Czarnogóra (Crna Gora/Црна Гора) to mała, górska republika położona na Bałkanach z dostępem do Morza Adriatyckiego. Wraz z Serbią wchodzi w skład Federacji Serbii i Czarnogóry.
Република Црна Гора
Republika Crna Gora


(o fladze)
(o godle)


Serbia i Czarnogóra
język urzędowy serbski
Stolica Podgorica
Powierzchnia
 - ogółem
 - % wody

13,812 km²
n/a
Ludność
 - Ogółem (2003)
 - gęstość zal.

616,258
48.7/km²
Narodowości
(2002)
Czarnogórcy: 43%
Serbowie: 32%
Bośniacy: 8%
Albańczycy: 7%
Inne narodwości: 10%
Prezydent Filip Vujanović
Premier Milo Ðukanović
Hymn Oj, scijetla maska zoro
Strefa czasowa UTC +1
Waluta euro
Domena internetowa .yu nadal w użyciu, .cs zarezerwowane

Historia

  • ziemie Czarnogóry wchodziły w skład imperium rzymskiego; po podziale cesarstwa w 395 Czarnogóra znalazła się w jego wschodniej części (późniejsze Bizancjum)
  • w VI wieku w Czarnogórze osiedlili się Słowianie, kraj pozostawał jednak w zależności od Bizancjum
  • od 1170 w składzie państwa serbskiego
  • w latach 1498-1499 Czarnogórę podbili Turcy Osmańscy z wyjątkiem trudnodostępnych, wysokogórskich terenów gdzie powstało autonomiczne państewko pod władzą mnichów prawosławnych z rodu Petrović-Njegoš)
  • w 1851 Daniło Petrović-Njegoš za zgodą Rosji i Austrii został świeckim księciem Czarnogóry i rozpoczął walkę o wolną i niepodległą Czarnogórę (rozważał ścisły związek z Serbią)
  • 1852 D. Petrović-Njegoš zaangażował się w nieudane powstanie w Hercegowinie, ale to go nie zniechęciło i przyłączył się do kolejnego (zwycięstwo w roku 1858 w bitwie w Grahov)
  • w 1855 powstała pierwsza konstytucja Czarnogóry
  • w 1860 w wyniku konstytucji i fermentu wewnętrznego Daniło Petrović-Njegoš został zamordowany
  • nowym władcą został Mikołaj I Petrović-Njegoš
  • w wyniku pokoju w San Stefano w 1878 do księstwa Czarnogóry przyłączono część ziemi Wielkiej Bułgarii
  • w latach 1912-1913 Czarnogóra stanęła po stronie Grecji, Serbii i Bułgarii przeciw Turkom i przez to znacznie powiększyła swoje terytorium
  • w 1919 roku włączona przez Serbię do Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów, Słoweńców)
  • w wyniku głosowania w 1949 roku weszła w skład Federacyjnej Republiki Jugosławii
  • w 1989 wystąpienia proniepodległościowe
  • od 2003 roku Czarnogóra tworzy wraz Serbią państwo Serbia i Czarnogóra

Geografia

  • przeważającą część powierzchni Czarnogóry zajmują tereny górzyste
  • ważne masywy górskie
    • Durmitor
    • Lovcen
  • parki narodowe
    • Nacionalni Park Durmitor - 39 tys. ha
    • Nacionalni Park Lovcen - 6,4 tys. ha
    • Nacionalni Park Biogradska gora - 5,4 tys. ha
    • Jezioro Skadar (Nacionalni Park Skadarsko jezero) - 40 tys. ha
  • niewielkie skrawki terenów nizinnych znajdują się u wybrzeży i nad Jeziorem Szkoderskim
  • klimat podzwrotnikowy, śródziemnomorski u wybrzeży, wewnątrz kraju kontynentalny
  • u wybrzeży największe w Europie opady do 5300 mm rocznie
  • pola orne zajmują zaledwie 5% powierzchni
  • miasta: Podgorica, Cetynia, Kotor - więcej

Gospodarka

  • rolnictwo (uprawa oliwek, fig, winorośli, cytrusów; hodowla zwierząt)
  • rybołówstwo
  • przemysł spożywczy
  • górnictwo rud cynku, ołowiu i boksytów
  • turystyka
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.