Doktor (łac. doctor - "nauczyciel, mistrz") - stopień naukowy lub stopień w zakresie sztuki.
W Polsce stopień doktora nadaje się w drodze przewodu doktorskiego osobie, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny, zdała egzaminy doktorskie oraz przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską. Stopień doktora nadawany jest przez te wydziały szkół wyższych lub placówki naukowe, które mają uprawnienia do jego nadawania. Uprawnienia uzależnione są m.in. od liczby zatrudnionych w nich osób z tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego (wymaganych jest co najmniej 8 osób).
Rozprawa doktorska powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej. Rozprawa ta jest opracowywana i pisana pod kierunkiem promotora (łac. promoveo - "posuwać, przesuwać naprzód"), którym może być samodzielny pracownik nauki, wyznaczony przez uprawnione do tego gremium. Obrona doktoratu jest publiczna, tzn. termin jej jest ogłaszany i każdy ma prawo w niej uczestniczenia oraz zadawania pytań doktorantowi dotyczących tematu pracy doktorskiej. Formalnie przewód doktorski jest zamykany przysiegą doktorską (w której treści zawarte jest przyrzeczenie poszukiwania prawdy i nie sprzeniewierzania się zasadom etyki naukowej).
Wyższym stopniem naukowym jest stopień doktora habilitowanego. Nadawany jest w drodze przewodu habilitacyjnego, do którego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i wniosła udokumentowany znaczny wkład naukowy lub artystyczny.
Zasady przyznawania stopnia doktora i doktora habilitowanego w Polsce określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 65 z 2003 r., poz. 595). Poprzednie polskie uregulowania nie wymagały bezwzględnie posiadania przez kandydata tytułu magistra lub równorzędnego (choć zasada ta zazwyczaj była przestrzegana) i zdarzały się nadzwyczajne przypadki nadawania stopnia doktora osobom bez studiów wyższych, np. znanemu matematykowi lwowskiemu - Stefanowi Banachowi. W innych krajach również zazwyczaj do przyznania stopnia doktora potrzebny jest dyplom ukończenia uczelni wyższej, ale nie wszędzie.

Stopień doktora w innych krajach

Żródłem nieporozumień w używaniu stopnia doktora jest inne mianownictwo i znaczenie tej nazwy w systemach stopni naukowych w innych krajach, a zwłaszcza różnice pomiędzy Europą kontynentalną a Wielką Brytanią i USA. Znajomość tych różnic i odpowiednich skrótów jest przydatna m.in. w korespondencji pomiędzy instytucjami naukowymi.
  • Kraje anglosaskie
W krajach anglosaskich (a zwłaszcza USA) w niektórych dziedzinach istnieje zwyczaj nadawania po zakończeniu studiów "zawodowego" stopnia doktora (ang. First-Degree (or First-professional) Doctorates), np. "D.D.S." - Doctor of Dental Surgery(odpowiada lekarzowi-dentyście), "J.D." - Juris Doctor (odpowiednik magistra prawa), "M.D." -Medicinæ Doctor (odpowiada lekarzowi medycyny po stażu), "D.P.T." - Doctor of Physical Therapy (odpowiada magistrowi fizjoterapii), "D.V.M." - Doctor of Veterinary Medicine (odpowiada lekarzowi weterynarii), "Psy.D." - Doctor of Psychology (odpowiada magistrowi psychologii), "Pharm.D." - Doctor of Pharmacy (odpowiada magistrowi farmacji).
Zasadniczo odpowiednikiem polskiego stopnia doktora jest w nomenklaturze anglosaskiej stopień "doktora filozofii" (Philosophiæ Doctor), rozmaicie skracany: "Ph.D." (w USA), "Ph.D." "D.Phil." (w Wielkiej Brytanii). Niezależnie od tego przepisy i tradycja amerykańska (w mniejszym stopniu brytyjska) dopuszczają kilkądziesiąt innych, równoważnych tytułow doktorskich dla poszczególnych dziedzin wiedzy i fakultetów.
Trzecim rodzajem doktoratów, przyznawanych w Wielkiej Brytanii są tzw. "wyższe doktoraty" (ang. Higher Doctorates), mające głownie znaczenie prestiżowe, i odpowiadajace swoim charakterem stopniowi doktora habilitowanego.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.