Bank Polski

Bank Polski
1. Bank emisyjny i kredytowy działający w latach 1828–1885 w Królestwie Polskim, z siedzibą w Warszawie. Założony przez księcia Ksawerego Lubeckiego.
Była to instytucja rządowa o własnej osobowości prawnej. Bank Polski miał prawo emisji banknotów do wysokości kapitału zakładowego (początkowo 30 mln zł polskich, od 1834 — 42 mln, od 1841 — 8 mln rubli, czyli ok. 53 mln zł pol.), udzielał kredytów krótko- i długoterminowych, obsługiwał pożyczki zagraniczne.
W latach 1829–1837 finansował budowę dróg w Królestwie Polskim, 1829–1842 — górnictwo rządowe (w 1833 stał się jego inwestorem i administratorem) itp.
W 1869 został podporządkowany rosyjskiemu Ministerstwu Skarbu w Petersburgu, w 1870 pozbawiony prawa emisji banknotów i udzielania kredytów długoterminowych.
1 stycznia 1886 został postawiony w stan likwidacji (zakończonej 1894) a jego majątek przejął Bank Państwowy Rosji.

2. Bank emisyjny z siedzibą w Warszawie, założony w 1924, na mocy ustawy o naprawie Skarbu Państwa (z 11 stycznia 1924), w formie spółki akcyjnej z kapitałem 100 mln zł. Później kapitał podniesiono do 150 mln, podzielonych na 1,5 mln imiennych akcji po 100 zł każda.
Głównymi zadaniami Banku było: emisja pieniądza, regulowanie obiegu pieniężnego i ułatwianie kredytu. Powołanie Banku było jednym z etapów reformy pieniądza Władysława Grabskiego. Ponieważ Bank był spółką akcyjną, której akcje mogli nabywać zwykli obywatele, był on w dużej mierze niezależny od rządu, ale realizował jego politykę pieniężną.
Władzami Banku były:

Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy
Rada Banku (prezes, wiceprezes i 12 członków wybranych przez Zgromadzenia na 3 lata)
Prezes i wiceprezes Banku mianowany przez Prezydenta RP na wniosek Rady Ministrów na okres 5 lat z możliwością przedłużenia nominacji
Dyrekcja
Komisja Rewizyjna

Bank miał monopol na emisję banknotów do 31 grudnia 1944 roku. Co najmniej 40% pieniądza miało mieć pokrycie w złocie (w mniejszej ilości w srebrze) i dewizach. Dywidenda wypłacana akcjonariuszom nie mogła przekraczać 8%. Gdy zysk wynosił od 8 do 12%, to połowa przypadała Skarbowi Państwa, a druga połowa akcjonariuszom jako superdywidenda. Powyżej 12% państwo brało 2/3.Likwidacja Banku, wygaśnięcie przywileju lub dalsze prowadzenie Banku jako zwykłego banku wymagało 2/3 głosów Walnego Zgromadzenia.
We wrześniu 1939 Bank wywiózł za granicę cały zapas złota i innych walorów. Siedzibą Banku Polskiego do czerwca 1940 był Paryż, następnie Londyn, skąd w 1946 powrócił do kraju z zapasem złota. Ponieważ nowe władze kraju, wprowadzone do Polski przez Armię Czerwoną założyły w 1945 całkiem nowy Narodowy Bank Polski, więc BP nie wznowił działalności, lecz wszedł w okres likwidacji zakończonej w 1952.
Zobacz też: marka polska, złoty polski

reklama

Publikacja jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU Wolnej Dokumentacji w wersji 1.1 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.

Szukaj

Lista Kategorii
- Historia gospodarcza Polski
- Ekonomia

Pobierz lub drukuj

Opublikował:
62.121.102.96[wiki]|
2005-06-17

Bilet płatniczy BP

Publikuj w:

'''1.''' '''Bank emisyjny i kredytowy działający w latach 1828–1885 w Królestwie Polskim''', z siedzibą w [[Warszawa|Warszawie]]. Założony przez księcia [[Ksawery Drucki-Lubecki|Ksawerego Lubeckiego]].

Była to instytucja rządowa o własnej [[osobowość prawna|osobowości prawnej]]. [[Bank]] Polski miał prawo emisji banknotów do wysokości kapitału zakładowego (początkowo 30 mln zł polskich, od [[1834]] — 42 mln, od [[1841]] — 8 mln rubli, czyli ok. 53 mln zł pol.), udzielał [[kredyt bankowy|kredytów]] krótko- i długoterminowych, obsługiwał pożyczki zagraniczne.

W latach [[1829]]–[[1837]] finansował budowę dróg w Królestwie Polskim, [[1829]]–[[1842]] — górnictwo rządowe (w [[1833]] stał się jego inwestorem i administratorem) itp.

W [[1869]] został podporządkowany rosyjskiemu Ministerstwu Skarbu w [[Petersburg|Petersburgu]], w [[1870]] pozbawiony prawa emisji banknotów i udzielania kredytów długoterminowych.<br> [[1 stycznia]] [[1886]] został postawiony w stan likwidacji (zakończonej [[1894]]) a jego majątek przejął Bank Państwowy Rosji.
[[Image:1936.jpg|thumb|right|300 px|Bilet płatniczy BP]]
[[Image:1930.jpg|thumb|right|300 px|<nowiki></nowiki>]]
'''2.''' '''Bank emisyjny z siedzibą w Warszawie, założony w 1924''', na mocy ustawy o naprawie Skarbu Państwa (z [[11 stycznia]] 1924), w formie [[spółka akcyjna|spółki akcyjnej]] z kapitałem 100 mln zł. Później kapitał podniesiono do 150 mln, podzielonych na 1,5 mln imiennych [[akcja (ekonomia)|akcji]] po 100 zł każda.

Głównymi zadaniami Banku było: [[emisja pieniądza]], regulowanie obiegu pieniężnego i ułatwianie kredytu. Powołanie Banku było jednym z etapów reformy pieniądza [[Władysław Grabski|Władysława Grabskiego]]. Ponieważ Bank był spółką akcyjną, której akcje mogli nabywać zwykli obywatele, był on w dużej mierze niezależny od rządu, ale realizował jego [[polityka pieniężna|politykę pieniężną]].

Władzami Banku były:
* Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy
* Rada Banku (prezes, wiceprezes i 12 członków wybranych przez Zgromadzenia na 3 lata)
* Prezes i wiceprezes Banku mianowany przez [[Prezydent RP|Prezydenta RP]] na wniosek [[Rada Ministrów|Rady Ministrów]] na okres 5 lat z możliwością przedłużenia nominacji
* Dyrekcja
* Komisja Rewizyjna

Bank miał monopol na emisję banknotów do [[31 grudnia]] [[1944]] roku. Co najmniej 40% pieniądza miało mieć pokrycie w złocie (w mniejszej ilości w srebrze) i dewizach. [[Dywidenda]] wypłacana akcjonariuszom nie mogła przekraczać 8%. Gdy zysk wynosił od 8 do 12%, to połowa przypadała Skarbowi Państwa, a druga połowa akcjonariuszom jako superdywidenda. Powyżej 12% państwo brało 2/3.
Likwidacja Banku, wygaśnięcie przywileju lub dalsze prowadzenie Banku jako zwykłego banku wymagało 2/3 głosów Walnego Zgromadzenia.

We wrześniu [[1939]] Bank wywiózł za granicę cały zapas złota i innych walorów. Siedzibą Banku Polskiego do czerwca [[1940]] był [[Paryż]], następnie [[Londyn]], skąd w [[1946]] powrócił do kraju z zapasem złota. Ponieważ nowe władze kraju, wprowadzone do Polski przez [[Armia Czerwona|Armię Czerwoną]] założyły w [[1945]] całkiem nowy [[Narodowy Bank Polski]], więc BP nie wznowił działalności, lecz wszedł w okres likwidacji zakończonej w [[1952]].

'''Zobacz też:''' [[marka polska]], [[złoty|złoty polski]]

[[Kategoria:Historia gospodarcza Polski]] [[Kategoria:Ekonomia]]