Badenia -
Badenia (niem. Baden) - kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec. Od 1951 wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia.
Od XI w. posiadłość rodu Zähringer, od 1112 margrabstwo. Przez małżeństwa, kupno i wymiany, niewielkie początkowo margrabstwo poszerzyło swe terytorium, uległo jednak od XIV w. podziałom dynastycznym. W wyniku sankcji pragmatycznej w 1515 nastąpił podział Dolną Badenię i Górną Badenię (Baden-Durlach i Baden-Baden). Podział utrzymał się do 1771.
W okresie napoleońskim (1803-1810) Badenia powiększyła swe posiadłości (z 3,5 tys km² do 11,5 tys. km²), m.in. o ziemie Palatynatu położone na prawym brzegu Renu (w 1803) i Bryzgowię (w 1806). W 1806 uzyskała dla panującego tytuł wielkiego księcia. W latach 1806-1813 należała do Związku Reńskiego, a w latach 1815-1866 do Związku Niemieckiego. Na kongresie wiedeńskim (1814-1815) Badenia zabezpieczyła swoje nabytki w Bryzgowii i Palatynacie przed roszczeniami Austrii i Bawarii.
22 VIII 1818 otrzymała od wielkiego księcia liberalną konstytucję. W 1835 przystąpiła do Niemieckiego Związku Celnego. W okresie Wiosny Ludów Badenia stanowiła główny ośrodek niemieckiego ruchu liberalnego. W latach 1848-1849 dwukrotnie przeszła rewolucję. W 1849 wielki książę opuścił kraj i wezwał na pomoc wojska pruskie. Nieudolność głównodowodzącego armią powstańczą (Sigel) spowodowała, że Tymczasowy Rząd Badenii powołał na jego miejsce Polaka Ludwika Mierosławskiego. Brak koordynacji między armiami Badenii i sąsiedniego Palatynatu, a także zdobycie 23 VII 1849 głównego punktu oporu powstańców w Rastatt przesądziły o losach kampanii. W wyniku represji po upadku powstania ponad 80 tys. mieszkańców Badenii było zmuszonych opuścić kraj.
W 1866 Badenia walczyła po stronie Austrii przeciw Prusom, a po klęsce Austrii wystąpiła ze Związku Niemieckiego. W 1871 weszła w skład Cesarstwa Niemieckiego. Po I wojnie światowej w XI 1918 abdykował ostatni wielki książę Fryderyk II, a Badenię ogłoszono republiką (konstytucja z 21 III 1919). W Rzeszy Niemieckiej Badenia stanowiła do 1945 kraj związkowy. Po II wojnie światowej była początkowo podzielona między strefy okupacyjne amerykańską i francuską. Po utworzeniu Republiki Federalnej Niemiec Badenia Południowa wraz z Wirtembergią-Badenią i Wirtembergią-Hohenzollern w grudniu 1951 weszły w skład nowego kraju Badenia-Wirtembergia.
Patrz też:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.