Broń biologiczna

Podyskutuj o "Broń biologiczna" na Forum

Broń biologiczna, broń B - rodzaj broni masowej zagłady, w której ładunkiem bojowym są mikroorganizmy (np. laseczki wąglika) lub wirusy (np. wirus ospy prawdziwej). Zwyczajowo zalicza się także do broni biologicznej broń toksynową pochodzenia biologicznego (np. botulina, rycyna).
Broń biologiczna może znaleźć zastosowanie podczas ataku na pojedyncze osoby, oddziały wojska, a także ludność cywilną. Celem ataku biologicznego mogą być także jednorodne uprawy roślin lub hodowle zwierząt gospodarskich (terroryzm socjoekonomiczny).

Cechy broni B

Broń B cechuje się:

małymi kosztami produkcji

Duża część drobnoustrojów - ładunków broni biologicznej, wywołuje choroby wśród zwierząt (laseczka wąglika, pałeczka dżumy i in.), stąd mogą być pozyskuje z naturalnych epizootii (duża dostępność).

dużą skutecznością

Drobnoustroje i toksyny są w szczególny sposób preparowane (np. przez modyfikacje genetyczne), aby zwiększyć zdolności do przetrwania w środowisku, wirulencję, śmiertelność, lekooporność.

słabą wykrywalnością na początkowym etapie

Jako ładunek biologiczny wykorzystywane są patogeny, które wywołują niezwykle rzadkie choroby (np. wirus ospy prawdziwej, której ostatni przypadek pojawił się w 1978 roku). Dodatkową trudnością jest brak "zapowiedzi" zachorowań wśród ludzi opartych na raportach epidemiologicznych dotyczących zwierząt (w przypadku antropozoonoz).

Broń B często jest rozprzestrzeniania nietypowymi środkami (np. "listy wąglikowe").

krótkim okresem inkubacji

Podział ze względu na znaczenie, jako środek broni biologicznej

Ze względu na znaczenie, jako potencjalnego środka broni biologicznej wyróżnia się 3 (rzadziej 4) grupy oznaczone kolejno literami alfabetu:

A - patogeny łatwe do utrzymania w środowisku o wysokiej zjadliwości i śmiertelności, których przydatność, jako "wojskowych" postaci została sprawdzona w przeszłości (np. laseczki i przetrwalniki wąglika).
B - patogeny średnio trudne do utrzymania w środowisku o stosunkowo niskiej zjadliwości i śmiertelności (np. rycyna).
C - patogeny, których przydatność obecnie jest wątpliwa lub nieopłacalna (np. filowirusy, prątek gruźlicy).
D (opcjonalne) - patogeny, które prawdopodobnie nigdy nie zostaną wykorzystane, jako broń biologiczna (np. wirus grypy - łatwy do rozpoznania przez epidemiczne występowanie, HIV - przez długi okres utajenia).

Patogeny mające największe znaczenie

bakterie

laseczka wąglika (Bacillus anthracis)
pałeczka dżumy (Yersinia pestis)
pałeczka tularemii (Francisella tularensis)
pałeczki z rodzaju Brucella (Brucella spp.)

wirusy

wirus ospy prawdziwej (Variola virus, VARV)
wirusy gorączek krwotocznych

toksyny

Rozpoznawanie ataku bronią biologiczną

Wystąpienie ataku za pomocą broni biologicznej można podejrzewać w wypadku:

występowania wielu zgonów i zachorowań o podobnych objawach, a nieznanej etiologii
masowego pomoru zwierząt gospodarskich (np.bydło)
ciężkiego przebiegu chorób
słabej odpowiedzi lub braku odpowiedzi na rutynowe leczenie
wystąpienia chorób niezwykle rzadkich lub całkowicie eradykowanych
wystąpienia chorób o nietypowych cechach lub w szczepionej populacji (co wskazuje na modyfikacje genetyczne)

Psychologiczne znaczenie bioterroryzmu

Broń B może mieć duże znaczenie, jako środek dezorganizacji służb publicznych (nawet w krajach znacznie oddalonych od miejsca ataku) i wywoływania paniki wśród ludności. Biologiczny terroryzm socjoekonomiczny opiera się nie tylko na zabijaniu roślin i zwierząt hodowlanych, ale także na osłabieniu gospodarki przez wywołanie strachu przed określoną grupą produktów żywnościowych, na której produkcji skupia się dane państwo. W tym celu potencjalnie mogą być wykorzystane priony (wywołujące m.in. BSE).

Historia

Broń biologiczna była używana już w starożytności (Aleksander Macedoński porzucał w czasie wycofywania się z pól bitewnych zwłoki koni i żołnierzy, którzy chorowali na choroby zakaźne).
W okresie wieków średnich najbardziej znany jest przykład użycia broni biologicznej przez Tatarów w czasie oblężenia twierdzy Kaffa (dzisiejsza Teodozja) w 1346 (katapultowane były na teren twierdzy ciała zmarłych na dżumę). Zastanawiająca pozostaje droga szerzenia się tej choroby wśród mieszkańców, ponieważ dżuma, jak wiemy obecnie, roznosi się drogą kropelkową i przez wektor - pchłę (pchły zazwyczaj opuszczają żywiciela zaraz po śmierci).
Okres największego rozwoju broni biologicznej przypada na okres II wojny światowej (największe mocarstwa broni biologicznej: Japonia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, ZSRR) i okres powojenny (przede wszystkim ZSRR - zobacz: katastrofa w Swierdłowsku). Ataki bronią biologiczną, które wystąpiły w ostatnich latach mają charakter wybitnie terrorystyczny.

Ataki biologiczne po 11 IX 2001

16.IX - 25.X.2001 - atak "listami wąglikowymi" na siedziby rządu Stanów Zjednoczonych oraz największe firmy mające swoje siedziby w Stanach Zjednoczonych
na kilka dni przed wybuchem wojny w Iraku na jednej z francuskich stacji kolejowych znaleziono mikrokolbkę z rycyną

Konwencje o zakazie używania broni B

Podstawowym dokumentem jest, ratyfikowany przez 125 państw-stron świata, Protokół Genewski z 1925 roku dotyczący stosowania broni chemicznej i biologicznej (w tamtych czasach zwanej bronią bakteriologiczną) wraz z uaktualnieniami. Konwencja ta dopuszczała pierwotnie jednak produkcję, prowadzenie badań i składowanie tego typu broni. Co ciekawe, to polska delegacja (z przewodniczącym Kazimierzem Sosnkowskim) zaproponowała dołączenie treści dotyczących broni bakteriologicznej.

Linki zewnętrzne:

Broń B

Literatura

1.	Chomiczewski Krzysztof, Kocik Janusz, Szkoda Marek Tomasz: Bioterroryzm. Zasady postępowania lekarskiego., fragmenty części pierwszej, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002

reklama

Publikacja jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU Wolnej Dokumentacji w wersji 1.1 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.

Szukaj

Lista Kategorii
- Broń biologiczna
- Choroby zakaźne

Pobierz lub drukuj

Opublikował:
Siedlaro
2005-06-19

Publikuj w:

'''Broń biologiczna''', '''broń B''' - rodzaj [[broń masowej zagłady|broni masowej zagłady]], w której ładunkiem bojowym są [[mikroorganizm]]y (np. laseczki [[wąglik|wąglika]]) lub [[wirus (biologia)|wirusy]] (np. wirus [[ospa prawdziwa|ospy prawdziwej]]). Zwyczajowo zalicza się także do broni biologicznej [[broń toksynowa|broń toksynową]] pochodzenia biologicznego (np. [[botulina]], [[rycyna]]).

Broń biologiczna może znaleźć zastosowanie podczas ataku na pojedyncze osoby, oddziały wojska, a także ludność cywilną. Celem ataku biologicznego mogą być także jednorodne [[monokultura|uprawy roślin]] lub hodowle [[zwierzęta gospodarskie|zwierząt gospodarskich]] ([[terroryzm socjoekonomiczny]]).

===Cechy broni B===
Broń B cechuje się:
* małymi kosztami produkcji
::Duża część drobnoustrojów - ładunków broni biologicznej, wywołuje choroby wśród zwierząt ([[laseczka wąglika]], [[pałeczka dżumy]] i in.), stąd mogą być pozyskuje z naturalnych [[Epizootia|epizootii]] (duża dostępność).
* dużą skutecznością
::Drobnoustroje i toksyny są w szczególny sposób preparowane (np. przez [[modyfikacje genetyczne]]), aby zwiększyć zdolności do przetrwania w środowisku, [[wirulencja|wirulencję]], [[śmiertelność]], [[lekooporność]].
* słabą wykrywalnością na początkowym etapie
::Jako ładunek biologiczny wykorzystywane są patogeny, które wywołują niezwykle rzadkie choroby (np. wirus ospy prawdziwej, której ostatni przypadek pojawił się w [[1978]] roku). Dodatkową trudnością jest brak "zapowiedzi" zachorowań wśród ludzi opartych na raportach epidemiologicznych dotyczących zwierząt (w przypadku [[antropozoonoza|antropozoonoz]]).
::Broń B często jest rozprzestrzeniania nietypowymi środkami (np. [[listy wąglikowe|"listy wąglikowe"]]).
* krótkim [[okres inkubacji|okresem inkubacji]]

===Podział ze względu na znaczenie, jako środek broni biologicznej===
Ze względu na znaczenie, jako potencjalnego środka broni biologicznej wyróżnia się 3 (rzadziej 4) grupy oznaczone kolejno literami alfabetu:
* A - patogeny łatwe do utrzymania w środowisku o wysokiej zjadliwości i śmiertelności, których przydatność, jako "wojskowych" postaci została sprawdzona w przeszłości (np. laseczki i [[przetrwalnik]]i wąglika).
* B - patogeny średnio trudne do utrzymania w środowisku o stosunkowo niskiej zjadliwości i śmiertelności (np. rycyna).
* C - patogeny, których przydatność obecnie jest wątpliwa lub nieopłacalna (np. [[filowirusy]], [[prątek gruźlicy]]).
* D (opcjonalne) - patogeny, które prawdopodobnie nigdy nie zostaną wykorzystane, jako broń biologiczna (np. [[wirus grypy]] - łatwy do rozpoznania przez [[epidemia|epidemiczne]] występowanie, [[HIV]] - przez długi okres utajenia).

===Patogeny mające największe znaczenie===
====bakterie====
* [[Wąglik|laseczka wąglika]] (''Bacillus anthracis'')
* [[Dżuma (choroba)|pałeczka dżumy]] (''Yersinia pestis'')
* [[pałeczka tularemii]] (''Francisella tularensis'')
* pałeczki z rodzaju [[Brucella]] (''Brucella'' spp.)

====wirusy====
* [[Ospa prawdziwa|wirus ospy prawdziwej]] (''Variola virus'', VARV)
* wirusy [[gorączka krwotoczna|gorączek krwotocznych]]

====toksyny====
* [[toksyna botulinowa|botulinowa]]
* [[rycyna]]

===Rozpoznawanie ataku bronią biologiczną===

Wystąpienie ataku za pomocą broni biologicznej można podejrzewać w wypadku:
* występowania wielu zgonów i zachorowań o podobnych objawach, a nieznanej etiologii
* masowego pomoru zwierząt gospodarskich (np.[[bydło domowe|bydło]])
* ciężkiego przebiegu chorób
* słabej odpowiedzi lub braku odpowiedzi na rutynowe [[leczenie]]
* wystąpienia chorób niezwykle rzadkich lub całkowicie [[eradykacja|eradykowanych]]
* wystąpienia chorób o nietypowych cechach lub w [[szczepienia|szczepionej]] [[populacja|populacji]] (co wskazuje na modyfikacje genetyczne)

===Psychologiczne znaczenie bioterroryzmu===
Broń B może mieć duże znaczenie, jako środek dezorganizacji służb publicznych (nawet w krajach znacznie oddalonych od miejsca ataku) i wywoływania [[panika|paniki]] wśród ludności. Biologiczny [[terroryzm socjoekonomiczny]] opiera się nie tylko na zabijaniu roślin i zwierząt hodowlanych, ale także na osłabieniu gospodarki przez wywołanie strachu przed określoną grupą produktów żywnościowych, na której produkcji skupia się dane państwo. W tym celu potencjalnie mogą być wykorzystane [[priony]] (wywołujące m.in. [[BSE]]).

===Historia===
Broń biologiczna była używana już w [[starożytność|starożytności]] ([[Aleksander Macedoński]] porzucał w czasie wycofywania się z pól bitewnych zwłoki koni i żołnierzy, którzy chorowali na [[choroby zakaźne]]).<br>
W okresie [[średniowiecze|wieków średnich]] najbardziej znany jest przykład użycia broni biologicznej przez [[Tatarzy|Tatarów]] w czasie oblężenia [[twierdza|twierdzy]] Kaffa (dzisiejsza [[Teodozja]]) w [[1346]] (katapultowane były na teren twierdzy ciała zmarłych na [[dżuma (choroba)|dżumę]]). Zastanawiająca pozostaje droga szerzenia się tej choroby wśród mieszkańców, ponieważ dżuma, jak wiemy obecnie, roznosi się drogą kropelkową i przez [[wektor (medycyna)|wektor]] - [[pchła|pchłę]] (pchły zazwyczaj opuszczają żywiciela zaraz po śmierci).<br>
Okres największego rozwoju broni biologicznej przypada na okres [[II wojna światowa|II wojny światowej]] (największe mocarstwa broni biologicznej: [[Japonia]], [[Stany Zjednoczone]], [[Wielka Brytania]], [[ZSRR]]) i okres powojenny (przede wszystkim [[ZSRR]] - zobacz: [[katastrofa w Swierdłowsku]]). Ataki bronią biologiczną, które wystąpiły w ostatnich latach mają charakter wybitnie [[terroryzm|terrorystyczny]].

====Ataki biologiczne po [[Zamach na World Trade Center i Pentagon|11 IX 2001]]====
* 16.IX - 25.X.2001  - atak "listami wąglikowymi" na siedziby rządu [[USA|Stanów Zjednoczonych]] oraz największe firmy mające swoje siedziby w Stanach Zjednoczonych
* na kilka dni przed wybuchem [[wojna w Iraku|wojny w Iraku]] na jednej z francuskich stacji kolejowych znaleziono mikrokolbkę z rycyną

===Konwencje o zakazie używania broni B===
Podstawowym dokumentem jest, ratyfikowany przez 125 państw-stron świata, [[Protokół Genewski]] z [[1925]] roku dotyczący stosowania broni chemicznej i biologicznej (w tamtych czasach zwanej bronią bakteriologiczną) wraz z uaktualnieniami. Konwencja ta dopuszczała pierwotnie jednak produkcję, prowadzenie badań i składowanie tego typu broni. Co ciekawe, to polska delegacja (z przewodniczącym [[Kazimierz Sosnkowski|Kazimierzem Sosnkowskim]]) zaproponowała dołączenie treści dotyczących broni bakteriologicznej.

===Linki zewnętrzne:===
*[http://julia.univ.gda.pl/~bioakk/bioterroryzm/bioterror2.html Broń B]

===Literatura===
<table width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0">
<tr align="left" valign="top"> 
<td>1.</td>
<td>Chomiczewski Krzysztof, Kocik Janusz, Szkoda Marek Tomasz: ''Bioterroryzm. Zasady postępowania lekarskiego.'', fragmenty części pierwszej, Warszawa, [[Wydawnictwo Lekarskie PZWL]], 2002</td>
</tr>
</table>
[[kategoria:broń biologiczna|*]]
{{Hmed}}
[[kategoria:Choroby zakaźne]]
[[da:Biologiske våben]]
[[de:Biologische Waffe]]
[[et:Bioloogiline relv]]
[[en:Biological warfare]]
[[fr:Guerre biologique]]
[[he:לוחמה ביולוגית]]
[[nl:Biowapens]]
[[ja:生物兵器]]
[[ru:Биологическое оружие]]