b>Augustów, miasto w północno-wschodniej Polsce, siedziba powiatu w woj. podlaskim.
Augustów -

Leży nad rzeką Nettą, pomiędzy jeziorami Necko, Białym i Sajno. Obszar 80,9 km², ludność 30 869 (2000). Założone przez królową Bonę w 1546 roku; jej syn Zygmunt August nadał mu prawa miejskie dziewięć lat później. Najważniejszy ośrodek turystyczny i wypoczynkowy na obszarze Puszczy Augustowskiej (ze stanicą wodną); znane uzdrowisko klimatyczne. Niewielki przemysł drzewny, spożywczy i tytoniowy.

Gospodarka

Od czasów przedwojennych działa w Augustowie wielki tartak. 1951 otworzono w mieście wytwórnię tytoniu przemysłowego (okolica słynie z uprawy machorki); obecie zakład ten należy do koncernu British American Tabacco i wytwarzane są w nim m.in. papierosy Jan III Sobieski. W tym samym okresie powstała też fabryka obuwia, aw 1972 uruchomiono cegielnię silikatową. W Augustowie działają stocznie jachtowe Balt Yacht oraz Ślepsk, należące do największych firm tego typu w Polsce i eksportujące większość produkcji do Europy Zachodniej. Ponadto w mieście rozwija się przemysł spożywczy: mleczarnia, wytwórnia wód gazowanych (woda "Augustowianka") i gospodarstwo rybackie.

Uzdrowisko

Usytuowanie, otoczenie miasta i klimata mają Znaczne walory Klimatyczno-balneologiczne. Czynnikiem leczniczym są oleji eteryczne i fitocydy wydzielane przez drzewa iglaste - działają one bakteriobójczo, normalizując ciśnienie tętnicze krwi i rytm serca, wpływaja korzystnie na drogi oddechowe. W Augustowie leczy sią choroby układu krążenia, reumatologiczne, schorzenia narządów ruchu.

Komunikacja

Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym, a jego szczególne znaczenie wynika z dogodnego połączenia z Litwą. Przez Augustów przebiega droga do przejść granicznych w Budziskach i w Ogrodnikach. Istnieją także bezpośrednie połączenia kolejowe: w kierunku południowym przez Sokółkę z Białymstokiem, a dalej Warszawą, Łodzią, Wrocławiem i Krakowem (sezonowo), a w kierunku północnym Suwałkami i Sestokai na Litwie. W mieście jest stacja kolejowa i przystanek "Augustów Port" (dla pociągów osobowych) w odległości około 3 km od centrum. Autobusy łączą bezpośrednio z miejscowościami regionu, a także Białymstokiem, Łomżą, Warszawą i Wilnem. Kanał Augustowski służy wyłącznie obłudze ruchu turystycznego.

Historia

Według legendy Augustów zawdzięcza swoje powstanie pierwszej schadzce Zygmunta Augusta i Barbary Radziwiłłówny, dla upamiętnienia której król założył w jej miejscu miasto.
W rzeczywistości już pod koniec XIV wieku istniał tu zamek krzyżacki, doszczętnie zniszczony przez wielkiego księcia Witolda. Pierwsza wzmianka pisana pochodzi z 1496 roku. W 1526 powstała tu karczma wystawiona przez Jana Radziwiłła na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Litwy i Białorusi do Prus, Warszawy i Krakowa.
W 1555 ziemie przejęła od Radziwiłłów królowa Bona, założyła ona miejscowość, wytyczyła rynek i podjęła próbę założenia miasta. Jednak prawa miejskie (magdeburskie) otrzymał Augustów dopiero w 1557 roku z rąk Zygmunta Augusta. W 1570 powstało starostwo augustowskie.
Po kilku latach prężnego rozwoju nastąpiła seria działań wojennych, doprowadzająca miasto do ruiny. Podczas potopu szwedzkiego miasto spalili zbuntowani Tatarzy z wojsk Jana Kazimierza, którzy byli niezadowoleni z podziału łupów z bitwy pod Prostkami (1656). W czasie trzeciej wojny północnej (1700-1721) w Augustowie stacjonowały w różnym czasie wojska polskie, szwedzkie, rosyjskie, saskie i branderburskie. Wojska, oprócz zniszczeń, przyniosły zarazę, która zdziesiątkowała miejscową ludność. W 1794 roku miasto zajęli Prusacy, a w latach 1807 i 1812 wojska napoleońskie.
Lekką poprawe rozwoju przyniósł XIX wiek. Wybudowano wtedy kanał i szosę warszawsko-petersburską. Spowodowało to powstanie nowych zakładów przemysłowych. Niestety nadal panowała wielka bieda, powodująca emigracje do Ameryki oraz rozwój przemytnictwa między Rosją a Prusami. Koniec wieku (1899) przynosi uzyskanie połączenia kolejowego.
Podczas powstania listopadowego (1831) miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk. Po upadku powstania Augustów został spalony, a siedzibę władz województwa augustowskiego ulokowano w Suwałkach. Kolejne zniszczenia na skutek zaciętych walk nastąpiłły w czasie powstania styczniowego oraz I i II wojny światowej.
Po zakończeniu tej ostatniej, jeszcze przez kilka lat następowało internowanie ludności przez NKWD oraz odwety partyzantów, często dotykające niewinnych ludzi.
Od połowy lat dwudziestych XX wieku Augustów stał się popularnym letniskiem. Obecnie (od 1993 r.) miasto posiada status uzdrowiska (bogate złoża borowiny, w okolicy źródła mineralne).

Zabytki

Najważniejszym zabytkiem Augustowa jest Kanał Augustowski, warto też odwiedzić cmentarz parafialny, gdzie znajdują się nagrobki z 1800 r. (odlewy żeliwne z Huty Sztabińskiej i pomniki kamienne (XIX w.), kapliczka zrębowa). Najstarszym zachowanym budynkiem jest kamienica Zygmunta Augusta z 1800 roku usytuowana przy rynku - w grudniu 1812 roku mieszkał w niej Napoleon Bonaparte. Warto też wybrać się do odległej o 5 kilometrów Studzienicznej i zwiedzić znajdujący się tam zespół sakralny.

Turystyka

Augustów -
w piosence 7 dziewcząt z Albatrosa

Walory turystyczne Augustowa są związane głównie z położonymi w pobliżu jeziorami. Są tu liczne wypożyczalnie sprzętu wodnego, plaże, atrakcje turystyczne (m.in. tor do jazdy na nartach wodnych, statki wycieczkowe itp.). Co roku oferta turystyczna powiększa się.
W sezonie letnim odbywa się tutaj wiele koncertów i imprez plenerowych. Bardzo bogata jest baza noclegowa: domy wypoczynkowe, pensjonaty, pola namiotowe, agrotutystyka.
Niedoceniana przez turystów jest zwłaszcza Puszcza Augustowska, bywa że 100 m od pola namiotowego można spotkać rzadkie rośliny, sarny czy rysie, a ani jednego człowieka.
Problemem Augustowa jest zapewnienie bezpieczeństwa w sezonie letnim, przy bardzo dużym ruchu turystycznym w sezonie, niestety zdarzają się czasem bójki i kradzieże.

Edukacja

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.