Bitwa pod Breitenfeld 17 września 1631 r.

Wprowadzenie

  • W roku 1618 wybuchła w Niemczech wojna zwana trzydziestoletnią, która początkowo była konfliktem pomiędzy katolikami i protestantami. Niemcy w tym czasie podzielone były na księstwa. Protestanccy książęta w walce z Imperium Habsburgów uzyskali pomoc ze strony króla Danii Chrystiana IV w roku 1624, a następnie ze strony króla szwedzkiego Gustawa Adolfa w roku 1630. Gustaw na czele 30-tysięcznej, zdyscyplinowanej, świetnie uzbrojonej armii, wylądował w tym samym roku w północnych Niemczech. W skład armii oprócz Szwedów wchodziły także najemne oddziały ze Szkocji i Niemiec. Po stronie przeciwnej było 40 000 żołnierzy hrabiego Tilly, orędownika Ligi Katolickiej. 20 maja 1631 żołnierze cesarscy splądrowali i zrównali z ziemią Magdeburg, w którym zginęło 20 000 mieszkańców. Masakra wstrząsnęła światem protestanckim. Elektor saski pod wpływem tego zdarzenia przepuścił wojska Karola Gustawa przez swoje ziemie w kierunku Lipska, któremu zagrażał Johan von Tilly. Do wojsk Karola dołączyły oddziały saskie, które napotkały Szwedów w miejscowości Duben. Po połączeniu oddziałów siły króla szwedzkiego liczyły 47 000 ludzi.

Przed bitwą

  • Rankiem 17 września 1631 r. obie strony stanęły naprzeciw siebie w pobliżu Breitenfeld. Tilly ustawił własne formacje w poprzek wniesienia w typowej formacji hiszpańskiej. Centrum szwedzkie stanowiło sześć brygad piechoty wspieranych pułkiem kawalerii. Dodatkowe brygady piechoty i pułk kawalerii stanęły w rezerwie. Na prawym skrzydle Karol ustawił 6 pułków kawalerii wspartych plutonami muszkieterów oraz w odwodzie cztery szwadrony i i pułk kawalerii. Lewą stronę stanowiły 3 pułki kawalerii, dwa plutony muszkieterów oraz wysunięty do przodu kontyngent saski.

Bitwa

  • Bitwę rozpoczął dwugodzinny ostrzał artylerii szwedzkiej, który zmusił lewe skrzydło Tilly'ego do szarży. Wojska pod dowództwem hrabiego Pappenheima w sile 5000 ludzi siedmiokrotnie wykonywały karakol, jednak atak zakończył się niepowodzeniem i rozbiciem sił katolickich. Kawaleria z prawego skrzydła tymczasem natarła na Sasów, zmuszając ich do odwrotu. Sasi uciekając odsłonili lewe skrzydło Szwedów. W tym momencie Tilly nakazał swojej piechocie atak na flankę przeciwnika. Jednak manewr oskrzydlający nie powiódł się i piechota Tilly'ego poniosła wielkie straty. Pułki Gustawa celnym ogniem muszkietów zatrzymały atak przeciwnika. Tymczasem na lewym skrzydle uciekający Sasi splądrowali obóz swoich szwedzkich sojuszników. Po przegnaniu Sasów kawaleria Tilly'ego dostała rozkaz uderzenia na Szwedów z tyłu. Atak nie powiódł się, podobnie jak natarcie piechoty, odrzuconej celnym ogniem artylerii i muszkietów szwedzkich. Uciekającego przeciwnika ścigała kawaleria prowadzona przez samego Gustawa Adolfa.

Straty

  • Siły Ligi Katolickiej straciły 13 000 ludzi. Straty szwedzkie natomiast to 3 000 zabitych.

Podsumowanie

  • Zwycięstwo Szwedów pod Breitenfeld zmieniło układ sił w wojnie trzydziestoletnej. Sukces Gustawa przyczynił się do znacznego wzrostu siły i prestiżu Szwecji, czyniąc z niej jedną z wiodących potęg europejskich w ciągu nastepnych pięćdziesięciu lat. Rok po bitwie Gustaw poprowadził swoje oddziały do kolejnego zwycięstwa w bitwie pod Luetzen, w której jednak sam poległ. Jego śmierć spowodowała klęskę wojsk szwedzkich pod Nordlingen i zaniechanie planów utworzenia konfederacji protestantów pod przywództwem Szwecji.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.