b>Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego, u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Leży w Azji. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą.
  • Większe miasta: Nikozja, Limassol, Famagusta
  • Granice: Cypr, będąc wyspą nie graniczy z żadnym państwem. Wybrzeże morskie ma długość 648 km
  • Najwyższy punkt - Olimp 1 951 m n.p.m.
  • Podział administracyjny: podzielone administracyjnie na 6 dystryktów
  • Religia: dominuje prawosławie
  • Wyznawcy poszczególnych religii: grekokatolicy, maronici, muzułmanie, inni
  • Narodowości: Grecy 78% (99,5% Greków zamieszkuje grecką część wyspy), Turcy 18%, 4% inne narodowości

Geografia

Państwo Cypr jest położone na wyspie Cypr. Pod względem podziału politycznego Cypr jest zaliczany do Europy, jednak pod względem położenia znajduje się w Azji - na terenie Bliskiego Wschodu we wschodniej części Morza Śródziemnego, na południe od Turcji.

Historia

  • około 5500 p.n.e. - w osadzie Chirokitia mieszka 1500 osób
  • 1400 p.n.e - 1250 p.n.e. - napływ Mykeńczyków na Cypr
  • 800 p.n.e - liczne kolonie greckie i fenickie
  • 525 p.n.e. - początek perskiego panowania nad wyspą
  • 294 p.n.e. - Cypr wchodzi w skład państwa Ptolemeuszy
  • 30 p.n.e. - wyspa ostatecznie przechodzi pod władzę Rzymu
  • 115-116 - rebelia mieszkających na wyspie Żydów
  • 643 - pierwszy najazd arabski; przez następne 300 lat Arabowie i Bizantyńczycy walczą o wyspę
  • 965 - ostateczna utrata wyspy przez Arabów
  • 1185 - Izaak Comnesus odrywa wyspę od Bizancjum
  • 1191 - podbicie wyspy przez Ryszarda Lwie Serce, który przekazuje ją w następnym roku Guyowi de Lusignac, ostatniemu królowi Jerozolimy
  • 1489 - Cypr staje się posiadłością wenecką
  • 1570 - podbój wyspy przez Turków; w ciągu kilkudziesięciu lat na wyspę przybywa ponad 50 tysięcy tureckich osadników
  • 1821 - surowe represje skierowane przeciwko greckiej ludności
  • 1878 - Cypr przechodzi pod brytyjską administrację
  • 1914 - aneksja Cypru przez Wielką Brytanię
  • 1955 - powstanie EOKA (Cypryjskiej Organizacji Wyzwolenia Narodowego)
  • 1957 - biskup Makarios III żąda niepodległości
  • 1960 - Cypr uzyskuje niepodległość; gwarancje dla tureckiej mniejszości
  • XII 1963 - początek krwawych starć między cypryjskimi Grekami i Turkami
  • 1964 - przybycie oddziałów ONZ (UNFICYP)
  • 1974 - inspirowany przez Ateny zamach stanu skierowany przeciwko prezydentowi Cypru Makariosowi III; turecka interwencja zbrojna; podział wyspy
  • 1977 - śmierć ojca cypryjskiej niepodległości biskupa Makariosa III
  • 1983 - turecka część wyspy deklaruje niepodległość, jako Turecka Republika Północnego Cypru (uznawana tylko przez Turcję)
  • 1999 - początek negocjacji pod egidą ONZ, mających doprowadzić do ponownego zjednoczenia wyspy;
  • luty 2003 - prezydentem Cypru został Tassos Papadopoulos, przeciwnik kompromisu z Turkami
  • kwiecień 2004 - grecka część wyspy odrzuciłą w referendum plan zjednoczenia na warunkach stawianych przez ONZ z turecką częścią, turcy cypryjscy głosowali za przyjęciem planu
  • 1 maja 2004 - Cypr stał się członkiem UE

Polityka

Członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Republika prezydencka, funkcje głowy państwa sprawuje prezydent, który jest jednocześnie szefem rządu. Wyłaniany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władza ustawodawcza w rękach parlamentu.
Po proklamowaniu w 1979 Federalnego Państwa Tureckiej Republiki Cypryjskiej, a następnie przekształceniu go w Republikę Turecką Cypru Północnego (1983) ustanowiono w niej odrębne struktury władzy – Zgromadzenie Ustawodawcze i rząd, które jednak nie zyskały uznania ONZ i wspólnoty międzynarodowej.

Gospodarka

Duży udział wpływów z turystyki szczególnie w greckiej części wyspy, ale wpływy odznaczają się niestablinością. Najbogatszy z kandydatów wstępujących do UE w 2004 roku. PKB w 2001 roku wyniósł 11,9 mld euro (15,600 tys. euro na mieszkańca).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.