Chropowatość lub Chropowatość powierzchni - cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, nie wynikające z jej kształtu, lecz przynajmniej o jeden rząd wielkości drobniejsze. Chropowatość w przeciwieństwie do innej podobnej cechy - falistości powierzchni, jest pojęciem odnoszącym się do nierówności o relatywnie małych odległościach wierzchołków. Wielkość chropowatości powierzchni zależy od rodzaju materiału i przede wszystkim od rodzaju jego obróbki.
W budowie maszyn stosuje się dwa parametry określające:
Średnie arytmetyczne odchylenie profilu od linii średniej - Ra
Ra = ∑yn/n





Linia średnia jest teoretyczną linią, przy której suma kwadratów odległości wzniesień i zgłebień jest najmniejsza. Pomiaru dokonuje się na odcinku elementarnym Le określanym przez Polską Normę.






Wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu - Rz
Średnia arytmetyczna wysokość pięciu najwyższych wzniesień ponad linię średnią pomniejszona o średnią pięciu najniższych wgłebień poniżej linii średniej.
Rz = (W1 + (W2 + (W3 + (W4 + (W5)/5 - (D1 + (D2 + (D3 + (D4 + (D5)/5





Chropowatośc mierzona jest specjalnymi urządzeniami pomiarowymi. W budowie maszyn zaleca się pomiar dający chropowatość Ra. Chropowatość Rz jest dopuszczalną tylko wtedy gdy niedostępne jest urządzenie do pomiarów chropowatości Ra.
Polska Norma wyróżnia 14 klas chropowatości. Każdej z nich odpowiada zakres chropowatości Ra lub Rz.
Klasy chropowatości
Klasa chropowatości Ra Rz Rodzaj obróbki
1
80
320
zgrubna obróbka skrawaniem
2
40
160
zgrubna obróbka skrawaniem
3
20
80
dokładna obróbka skrawaniem
4
10
40
dokładna obróbka skrawaniem
5
5
20
wykańczające obróbka skrawaniem
6
2.5
10
wykańczające obróbka skrawaniem
7
1.25
6.3
szlifowanie zgrubne
8
0.63
3.2
szlifowanie zgrubne
9
0.32
1.6
szlifowanie wykańczające
10
0.16
0.8
docieranie
11
0.08
0.4
docieranie pastą diamentową
12
0.04
0.2
gładzenie
13
0.02
0.1
polerowanie
14
0.01
0.05
polerowanie


znak
chropowatości
Na rysunkach technicznych chropowatość pokazuje się stosując znak chropowatości wraz z porządaną wartością Ra. (jeżeli jest to Rz, musi być to wyraźnie zaznaczone). Znak chropowatości umieszcza się w górnym rogu rysunku (odnosi się wtedy do wszystkich powierzchni elementu) lub/i wskazując specyficzną powierzchnię do której się odnosi.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.