Ciechanów – miasto powiatowe w województwie mazowieckim, ok. 100 km na północ od Warszawy, nad rzeką Łydynią. 47,9 tys. mieszkańców (2002). Powierzchnia 32,51 km². Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego w latach 1975-1998.
br />

Historia

Ciechanów ma bardzo burzliwą historię, naznaczoną fazami rozwoju i upadku z powodu wojen i najazdów. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1065 r. z dokumentu mogilnickiego wydanego przez Bolesława Śmiałego. W XII w. gród był wielokrotnie najeżdżany przez Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, Litwinów, a później przez zakon krzyżacki.
W 1266 r. książę czerski Konrad II nadał Ciechanowowi prawa miejskie.
Pomyślny okres dla miasta trwał od XIV do XVI w. W tym czasie liczba mieszkańców sięgnęła 5 tys. Kupcy ciechanowscy handlowali nawet z odległymi miastami, odbywały się wielkie targi i zjazdy rycerstwa. Pod koniec XIV w., na mokradłach Łydyni książę Siemowit III rozpoczął budowę zamku. Jego syn Janusz I sprowadził do Ciechanowa zakon agustianów, którzy rozpoczęli w połowie XV w. budowę kościoła i klasztoru (obecnie kościół pw. św. Tekli)
W 1526 r. po śmierci ostatnich książąt mazowieckich Ciechanów włączono do Korony. Miasto i okolice zostały przekazane jako wiano ślubne królowej Bonie, która przyczyniła się znacznie do rozwoju miasta.
Wraz z wiekiem XVII nastąpił powolny upadek miasta, spowodowany najazdami Szwedzkimi i pożarami. Ciechanów długo nie mógł powrócić do dawnej świetności.
Po II rozbiorze Polski Sejm Rzeczpospolitej podniósł miasta do rangi stolicy województwa. Po III rozbiorze Ciechanów stał się prowincjonalnym miastem w powiecie przasnyskim.
W 1806 r. podczas kampanii Napoleona na Mazowszu, miasto zostało zgrabione i zniszczone. W XIX w. ludność Ciechanowa aktywnie wspierała dążenia niepodległościowe. W okolicy toczyło się wiele walk powstańczych. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W 1864 r. zbudowano tu pierwszy na Mazowszu browar parowy. Trzy lata później Ciechanów stał się miastem powiatowym. W 1877 r. dotarła tu kolej nadwiślańska, a w 1882 r. wybudowano cukrownię.
Wybuch I wojny światowej i kilkukrotne zniszczenie, zahamowały rozwój miasta. W 1915 r. pod Ciechanowem przebiegała linia frontu niemiecko-rosyjskiego. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. podczas bitwy nad Wkrą Ciechanów stanowił ważny punkt obrony bolszewickiej (mieścił się tu sztab korpusu). Odbicie miasta z rąk bolszewickich nastąpiło 18 sierpnia 1920 r., a atak na miasto został przeprowadzony siłami 11 pułku ułanów (który w okresie międzywojennym stacjonował w Ciechanowie).
Po odzyskaniu niepodległości nastąpił rozwój miasta. Liczba ludności w 1939 osiągnęła 14 tysięcy (w tym ok. 40% Żydów).
3 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Niemców. Ciechanów został wcielony do Rzeszy i przemianowany na Zichenau jako stolica Rejencji Ciechanowskiej. Rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej. Zbudowano 3 obozy pracy, tysiące mieszkańców miasta wywieziono lub rozstrzelano. W mieście stacjonowało komando SS (skierowane m.in. do Jedwabnego).
Z okupantem walczyły tu odziały Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. 17 stycznia 1945 r. Ciechanów został zdobyty przez oddziały Armii Czerwonej z II Frontu Białoruskiego. Dzień wcześniej, w nocy z 15 na 16 stycznia, hitlerowcy aresztowali i rozstrzelali ok. 100 mężczyzn, których podejrzewali o współpracę z podziemiem.
Po wojnie nastąpił szybki rozwój miasta. W latach 60. zbudowano kilka filii zakładów przemysłowych z Warszawy. Najlepszym okresem były lata po 1975 r. kiedy Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego. Po 1989 r. miasto dotknęła fala bezrobocia. W 1998 Ciechanów stał się miastem powiatowym.

Zabytki

Przemysł i gospodarka

Ciechanów położony jest w rejonie typowo rolniczym. Jest ośrodkiem przemysłu przetwórczego i precyzyjnego.
Niektóre zakłady przemysłowe:
  • Zakład Produkcji Papieru Higienicznego "Delitissue"
  • Chłodnia Ciechanów
  • Fabryka Narzędzi "Fanar"
  • Drukarnia "Bauer"

Edukacja

  • Wyższa Szkoła Biznesu i Zarządzania
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie
  • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Ciechanowie

Kultura

Współpraca międzynarodowa

Obecnie Ciechanów współpracuje z 4 miastami partnerskimi:

Sport

  • MKS Jurand Ciechanów – piłka ręczna, koszykówka, kolarstwo
  • CLKS Mazovia – podnoszenie ciężarów

Znani ciechanowianie

Z pobliskiej Opinogóry pochodził Zygmunt Krasiński – jeden z trzech wieszczów (obok Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego) epoki romantyzmu (został ochrzczony w kościele farnym w Ciechanowie). Z ziemi ciechanowskiej pochodził także Prezydent RP Ignacy Mościcki. W historię Ciechanowa wpisani są ponadto Stefan Żeromski, Maria Konopnicka, która otwierała Dom Ludowy w Ciechanowie, Aleksander Świętochowski, założyciel pierwszej na Północnym Mazowszu szkoły rolniczej w Gołotczyźnie k/Ciechanowa, a także rzeźbiarz Bolesław Biegas oraz wicepremier, sygnatariusz Porozumień Gdańskich z 1980 r. Mieczysław Jagiellski. Ponadto większość życia z Ciechanowem związali pisarz i poeta Jan Rzewnicki, poeta Antoni Słoński oraz lekarz i społecznik Karol Szwanke. Z Ciechanowa pochodziła także Roza Robota, Żydówka znana jako "Bohaterka z Auschwitz". Z Ciechanowa pochodzą także przodkowie Aarona Ciechanovera (ur. 1947) – noblisty z chemii. Rodzina naukowca ze strony ojca przyjęła nazwisko od miasta w którym mieszkali.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.