Commodore to popularne określenie Commodore International - firmy, która odegrała wiodącą rolę w rozwoju komputerów domowych w latach 80. i 90. Firma zbankrutowała w 1994 roku; od tego czasu kilkakrotnie próbowano wznowić rozwój stworzonego przez nią systemu Amiga.

Historia firmy

Firmę, która miała później stać się Commodore International, założył w 1954 roku w Toronto Jack Tramiel. Przez kilka lat prowadził on w Nowym Jorku mały zakład naprawy maszyn do pisania, ale udało mu się zawrzeć kontrakt na produkcję w Kanadzie maszyn według projektów pewnej czechosłowackiej firmy. Pod koniec lat 50. zalew maszyn produkcji japońskiej zmusił większość firm do wycofania się z rynku, więc Tramiel przerzucił się na sumatory.
W 1962 roku firma formalnie stała się Commodore Business Machines; pod koniec lat 60. historia powtórzyła się, kiedy Japończycy zajęli się produkcją sumatorów. Główny inwestor i prezes firmy, Irving Gould, zasugerował, by Tramiel wyjechał do Japonii, aby przyjrzeć się japońskim firmom i przeanalizować, jak są one w stanie konkurować na rynku. Zamiast tego Tramiel wysunął pomysł, by podjąć produkcję elektronicznych kalkulatorów, które właśnie zaczęły pojawiać się na rynku.

Model 4032
Wkrótce firma Commodore dysponowała dobrze sprzedającą się serią kalkulatorów - należały one do najpowszechniejszych we wczesnych latach 70. Jednakże w 1975 roku główny dostawca podzespołów, Texas Instruments (TI), zdecydował się wejść bezpośrednio na rynek i wypuścił serię kalkulatorów, które kosztowały mniej niż podzespoły. Po raz kolejny Gould musiał ratować firmę zastrzykiem pieniędzy, które Tramiel wykorzystał do zakupu kilku podwykonawców układów scalonych, w tym MOS Technologies, by zapewnić ciągłość dostaw. Tramiel zgodził się kupić MOS, która miała własne problemy, wyłącznie pod warunkiem, że Chuck Peddle przejdzie do Commodore jako kierownik biura projektowego.
Po przejściu do Commodore Peddle przekonał Tramiela, że kalkulatory są ślepym zaułkiem i że firma powinna zainteresować się komputerami domowymi. Umieścił KIM-1, już istniejącą maszynę swojego projektu, w nowej obudowie mieszczącej także klawiaturę i monitor (sterowany nowym układem graficznym), uzyskując model PET. Od tego momentu Commodore stała się firmą komputerową.
Ze względu na wytrzymałą metalową obudowę PET-y wykorzystywane były głównie w szkołach, ale nie sprawdzały się w użytku domowym, gdzie grafika i dźwięk odgrywały istotną rolę. Zaradzono temu, wprowadzając model VIC-20, który dzięki przystępnej cenie sprzedawał się w milionach egzemplarzy. Licząc na przejęcie także droższej strefy rynku, w 1982 roku Commodore wprowadziła model C64, początkowo dość drogi.
W tym czasie Texas Instruments po raz kolejny spróbowała przejąć rynek, wprowadzając do sprzedaży model TI-99/4. Tym razem jednak Tramiel postanowił walczyć zamiast zmieniać profil firmy i drastycznie obniżył cenę C64. TI odpowiedziała tym samym - wkrótce na rynku rozszalała się wojna cenowa z udziałem Commodore, TI, Atari i właściwie wszystkich innych firm z wyjątkiem Apple. W końcowym rozrachunku Commodore sprzedała około 22 mln C64, zabijając TI-99, doprowadzając większość małych firm do bankructwa i redukując własne oszczędności do zera.
Zarząd firmy dał się pochłonąć eskalacji jak wszyscy inni, ale ostatecznie postanowił, że czas się wycofać. W firmie doszło do tarć i w styczniu 1984 Tramiel opuścił firmę. Kilka miesięcy później za bezcen odkupił dział Atari zajmujący się konsolami wideo i komputermi od Warner Communications.
Reszta kierownictwa Commodore musiała teraz ratować, co się da. Kupili więc obiecujący nowy projekt znany jako Amiga od grupy byłych projektantów z Atari. Maszynę wprowadzono na rynek pod koniec 1985 (właściwie z początkiem 1986) w cenie 1500 USD.
Tramiel rozłożył jednak Commodore na łopatki. Składając w całość szereg powszechnie dostępnych na rynku podzespołów, zdążył wypuścić już wcześniej w 1985 Atari ST, w cenie około 800 USD. Utrzymywał też, że Jay Miner zaprojektował układy scalone do Amigi, gdy jeszcze był związany kontraktem z Atari. To doprowadziło do zażartej wojny Atari z Amigą, która zakończyła się dopiero, gdy wypuszczona na rynek w 1987 Amiga 500 odebrała rynek Atari ST.
Tymczasem jednak rynek komputerowy przechodził gruntowne przeobrażenia w kierunku dominacji IBM PC i Macintosha, usuwając tym samym inne firmy w cień. Nagle okazało się, że Commodore musi zacząć sprzedawać Amigę i nie bardzo potrafi wymyśleć, jak to zrobić. (Popularny wtedy żart brzmiał: Gdyby Commodore dostało kontrakt na reklamowanie KFC, robiliby to pod hasłem "Ciepły Zdechły Kurczak".) Firmie nie udało się także rozwinąć posiadanej przewagi technologicznej - zamiast tego próbowała wprowadzić na rynek komputer pasujący wyglądem do wież stereo bądź magnetowidów - CDTV czy 32-bitową konsolę do gier z CD-ROM-em CD32.
Pomiędzy biurem projektowym i kierownictwem doszło do rozłamu, a personel techniczny starał się wykonywać swoją pracę za plecami kierownictwa. Na przykład egzemplarze próbne procesorów z Motoroli dostarczano na adresy domowe projektantów, a Motorola, licząc na korzyści (? - for interest), dała im priorytet nad Apple, która używała tych samych procesorów.
W końcu projektanci zrezygnowali z wdrażania opracowanych przez siebie technologii i firma zadowalała się sprzedażą starych modeli. Ostatecznie nawet górująca architektura Amigi została przewyższona przez nieuchronne parcie i zwyczajnie brutalną siłę "ekosystemu" IBM.
Gdy stało się jasne, że rynek komputerów domowych już nie istnieje, kierownictwo całkowicie zmieniło taktykę, starając się maksymalnie obniżyć wartość (? - remove value) firmy przed jej ostatecznym zniknięciem. Po kilku latach sprzedawania pozostałych zapasów Commodore ogłosiła w 1994 bankructwo.

Produkty firmy

  • Commodore PET
  • Commodore VIC-20
  • Commodore Plus 4
  • Commodore 64
  • Commodore 128
  • seria komputerów osobistych Amiga
  • klony PC (PC10, PC20)
Inny sprzęt:
  • Commodore 1541
  • Commodore 4510
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.