gen. bryg. Edmund Stanisław Knoll-Kownacki (ur. 12 lipca 1891 w Pomiechówku w powiecie płońskim – zm. 2 września 1953), polski dowódca wojskowy.

Młodość

Syn Kazimierza i Marii baronówny von Eynatten. Po uzyskaniu matury w 1908 w Kałudze, kontynuował naukę na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Moskiewskiego. Po pięciu semestrach przeniósł się do Moskiewskiego Instytutu Rolnictwa. Podczas studiów, od września 1912 do września 1913 odbył obowiązkową służbę wojskową w 19 Baterii Artylerii Konnej w Dubnie, po zakończeniu której zdał egzamin oficerski, uzyskując stopień chorążego rezerwy.
Edmund_Knoll-Kownacki -
W maju 1913 otrzymał dyplom agronoma. Przez rok pracował jako inspektor hodowli w Centralnym Towarzystwie Rolniczym w Warszawie. W tym też czasie wstąpił do Drużyn Strzeleckich, przyjmując pseudonim Kownacki. Na przełomie lipca i sierpnia 1914 ukończył Szkołę Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

I wojna światowa

6 sierpnia 1914 po wybuchu wojny został mianowany dowódcą plutonu w 2 Batalionie Strzelców. Od 13 września pełnił służbę w 1 Szwadronie Ułanów rtm. Władysława Beliny-Prażmowskiego. Od października 1914 dowodził zorganizowaną przez siebie baterią konną 1 pułku artylerii, a później dywizjonem. Po kryzysie przysięgowym 6 sierpnia 1917 został internowany w obozie w Beniaminowie. W celu załatwienia spraw rodzinnych był urlopowany w maju 1918 i do obozu nie powrócił. 25 października przyjęto go do Polskiej Siły Zbrojnej i przydzielono do Sztabu Inspektora Artylerii. W listopadzie organizował 1 pułk artylerii polowej Legionów, którym dowodził na froncie wschodnim.

Wojna polsko-bolszewicka

1 września 1919 powierzono mu funkcję dowódcy Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu. W marcu 1920 równocześnie ukończył kurs w Centrum Studiów Artyleryjskich w Warszawie. 6 lipca 1920 zdał obowiązki dowódcy szkoły i powrócił na front, obejmując przejściowo dowództwo 1 Brygady Artylerii w 1 Dywizji Piechoty Legionów, od 9 listopada do końca roku natomiast – dowództwo 1 Brygady Piechoty tejże dywizji.

Lata międzywojenne

W styczniu 1921 został przeniesiony do Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko zastępcy szefa Sekcji Artylerii Departamentu I Broni Głównych i Wojsk Taborowych. Pracując w tym departamencie, ukończył dwumiesięczny kurs wyższych dowódców w Warszawie oraz kurs wyższych dowódców artylerii w Toruniu. Od listopada 1921 do sierpnia 1922 zajmował stanowisko szefa artylerii i uzbrojenia Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. Po ukończeniu trzymiesięcznego kursu dowódców dywizji w Warszawie wyjechał na dwuletnie studia do École Supérieure de Guerre w Paryżu, po ukończeniu których w grudniu 1924 uzyskał dyplom oficera Sztabu Generalnego.
Po powrocie do kraju od stycznia 1925 przez 10 lat dowodził 13 Dywizją Piechoty. W 1927 został stałym członkiem Komisji do spraw Uzbrojenia i Sprzętu. Przygotowując kontrakt na armatę dalekonośną 155 mm, wizytował fabryki broni w: Czechosłowacji, Francji, Włoszech, Szwecji i Wielkiej Brytanii. Dowodząc 13 Dywizją Piechoty, ukończył kurs w Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. Od lutego 1935 do sierpnia 1939 pełnił funkcję dowódcy Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. Pełnił także funkcje generała do prac przy GISZ (rejon inspekcji – Poznań).
W okresie międzywojennym był prezesem okręgowym Związku Legionistów, przewodniczącym koła 1 Pułku Artylerii Legionów, prezesem okręgowym Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, Wołyńskiego Klubu Jeździeckiego oraz Aeroklubu Poznańskiego.

Wojna obronna

Podczas wojny obronnej w 1939 dowodził Grupą Operacyjną Koło w składzie Armii Poznań, przemianowaną 6 września na Grupę Operacyjną gen. Knoll-Kownackiego. Dowodząc tą grupą, poprowadził główne uderzenie Armii Poznań w bitwie nad Bzurą (6 września-12 września). Z uszczuploną grupą przedarł się przez Puszczę Kampinoską do Warszawy, gdzie po kapitulacji dostał się do niewoli. Przebywał w oflagach "generalskich" (kolejno: Hohnstein, Königstein, Johannisbrunn) a od 27 kwietnia 1942 w Oflagu VIIA w Murnau.

Lata powojenne

Po wyzwoleniu wiosną 1945 znalazł się na krótko w południowej Francji. Później pełnił służbę w Dowództwie 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Od 30 października 1945 był generałem do zleceń Naczelnego Wodza. Po przybyciu do Wielkiej Brytanii i demobilizacji osiedlił się w Walii, gdzie gospodarował na niewielkiej farmie.
Zmarł 2 września 1953. Został pochowany na cmentarzu Beaumaris w Llangefni w Walii. Był żonaty z Janiną Chramiec, miał córkę Barbarę Marię.

Bibliografia

  • Podręcznik artylerii dla podoficera i kanoniera (cz. I, Kraków 1913; cz. II, Piotrków 1916)
  • W obronie lekkich bateryi (Bellona, 1918)
  • Bój pod Uzdowem (Bellona, 1938)

Odznaczenia

Awanse

  • chorąży – 15 września 1913
  • porucznik – 15 maja 1915
  • kapitan – 1 listopada 1916
  • major – 13 października 1918
  • pułkownik – 1 czerwca 1919
  • generał brygady – 15 stycznia 1927
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.