Chrześcijaństwo -
- symbol większości chrześcijan
Chrześcijaństwo - religia monoteistyczna i rodzina związków wyznaniowych głoszących nauczanie o Jezusie Chrystusie, jego męczeńskiej śmierci i zmartwychwstaniu. Świętą księgą chrześcijan jest Biblia.
Dokładne granice chrześcijaństwa są kwestią sporną, nie wszyscy zaliczają do wyznań chrześcijańskich świadków Jehowy, mormonów, arian oraz niektóre nowe ruchy religijne, choć same te wyznania uważają się za chrześcijańskie.

Podstawy wiary

Chrześcijaństwo jest objawioną religią monoteistyczną: zakłada wiarę w jednego Boga. Większość chrześcijan wyznaje dogmat trynitarny i głosi, że Bóg istnieje w trzech osobach Trójcy Świętej jako Bóg Ojciec, Syn Boży (Chrystus) i Duch Święty.
Chrześcijanie wielu wyznań (zwłaszcza katolicy i prawosławni) czczą także Maryję - matkę Jezusa jako "Matkę Bożą", świętych i aniołów.
Podstawowym przykazaniem chrześcijan oprócz Dekalogu jest przykazanie miłości (nawet dla nieprzyjaciół). Chrześcijanie wierzą, że dzięki ofierze Chrystusa, zmartwychwstaną i uzyskają życie wieczne.

Klasyfikacja wyznań i Kościołów chrześcijańskich

(
Chrześcijanie wierzą w Kościół powszechny ustanowiony przez Jezusa, jako wspólnotę ludzi wierzących i dążących do zbawienia. Część z nich uważa, że owym Kościołem jest zgromadzenie do którego należą (chrześcijanie ekskluzywni), a inna część - że Kościołem tym jest niewidzialna wspólnota ludzi połączonych wspólną wiarą, należących do różnych wyznań (chrześcijanie inkluzywni). Pierwsze podejście skłania do odmawiania innym wyznaniom prawa do nazywania się Kościołami oraz prozelityzmu - nawracania innowierców. Drugie skłania do ekumenizmu oraz dostrzegania w innych wiarach inspirujących wartości. Ponieważ w ramach chrześcijaństwa funkcjonuje wiele wyznań (denominacji) te wewnętrzne podziały mogą być przez wiernych traktowane jako największa rana współczesnego chrześcijaństwa, ale również jako bogactwo i wartość.
Nie wszystkie wyznania chrześcijańskie mają ramy organizacyjne ani nawet sprecyzowaną doktrynę, wobec czego ich klasyfikacji nie może być doskonała i w pełni obiektywna. Stosuje się podziały mające za kryterium stosunek danego wyznania do konkretnej kwestii teologicznej (typu „a - nie-a", np. monofizytyzm - diofizytyzm, trynitaryzm - antytrynitaryzm itd.), ale żaden taki podział nie jest wyczerpujący, ponieważ pozostawia wiele denominacji, dla których dana kwestia jest obojętna. Istnieją również poglądy teologiczne, które wymykają się wszelkim klasyfikacjom, ponieważ zajmują pozycję całkowicie autonomiczną. Dlatego w klasyfikacji wyznań chrześcijańskich dominuje podział oparty na tradycji.
Natomiast od klasyfikacji wyznań chrześcijańskich należy odróżnić klasyfikację kościołów (i cerkwi) chrześcijańskich. Jest ona łatwiejsza do przeprowadzenia, ale, oczywiście, nie pokrywa się z podziałem wyznań (klasyfikuje się nie poglądy religijne, lecz organizacje wyznaniowe). Religioznawcy i eklezjolodzy stosują tu wiele kryteriów, najczęściej:
  • dogmatykę, czyli naukę danego Kościoła,
  • kryteria historyczne.
  • obrządek (który wiąże się z tradycją liturgiczną),
  • stosunek do jednego z kościołów (pozostawanie w unii, w schizmie bądź w herezji),
Poniższa klasyfikacja Kościołów łączy kryterium dogmatyczne z podejściem historycznym.
  • Tradycjonaliści katoliccy odrzucający autorytet Stolicy Apostolskiej:
    • sedeprywacjonizm
    • sedewakantyzm
      • Bractwo św. Jana
      • Bractwo św. Piusa V (na pograniczu z sedeprywacjonizmem)
      • Kongregacja Maryi Niepokalanej Królowej
      • Tradycyjny Kościół Katolicki
    • Kościoły katolickie z innymi papieżami:
  • Inne kościoły o tradycji katolickiej:
    • Amerykański Kościół Katolicki
    • Brazylijski Katolicki Kościół Apostolcki
    • Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich
    • Celtycki Kościół Katolicki
    • Liberalny Kościół Katolicki
    • Kościół Katolicki Mariawitów
  • Cerkiew prawosławna, składająca się z autokefalicznych i autonomicznych Cerkwi:
    • patriarchatu konstantynopolitańskiego; patriarsze Konstantynopola podlegają autonomiczne Cerkwie:
      • arcybiskupstwa Finlandii
      • Cerkiew estońska (autonomia nie uznawana przez patriarchat moskiewski)
    • patriarchatu aleksandryjskiego
    • patriarchatu antiocheńskiego
    • patriarchatu jerozolimskiego; patriarsze Jerozolimy podlega autonomiczna Cerkiew arcybiskupstwa Góry Synaj
    • patriarchatu moskiewskiego; patriarsze Moskwy podlegają autonomiczne Cerkwie:
      • arcybiskupstwa Japonii
      • Cerkiew chińska (z powodu prześladowań bez hierarchii)
      • metropolii Ukrainy (ponadto istnieją na Ukrainie dwie Cerkwie, które ogłosiły swoją autokefalię nie uznawaną przez pozostałe Cerkwie prawosławne)
    • patriarchatu gruzińskiego
    • patriarchatu serbskiego; patriarsze podlega autonomiczny Kościół arcybiskupstwa ochrydzkiego (na jej terytorium kanonicznym istnieje nie uznawana przez pozostałe Cerkwie, pretendująca do autokefalii Macedońska Cerkiew Prawosławna)
    • patriarchatu rumuńskiego
    • patriarchatu bułgarskiego
    • arcybiskupstwa Cypru
    • arcybiskupstwa Grecji
    • arcybiskupstwa Albanii
    • metropolii Polski
    • metropolii Krajów Czeskich i Słowacji
    • metropolia Ameryki - Prawosławna Cerkiew Ameryki, której autokefalia nie jest uznawana przez patriarchat konstantynopolitański i niektóre inne Cerkwie
  • Cerkwie tradycjonalistów prawosławnych:
    • cerkwie starego kalendarza (kilka niezależnych grup w Grecji i jedna w Rumunii)
    • Rosyjska Cerkiew Prawosławna Poza Granicami Rosji (Cerkiew prowadzi dialog w sprawie zjednoczenia z patriarchatem moskiewskim, co doprowadziło do schizmy w jej łonie)
    • Cerkiew Katakumbowa w Rosji
  • Ruchy religijne wywodzace się z prawosławia:
    • chłyści
    • nowochłyści
    • czurikowcy
    • imjasławcy
    • jenochowcy
    • skopcy
    • szałopuli
    • szaszkowcy
    • tołstojowcy
    • wozdychjency
  • Kościół anglikański i Kościół episkopalny
    • Niezależne Kościoły anglikańskie:
      • Kościoły anglokatolickie:
        • Anglican Province of Christ the King (dawniej Anglican Catholic Church)
        • Anglican Catholic Church of Canada
      • Reformowane Kościoły anglikańskie:
        • Charismatic Episcopal Church
        • Free Church of England
        • Free Protestant Episcopal Church
        • Reformed Episcopal Church

Liczebność chrześcijan

Wyznania chrześcijańskie tworzą jedną z największych religii, szczególnie liczną w Europie oraz na terenach skolonizowanych przez Europejczyków - Ameryce i Australii.
Bardzo trudno jest szacować dokładną liczebność wyznawców, ponieważ wiele z tych wyznań, w szczególności katolicyzm, praktykuje chrzest niemowląt i uważa każdego ochrzczonego za wierzącego, co znacząco zawyża tę liczbę.
Szacunkowo oblicza się, że chrześcijaństwo wyznaje około 30% ludności świata (2 miliardy), w tym:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.