Ełk - (niem. Lyck) to największe miasto wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, położone na Pojezierzu Ełckim, będącym częścią Pojezierza Mazurskiego. Obszar 19,7 km2, liczba ludności 55,5 tys. (źródło GUS - stan na XII 2003 r.). Miasto jest siedzibą powiatu ełckiego.
Ełk -
Położenie geograficzne: 53° 29' N 22° 21' E
Miasto leży nad Jeziorem Ełckim i rzeką Ełk. Główny ośrodek gospodarczy i turystyczny regionu. Powstało jako podgrodzie zamku krzyżackiego w końcu XIV wieku, uzyskało prawa miejskie w 1445 roku. Silne zniszczenia w czasie I wojny światowej. Szybka odbudowa i rozkwit gospodarczy po jej zakonczeniu. W okresie miedzywojennym siedziba Konsulatu Polskiego. W czasie II wojny światowej miejsce pracy przymusowej wielu obywateli państw okupowanych. Teren działania wywiadu AK. 24 stycznia 1945 zajęty przez wojska radzieckie po przypadkowych starciach z wycofujacymi sie Niemcami. 6 kwietnia 1945 przekazany administracji polskiej. Miasto znalazlo sie pierwszy raz od czasów swojego istnienia w granicach państwa polskiego. Obecnie duże zakłady mięsne, przetwórnia owoców, zakłady elektrotechniczne, drzewne, odzieżowe. Węzeł kolejowo-drogowy. Rodzinne miasto znanego mazurskiego poety Michała Kajki. Do lat 90-tych przyszłość Ełku upatrywano w intensywnej rozbudowie przemysłu, w szczególności przemysłu przetwórczego, rolno-spożywczego oraz drzewnego. Ciekawostką jest wielowyznaniowość Ełku - istnieją tu zgromadzenia: baptystów, metodystów, zielonoświątkowców (różnych kierunków), niezależna społeczność charyzmatyczna ("Kościół Chrześcijański w Ełku") i in. Po przemianach ustrojowych w 1989 roku nowe samorządowe władze postawiły na turystykę i ekologię. W 1992 roku miasto przystąpiło do realizacji strategii Zielone Płuca Polski. Cel programu to zarządzanie miastem i gminą oparte na idei ekorozwoju. Rozpoczęto rekultywację jeziora oraz modernizację oczyszczalni ścieków.
W 1993 miasto zostało wyróżnione prestiżową Nagrodą Forda.
Ełk -

W 2001 roku powstaje Centrum Edukacji Ekologicznej. Rozpoczęły się przygotowania mieszkańców do recyklingu w mieście.
Ełk -
(Na bazie zdjęcia z Allegro)

Gospodarka

Miasto Ełk wchodzi w skład Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonimicznej. Największymi zakładami przemysłowymi są zakłady mięsne Mazury S.A., założone w 1907 r., obecnie produkujące między innymi na rynek Unii Europejskiej. Wysoką pozycje zajmuje również Zakład Elektrotechniki Motorycazyjne Daewoo-FSO, dawnej wytwórnia sprzętu kolejowego. W ełku rozwija się także przemysł drzewny. W ramach zatwierdzonego w 1992 roku programu Ełk - miasto ekologiczne promuje się inwestycje związane z ochroną środowiska.

Komunikacja

Ełk położony jest na przecięciu dróg prowadzących do Grajewa, Augustowa i Olsztyna. Stanowi także węzeł kolejowy, krzyżuja się tu linie do Białegostoku (przedłużona do Brześcia, zelektryfikowana w 1990), Korszy, Gołdapi, Olsztyna i Czerwionki. Z Ełku można też wyjechać zabytkową kolejką wąskotorową, obsługującą linie Turów-Zawady Tworki.

Życie kulturalne

Na terenie miasta działa Ełckie Centrum Kultury, któremu podlega między innymi Teatr Amatorski im. J. Węgrzyna. W Ełku pójść też można do kina Polonia lub skorzystać z usług Biblioteki Publicznej. Przykładem lokalnych ośrodków kultury jest Osiedlowy Dom Kultury SM Świt.

Sport

W Ełku działa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji - udostępnia mieszkancom swoje obiekty i organizuje sekcje. W mieście znajdują się korty tenisowe, siłownie, wyporzyczalnie sprzętu wodnego i rowerów, wioślarski basen treningowy , tor saneczkowy, i strzelnica. Można też korzystać z usług Ośrodków Sportowych Wodnych i kąpielisk miejskich.

Turystyka

Mieszkańcom i przyjednym miasto oferuje ciekawe szlaki turystyczne. Na pieesze lub rowerowe wycieczki, a zimą narty poleca się szlak im. Michała Kajki (37 km, z Ełku do Skomacka Wielkiego), szlak tatarski (19 km) i trasę Mazur Garbatych z Ełku do Gołdapi (135 km). Rowerem z miasta się również wybrać do Grajewa, Rajgrodu, Olecka, Augustowa, Orzysza, Szarejku lub Woszczeli. W Ełku zaczynają się też dwie trady wodne: do Czerwonego Dworu (80 km) i szlak kajakowy prowadzący na Jezioro Orzysz (40 km). Ciekawą propozycję turystyczną stanowi możliwość przejażdżki zabytkową kolejką wąskotorową.

Znane osoby urodzone w Ełku

  • Cezary Zamana (kolarz)
  • Siegfried Lenz (pisarz)
  • admirał Otto von Schrader
  • Leszek Błażyński (1949-1992) bokser klubu "Mazur", zdobywca brązowego medalu na olimpiadzie w Monachium (1972 r.) i Montrealu (1976 r.) w wadze muszej
  • Józef Kuderski popularny w latach 60. i 70. bokser klubu "Mazur"

Postacie związane z Ełkiem

  • Gustaw Gizewiusz (1810–1848) - działacz narodowy i oświatowy na Mazurach
  • Michał Kajka (1858-1940) - poeta mazurski
  • Czesław Nalborski (1910-1992) - oficer Armii Krajowej i harcmistrz Szarych Szeregów
  • Karol Foks wlaśc. Karl Fox (1879-1953) - proboszcz niemieckiej parafii rzymsko-katolickiej w Ełku sprawujący swoją funkcję nieprzerwanie w burzliwych czasach dwóch wojen światowych, plebiscytu na Mazurach, czasach hitleryzmu, wejścia Armii Czerwonej do Ełku w styczniu 1945 i przejęcia miasta przez polską administrację. Stał się pierwszym katolickim proboszczem w polskim Ełku gdzie sprawował swoją funkcję do roku 1946. Pomagał przetrwać Polakom w niemieckim Lycku.
Dołączył do Kościoła Katolickiego w Polsce razem ze swojim Kościołem św. Alberta (pol.Wojciecha). Obecnie dawny Kościół księdza Foksa stanowi w Ełku katedrę św. Wojciecha. Ks. Karol Foks był przyjacielem Polaków w niemieckim Lycku.Po przegranym plebiscycie przez Polskę w Ełku w roku 1920 udzielał pomocy i pomagał ukrywać się polskim aktywistom plebiscytowym z powiatu ełckiego zagrożonym represjami oraz deportacja do Polski. W okresie II wojny światowej pomagał polskim robotnikom zbiegłym z robót przymusowych i niemieckim dezerterom. Kontaktował się z nim wywiad AK. Nigdy nie odmówił pomocy Polakom zagrożonym śmiercią lub represjami. W styczniu 1945 kiedy jego niemieccy parafianie w pośpiechu opuszczali Ełk przed nadciągającą Armią Czerwoną on pozostal mimo nakazu ewakuacji. Był Niemcem. Mówił po polsku z silnym niemieckim akcentem. Był jednak księdzem z powołania i wspaniałym człowiekiem. Zyskal sympatię polskich osadników. Jego marzeniem było pozostanie do końca w parafii św. Wojciecha w Ełku. Stało się inaczej. W roku 1946 zostal przeniesiony na proboszcza do Starych Juch.

Zabytki

  • Kościół parafialny Najświętszego Serca Jezusowego (XIX w.)
  • Kościół parafialny św. Wojciecha (XIX w.)
  • Ruiny zamku krzyżackiego na wyspie Jeziora Ełckiego (XIV w.)
  • Ełcka Kolej Wąskotorowa
  • Domy mieszkalne (XIX w.)
  • Kościół Chrześcijan Baptystów (1908r.)
  • Wieża Ciśnień (1895r.)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.