Atari_(informatyka) -

Atari Inc. to obecnie nazwa francuskiego producenta gier (dawniej Infogrames). Oryginalna firma Atari była swojego czasu znaczącym uczestnikiem rynku komputerowego przemysłu rozrywkowego. Tworzyła automaty wideo, domowe konsole wideo i komputery osobiste.
Nazwa Atari wywodzi się z gry go, w której termin Atarii stosuje się dla sytuacji odpowiadającej szachowi.

Początki, Pong

Założona w 1972 r. przez trójkę przyjaciół Nolana Bushnella, Teda Dabneya i Larry'ego Bryana firma Atari rozpoczęła swój rozwój od prostej gry Pong. Prototyp został przetestowany we wrześniu 1972 małym barze w Sunnyvale. Efekt przeszedł oczekiwania konstruktorów gry - automat błyskawicznie zapełniał się 25-centówkami. Wkrótce maszyny do gry w Pong zaczęły pojawiać się wszędzie i z niektórych można było uzyskać nawet 200 dolarow tygodniowo. Do końca 1973 Bushnell i spółka sprzedali 2500 automatów, do końca 1974 - już 8000. Maszyny kosztowały 1200 dolarów, podczas gdy koszty wytworzenia mieścily się w granicach 300-400. Dzięki sukcesowi tego produktu Atari stało się ważnym konkurentem dla najważniejszych firm produkujących gry zręcznościowe - Midway i Bally.
Automaty były produkowane w pierwszym budynku firmy w Santa Barbara, gdzie mieściło się także biuro. Wraz z lawinowo narastającą ilością zamówień, szefowie firmy byli zmuszeni przenosić warsztaty, a także zatrudniać coraz więcej ludzi, często prosto z ulicy. Efekt był taki, że hale produkcyjne były pełne marihuanowego dymu (od którego nie stronili także twórcy firmy ), a także częste kradzieże sprzętu. Wielką klęską Atari było to, że firma nie zdołała opatentować Ponga i wkrótce na jego pomyśle zaczęły się bogacić dziesiątki innych firm, które zapełniały bary w całych Stanach Zjednoczonych automatami do gier o identycznych zasadach.

Dalszy rozwój

Nolan Bushnell, główny ideolog firmy przyjął zasadę ciągłej ucieczki do przodu przed konkurencją. Atarii miało produkować nowocześniejsze, bardziej wciągające, atrakcyjniejsze gry i w ten sposób ugruntować swoją pozycję. Urząd patentowy działał zbyt powolnie, by zagwarantować ochronę praw autorskich. Wkrótce Atari wypuściło na rynek gry poruszające nowe tematy: polowanie na rekiny (Maneater), wyścigi samochodowe (Trak10), Rozbijanie ściany z klocków za pomocą piłki (Breakout - kolejny wielki sukces firmy).
Na Boże Narodzenie 1975 firma wypuściła domową wersję Ponga. Pierwsza transza (150 tysięcy!) kosztujących 100 dolarów gier podłączanych do telewizora rozeszła się błyskawicznie. Tym samym Atari przebiło wyniki konkurentów na rynku gier domowych: Magnavox i Coleco. Kolejny rynek zbytu otworzyło ponowne zalegalizowanie automatów do gier w Nowym Jorku i Chicago. Firma zaczęła przynosić ogromne dochody, jednak pojawiły się także problemy w zarządzaniu - Atari nie dało się już zarządzać jak kilkunastoosobową firmą. Pozycja Bushnella (który chciał rządzić każdym etapem projektowania i produkcji) była stopniowo marginalizowana przez Ala Alcorna.

Zmiana właściciela

W 1976 firmę sprzedano kompanii rozrywkowej Warner Inc. (obecnie: Time Warner) za 28 milionów dolarów. W ciągu następnych pięciu lat obroty Atari urosły do 2 miliardów dolarów, czyniąc je najszybciej rozwijającą się firmą w historii USA. Warto wspomnieć, że kapitał początkowy firmy wynosił 300 dolarów, po 100 dolarów od każdego założyciela.
We wrześniu [1] Atari zaczęło sprzedawać VCS (Video Computer System), które jednak początkowo nie okazał się wielkim sukcesem. System miał dostarczać dochodów przede wszystkim ze sprzedaży kertridży z grami ($30 za sztukę).
W 1978 najważniejszą rolę w przedsiębiorstwie zaczął odgrywać Ray Kassar zaangażowany już przez Warner. Jego sposób życia, a także strategia zarządzania firmą (bazowanie na marketingu i sprawdzonych, niekoniecznie rewolucyjnych produktach) były sprzeczne z poglądami Bushnella, który po wielu kłótniach opuścił Atari i zajął się planowaniem kolejnych przedsięwzięć (sieć jadłodajni Pizza Time Theaters). W ten sam sposób odszedł z firmy Jay Miner, późniejszy twórca komputera Amiga. Wiele z koncepcji zawartych w konstrukcji tego komputera powstało w czasie jego prac w Atari. Ze sław komputerowego świata lat 70. i 80. w Atari pracował jeszcze Steve Wozniak, który później założył ze Stevem Jobsem firmę Apple.
Na lata 1979-1982 przypadł złoty okres Atari. Firma zawdzięczała ogromne zyski nie tylko menedżerskiemu talentowi Kassara ale przede wszystkim ogólnie znakomitej koniunkturze przemysłu gier komputerowych, przede wszystkim automatów. W tym czasie Atarii produkowało min. maszyny do gier Space Invaders, Pac-man i Asteroids.

Krach rynku gier

W 1983 roku nastąpił wielki krach na rynku gier, przepowiedziany przez Bushnella. Firma Warner Inc. po ogłoszeniu bilansu za rok 1983 (536 milionów dolarów strat) zarządziła restrukturyzację. Wstrzymano rozwój nowych produktów, m.in. doskonale zapowiadającej się konsoli Atari 7800. W 1984 r. część firmy produkująca konsole do gier i komputery - Atari Computers - została sprzedana.
Właścicielem został Jack Tramiel, który nadał jej nazwę Atari Corp.. Automaty do gier nadal były produkowane przez oddział Warner Inc, "Atari Games". Tramiel chciał rozpocząć produkcję nowego komputera. Próbował kupić podupadającą firmę Amiga, ale ubiegła go Commodore. W przeciągu kilku miesięcy zbudował model ST, który zdobył rynek niską ceną i sporymi możliwościami. Całkowity zwrot w kierunku komputerów zemścił się później na nim utratą rynku konsol do gier, którego już później nie odzyskał.

Próba powrotu

Na początku lat 90. XX wieku Atari Corp. podjęła próbę ponownego wybicia się na pozycję lidera na rynku elektroniki użytkowej. Ofensywa ta przebiegła na trzech frontach:
  1. firma podjęła próbę "ucieczki do przodu" w obliczu narastającej konkurencji na rynku komputerów domowych, prezentując w 1992 roku komputer Atari Falcon, stanowiący istotne jakościowo rowinięcie serii ST;
  2. niemal jednocześnie testowano możliwość wejścia na rynek profesjonalnych stacji roboczych z własną wersją Uniksa (Atari System V) oraz komputerem Atari TT;
  3. oraz próbowano powrócić na rynek konsoli do gier z nową, 64-bitową konsolą Atari Jaguar;
Wszystkie te usiłowania kolejno spełzły na niczym. Już w 1992 roku, wobec nikłego zainteresowania rynku, porzucono prace nad Atari System V i Atari TT. Na początku 1994 roku zarzucono ostatecznie prace rozwojowe nad Atari Falcon skupiwszy wszystkie środki na promocji konsoli Jaguar. Ta jednak też nie zdobyła rynku i Atari Corp. w 1996 ostatecznie upadła.
W 2003, prawa do nazwy Atari wykupione zostały przez francuskiego wydawcę gier komputerowych Infogrames, po czym firma oficjalnie zmieniła swoją nazwę na Atari.

Sprzęt

W Polsce najpopularniejsze były: 8-bitowe ATARI 800XL, 65XE i 130XE używane w domu głównie do grania i Atari ST - używane do składu tekstu i w muzyce (używane do dzisiaj jako sekwencery). Warto się jednak zapoznać z pozostałymi modelami, które często z powodu błędów właścicieli firmy nie zdobyły większego rozgłosu.

Lista konsol wideo Atari

Lista 8-bitowych mikrokomputerów Atari (6502)

Lista 16-bitowych mikrokomputerów Atari (Motorola 68000)

  • Atari 260ST
  • Atari 520ST
  • Atari 1040ST
  • Atari 1040STFM
  • Atari 1040STE
  • Atari Mega ST
  • Atari Mega STE
  • Atari STBook (laptop)
  • Atari STacy (laptop)

Lista 32-bitowych mikrokomputerów Atari (Motorola 68030)

  • Atari TT
  • Atari Falcon030

Inne maszyny

  • Atari Transputer Workstation
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.