(inaczej Dekolonizacja). Jest to proces wyzwalania się narodów spod wpływów kolonii i tworzenia niepodległych państw na dawnych terytoriach zależnych. Dekolonizacja została zapoczątkowana utworzeniem i oddzieleniem się 1776 USA od Wielkiej Brytanii oraz wyzwalaniem się w czasie trwania XIX wieku państw Ameryki Południowej spod panowania Hiszpanii i Portugalii. Po I wojnie światowej dekolonizacja miała najostrzejszy przebieg w krajach o starej kulturze i tradycjach własnej państwowości, tj. w południowo wschodniej Azji i krajach arabskich, stopniowo obejmowała ona kolonie środkowej Afryki. Zaczęły powstawać różne partie polityczne które walczyły z kolonializmem. Procedurę prowadzącą do usamodzielnienia się niektórych obszarów objętych kolonią przewidywał Pakt Ligi Narodów jako system mandatowy. Proces dekolonizacji wkroczył w fazę decydującą podczas II wojny światowej oraz bezpośrednio po niej. W 1945 niepodległość ogłosiła Indonezja (dawna kolonia holenderska).W roku 1947 spod władzy brytyjskiej wyzwoliły się Indie, na których terytorium powstały 2 państwa: Indie i Pakistan Proces dekolonizacji przeprowadzono pokojowo np. w Indiach albo w wyniku walki wyzwoleńczej np. w Wietnamie. W 1960 zdekolonizowano prawie całą Afryki a w 1962 po wojnie wyzwoleńczej niepodległość uzyskała Algieria.W 1975 kolonie portugalskie a w latach 70 uniezależniło się wiele wysp Morza Karaibskiego i Oceanii. W 1990 spod panowania RPA wyzwoliła się Namibia. Do procesu dekolonizacji w pewnym stopniu przyczyniła się także ONZ. Karta NZ w rozdziale XI, nazywana deklaracją w sprawie obszarów niesamodzielnych, ustaliła zasady, którymi powinny się kierować państwa zarządzające takimi obszarami, oraz system powiernictwa, który przewidywał uzyskiwanie przez obszary powiernicze niepodległości; nakazem likwidacji wszelkich form kolonializmu była uchwalona 1960 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ deklaracja w sprawie przyznania niezależności krajom i narodom kolonialnym. W 1970 Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało prawo ludów kolonialnych do walki przeciw obcemu panowaniu, dalsze zaś utrzymywanie systemu kolonialnego za przestępstwo. W latach 80 i 90 proces dekolonizacji został praktycznie zakończony.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.