Pojęcie bóg, (Bóg) lub bóstwo leży u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trinitarny.
Istnieniu boga zaprzecza ateizm, podczas gdy agnostycyzm religijny twierdzi, iż hipoteza ta jest niemożliwa zarówno do udowodnienia jak i do obalenia, i jako taka nie przedstawia wartości poznawczej (por. sceptycyzm, gnostycyzm). Malteizm to wiara, iż bóg istnieje, lecz nie jest godny czci, z powodów takich jak między innymi problem zła (por. satanizm).
Najbardziej powszechnie pod pojęciem bóg (bóstwo) rozumie się określenie istot będących przedmiotem kultu religijnego. Czasem "bogami" określa się tylko niektóre (najważniejsze) z tych istot, dla innych rezerwując inne określenia (święci, duchy przodków itd.).

Atrybuty boskości

Często spotykanymi w religiach - zwłaszcza monoteistycznych - atrybutami boskości są, między innymi:
Połączenie niektórych z tych cech z obecnością zła może prowadzić do logicznych paradoksów (

Religie

Religie ze względu na liczbę występujących w nich bogów można podzielić na:
  • religie monoteistyczne - w których występuje jeden Bóg
    • judaizm - Bóg w judaizmie jest jednoosobowy i niepodzielny i nie posiada żadnego imienia ani wizerunku. W Biblii określa się go czteroliterowym skrótem YHWH, które oznacza po hebrajsku "Ten, który jest." Wymawianie tego skrótu jest jednak zabronione i dlatego w modlitwach, pieśniach i.t.p. wyznawcy judaizmu stosują określenia zastępcze takie jak Adonai - znaczące po hebrajsku "Mój wielki Pan" lub Ha-Szem - "Święty." W judaizmie występują jednak też "emanacje Boga" takie jak "Duch Święty" i "Szechina" - czyli Boża Obecność. Historycznie rozwijająca się koncepcja Boga widoczna jest w Pięcioksięgu (Tora) i w nauce proroków (Prorocy).
    • chrześcijaństwo - Bóg zarówno w pojęciu katolickim, prawosławnym, jak i w głównych nurtach protestantyzmu stanowi jedność w trzech osobach (Trójca Święta: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), przy czym każda z tych osób jest pełnią Boga, tym samym Bogiem, który jest jeden. Wiara w Jezusa Chrystusa jako Syna Bożego, narodzonego z kobiety Boga-człowieka, zbawiciela oraz mesjasza jest uważana za cechę wyróżniającą chrześcijaństwo spośród innych religii. Niektóre wyznania chrześcijańskie posiadają odrębne poglądy na istotę Boga (m. in. antytrynitaryzm). Teologiczne korzenie chrześcijaństwa, w tym koncepcja Boga, tkwią w judaizmie. Wewnątrz chrześcijaństwa, w ramach różnych wyznań, istnieją pewne różnice w postrzeganiu Boga i Jego relacji z ludźmi.
    • islam - tutaj Bóg jest ściśle jeden, niepodzielny i nie posiadający żadnych "osób" czy emanacji. Nie posiada też żadnego imienia ani wizerunku. Arabskie słowo Allah znaczy po prostu "Bóg". Nie ma jednak zakazu wypowiadania tego słowa. Teologiczne korzenie Islamu, w tym koncepcja Boga, tkwią w judaizmie: uznawany jest autorytet proroków Izraela, a nauka Jezusa z Nazaretu jest traktowana jako nauka jednego z proroków, spośród których największym prorokiem jest Mahomet.
    • sikhizm - pojęcie Boga w sikhizmie jest analogiczne do islamu, jednak za tradycją hinduską nazywa się go brahmanem. Sikhowie uważają, że Bóg posiada wiele imion i obliczy i wszystkie one są równouprawnione - jednak najdoskonalszą jego formą jest Bóg abstrakcyjny rozumiany tak jak w islamie.
    • dyskordianizm - Bogiem, a w zasadzie boginią, jest Eris (Dyskordia)
  • religie politeistyczne - w których występują grupy bogów, zwykle dość duże, zwane panteonami, rzadziej jedynie kilku. Każdy bóg jest zazwyczaj przyporządkowany do dziedziny (często też grupy ludzi lub miejsca) którą się opiekuje. Często tworzy się porównania, który bóg jednej religii odpowiada któremu bogu innej, jeśli opiekują się tą samą dziedziną. Szczególnie popularne są przyporządkowania bogów rzymskich bogom greckim.
  • religie w których nie występuje pojęcie "boga," takie jak buddyzm i taoizm
  • Religie dualistyczne. Wystepuje w nich dwóch, niemal równorzędnych Bogów.
    • zoroastryzm - Bóg występuje tu w dwóch osobach - Oblicza Dobrego (Ahura Mazda, Ormuzd) i Oblicza Złego (Angra Manju, Aryman), które pozostają z sobą w stałym konflikcie.
Ruch myślowy nie uznający istnienia żadnego boga ani niczego podobnego nosi nazwę ateizmu (por. agnostycyzm, malteizm).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.