{{Australia stan terytorium |
 Nazwa           = Australia Południowa |

 Nazwy           = Australii Południowej |

 Flaga           = SAflaga.png |

 Godło           = SAgodlo.jpg |

 Mapa            = SAwAustralii.png |

 Motto           = "United for the Common Wealth" (Zjednoczeni dla Wspólnego Dobra)|

 Stolica         =  Adelajda (miasto)|Adelajda 
| ZarządcaTyp = Gubernator| Premier = Mike Rann
| Zarządca = Marjorie Jackson-Nelson
| Kodpocztowy = SA | Ogółem = 1,043,514 | Ląd = 983,482 | Wody = 60,032 | Ludność = 1,534,300 | Gęstość zaludnienia = 1.55 | Nwp = Mt Woodroffe (1,435 m)| Nnp = Lake Eyre (-16 m)| Strefa czasowa = UTC
+9.30 (+10:30 DST
) | IR = 11 | Senat = 12 | KodISO = AU-SA | WWW = www.sa.gov.au
}}
Australia_Południowa -
Australia Południowa - jeden ze stanów Australii, położony jest w centralno-południowej części kontynentu australijskiego, u brzegów Oceanu Południowego. Ma obszar 984.377km². Stolicą Australii Południowej jest Adelajda, znana jako "City of Churches" (Miasto kościołów). Australia Południowa została założona jako kolonia Wielkiej Brytanii w 1836r. i przyłączyła się do Związku Australijskiego (Australii) w 1901. Ludność Południowej Australii to w przybliżeniu 1,53 milionów osób (2004), większość z nich mieszka w stolicy stanu, w pobliżu brzegu oceanu i wzdłuż rzeki Murray.

Historia

Pierwszym europejczykiem który Południowa Australia została założona jako wolna kolonia (a nie kolonia karna dla zesłańców) w 1831 roku kiedy "South Australia Company" zaczęła sprzedawać ziemię dla chętnych osadników. Kolonizacja Australii Południowej była głównie dziełem Edwarda Gibbona Wakefielda który opracował własną "teorię kolonizacji" i George'a Fife'a Angasa który był głównym udziałowcem i posiadał największe obszary ziemi z nowej kolonii.

Geografia

Australia_Południowa -
Obszar Australii Południowej to głównie suche, nieuprawne niziny z kilkoma niewysokimi pasmami górskimi, najważniejszym z których jest Mt. Lofty Ranges rozciągający się na przestrzeni 800 km od przylądka Jervis do północnego końca jeziora Torrens. Zachodnia część stanu to prawie niezamieszkane Nullabor Plains. Australia Południowa graniczy z każdym australijskim stanem i terytorium położonym na kontynencie australijskim za wyjątkiem Australijskiego Terytorium Stołecznego oraz Terytorium Jervis Bay. Terytorium Północne było oryginalnie częścią Australii Południowej, zostało wyodrębnione jako osobna jednostka administracyjna w 1911r. Południową granicę stanu stanowi wybrzeże Oceanu Południowego. Przeciętna temperatura w styczniu to 29°C, a w lipcu 15°C. W najgorętszych miesiącach, styczniu i lutym, temperatura może osiągać aż do 48°C.

Gospodarka

Główne gałęzie przemysłu w Australii Południowej to produkcja samochodów, zboża, wina i wełny które stanowią także większość eksportowanych towarów. Ponad połowa wina produkowanego w Australii pochodzi z Australii Południowej. Przemysł ciężki i przetwórczy stanowi ważną część ekonomii Australii Południowej, generuje 15% produktu stanowego brutto i składa się na większość eksportu. Australia Południowa w większym stopniu niż inne stany jest uzależniona od dochodów z eksportu, łączne roczne dochody z tego źródła wynoszą ponad 10 miliardów dolarów australijskich. Wzrost gospodarczy Australii Południowej był przez dłuższy czas mniejszy od średniej australijskiej (w latach 2002/2003 wzrósł tylko o 2,1%) lecz w ostatnich latach znacznie się poprawił (4,3% w latach 2003/2004). Produkt stanowy brutto Australii Południowej w roku 2004 wyniósł 48,9 miliardów dolarów australijskich:
  • Usługi (łącznie z turystyką) – 66,7%
  • Przemysł ciężki – 14,2%
  • Rolnictwo, leśnictwo i rybactwo – 4,5%
  • Przymysł wydobywczy – 2,2%
  • Inne – 10,7%

Ustrój polityczny

Australia Południowa jest monarchią konstytucyjną, głową stanu jest królowa Australii, a jej reprezentantem jest gubernator stanu. Ma dwuizbowy parlament składający się z "House of Assembly" (niższa izba) i "South Australia Legislative Council" (wyższa izba). Obecnym (2004) premierem stanu jest Mike Rann, członek Australijskiej Partii Pracy (partia laburzystowska).
Na początku istnienia stanu, gubernatorem był kapitan John Hindmarsh który miał niemal całkowitą władzę na podległych mu ziemiach (na podstawie "Letters Patent" otrzymanego od rządy Wielkiej Brytanii na podstawie którego założono nową kolonię). Był podległy jedynie brytyjskiemu urzędowi ds. kolonii i w początkowej fazie istnienia stanu, był to twór całkowicie niedemokratyczny. W 1843 stworzono urząd "Legislative Council" który był tylko ciałem doradczym gubernatora, składał się on z trzech osób reprezentujących Anglię i czterech kolonistów nominowanych przez gubernatora, sam gubernator nadal miał w swoich rękach całkowitą władzę wykonawczą i ustawodawczą.
W 1851r. parlament angielski wprowadził w życie ustawę pod nazwą "Australian Colonies Government Act" która pozwoliła na stworzenie w stanach Australii parlamentów do których mogli być wybierani przedstawiciele kolonistów oraz dała możliwość stworzenia osobnych konstytucji dla poszczególnych stanów. W tym samym roku odbyły się pierwsze wybory do "Legislative Council", głosować w nich mogli tylko zamożni mężczyźni którzy wybrali 16 przedstawicieli, następnych ośmiu zostało nominowanych przez gubernatora stanu.
Głównym zadaniem pierwszego "parlamentu" było napisanie konstytucji dla Australii Południowej. Nowopowstałe ciało legislacyjne stworzyło projekt najbardziej demokratycznej konstytucji do tamtej pory w ramach imperium brytyjskiego. Założono w niej równość wszystkich wobec prawa – włącznie z biernymi i aktywnymi prawami wyborczymi dla kobiet. Australia Południowa została pierwszym stanem w Australii który umożliwił głosowanie kobietom w wyborach parlamentarnych. Inne główne założenia konstytucji to dwuizbowy parlament. Po raz pierwszy w jakiejkolwiek kolonii brytyjskiej, władze wykonawcze i ustawodawcze były wybierane całkowicie przez kolonistów na wzór westimsterski – rząd stanowiła partia która miała większość w niższej izbie. Australia Południowa przystąpiła do Związku Australijskiego 1 stycznia 1901 roku.

Ważniejsze miejsca w Australii Południowej

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.