
      • W środkowym biegu rzeki.
    • erozja morska - niszczenie brzegow przez falowanie i pływy (przypływy i odpływy)
  • erozja eoliczna (wiatrowa) - przenoszenie cząstek gleby i rozkruszonych skał przez wiatr (Deflacja oraz szlifowanie skał przez niesione przez wiatr ziarena piasku (Korazja).
    Efekty: powstawanie delt i eustuarium - form ujść rzecznych

Czynniki wpływające na erozję

Czynnikiem powstrzymującym erozję jest osłona i wiązanie powierzchni gruntu poprzez rosnącą na niej roślinność.
Czynnikiem powiększającym rozmiary erozji może być działalność człowieka - zarówno nieodpowiednie odsłanianie powierzchni skał i gruntów na działalność czynników erozji, jak i osłabianie powierzchni skał i gruntów produktami osłabiającymi ich strukturę (
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.