Arsenal F.C.
Rok założenia 1886
Pełna nazwa Arsenal Football Club
Barwy czerwono-białe
Przydomek The Gunners (Kanonierzy)
Stadion i adres Arsenal Stadium
Avenell Road
Highbury
London N5 1BU
Telefon
Fax
+44 20 7704 4000
+44 20 7704 4001
Pojemność stadionu 38.500
Prezes Peter Hill-Wood
Menedżer Arsène Wenger
Arsenal Londyn, Arsenal Football Club, klub piłkarski, jeden z najbardziej utytułowanych w lidze angielskiej. Założony w 1886 r. jako Dial Square. Trzynastokrotny mistrz Anglii, dziesięciokrotny zdobywca Pucharu Anglii, dwukrotny triumfator Pucharu Ligi Angielskiej, zdobywca Pucharu Zdobywców Pucharów i Pucharu Miast Targowych.

Początki (1886-1925)

Klub został założony przez robotników z fabryki zbrojeniowej Woolwich Arsenal Armament Factory w 1886 r. Nazwali go Dial Square – nazwa pochodziła od placu z zegarem słonecznym (ang. sundial) z 1764 r. umieszczonym nad bramą wejściową do fabryki. Pierwszy mecz, rozegrany 11 grudnia 1886 r., zakończył się zwycięstwem 6:0 nad Eastern Wanderers. Jeszcze w tym samym roku klub zmienił nazwę na Royal Arsenal i pod tą nazwą przez pięć następnych lat brał udział w lokalnych rozgrywkach i meczach towarzyskich. Kolejna zmiana nazwy, na Woolwich Arsenal, nastąpiła w roku 1891. Od tego też momentu drużyna przeszła na zawodowstwo, a od 1893 r. rozpoczęła występy w Football League (2nd Division). Była wyjątkiem w lidze złożonej głównie z zespołów z północy i pierwszym klubem, którego siedziba była położona na południe od Birmingham. W 1895 r. do zespołu dołączyło kilku zawodników z Nottingham Forest. Gracze ci mieli swoje własne stroje składające się z czerwonych bluz z długim rękawem, kołnierzykiem i trzema guzikami, białych spodni do kolan oraz wełnianych skarpet w niebiesko-białe prążki. Ponieważ w początkach istnienia klub borykał się z nieustannymi problemami finansowymi, władze postanowiły dostosować stroje całej drużyny do tych, którymi dysponowali gracze z Nottingham. W ten sposób przyjęły się, obowiązujące do dziś, czerwono-białe barwy Arsenalu.
Pierwszy mecz o punkty
Woolwich Arsenal – Newcastle Utd. 2:2
Bramki dla Arsenalu: W. Shaw, A. Elliot
Manor Ground, 2 września 1883
W 1904 r. zespół awansował do pierwszej ligi (1st Division) i grał w niej przez następnych 9 lat. Przez cały ten czas, od początku istnienia, klub związany był z południowym Londynem, z dzielnicami Woolwich i Plumstead, a w tej ostatniej rozgrywał swoje mecze na różnych boiskach (najdłużej, w latach 1893-1913, na Manor Ground). W 1913 r. ówczesny prezes sir Henry Norris, postanowił przenieść klub w bardziej perspektywiczne miejsce. Jego wybór padł na północny Londyn, dzielnicę Highbury. Przy Avenell Road powstał Arsenal Stadium (oficjalna nazwa), znany potocznie właśnie jako Highbury, na którym Kanonierzy rozgrywają swoje mecze po dziś dzień. Pierwsze spotkanie na nowym stadionie odbyło się 6 września 1913 r., a Arsenal pokonał Leicester Fosse 2:1. Cały sezon nie był jednak tak dobry – w tym samym roku zespół spadł do drugiej ligii. W 1915 r. liga przerwała swoje rozgrywki z powodu I wojny światowej i wznowiła je cztery lata później. Arsenal znalazł się nieoczekiwanie w 1st Division i pozostaje w niej bez przerwy, jako jedyna angielska drużyna, aż do dzisiaj. To zresztą do dziś główny powód graniczącej z nienawiścią niechęci pomiędzy kibicami Tottenhamu i Arsenalu. Zaczęło się od przenosin AFC na północ Londynu, dotychczas zdominowaną przez Tottenham. Ostatecznie czarę goryczy przelało rozstawienie zespołów po wojnie. Tottenham zakończył rozgrywki przed wojną na ostatnim, teoretycznie więc spadkowym, miejscu w tabeli 1st Div. Ponieważ jednak w 1919 r. ligę powiększono o 2 zespoły, powinno tam znaleźć się miejsce również dla Tottenhamu. Ale zabiegi H. Norrisa sprawiły, że zamiast nich w 1st Division znalazł się Arsenal, a kibice Tottenham do dziś mają poczucie, że okradziono ich z ekstraklasy.
Następne lata to seria przeciętnych wyników zespołu, który balansował pomiędzy środkiem, a dołem tabeli. W 1925 r. klub ledwo uniknął spadku do drugiej ligi, ale ten moment był też zapowiedzią pierwszego wielkiego okresu w historii Arsenalu. W tym samym bowiem roku drużynę przejął legendarny menedżer Herbert Chapman.
Na górę strony | Początek wątku

Od Herberta Chapmana do lat 60-tych (1925-1966)

Herbert Chapman przyszedł do Arsenalu z Huddersfield Town (poprowadził tę drużynę do dwóch mistrzowskich tytułów z rzędu). Menedżerowi temu klub zawdzięcza nie tylko osiągnięcia piłkarskie. To za jego czasów wprowadzono nowy układ barw na oficjalnych strojach, które obowiązują do dziś. Ponoć na którymś z treningów Chapman zauważył, że jeden z zawodników założył czerwony bezrękawnik na białą koszulę. To zainspirowało go do stworzenia nowego zestawu – czerwonej bluzy z białymi rękawami i kołnierzykiem. Po raz pierwszy również na bluzach pojawił się znak klubu. Drugim niepiłkarskim osiągnięciem Chapmana było skłonienie władz miejskich do przemianowania pobliskiej stacji metra, Gillespie Road, na Arsenal. Starą nazwę można wciąż dostrzec na kafelkach na ścianie stacji. Ciekawostką jest również fakt, że to Chapman doprowadził do wyrzucenia z nazwy klubu przedimka the – sugeruje się, że po to, aby na alfabetycznej liście zespołów zajmować pierwsze miejsce.
Skład Anglii w meczu z Włochami
Highbury, Londyn, 14.11.1934
Frank Moss (Arsenal)
C. George Male (Arsenal)
Edris Hapgood (Arsenal)
Clifford Britton (Arsenal)
John Barker (Derby County)
Wilfred Copping (Arsenal)
Stanley Matthews (Stoke City)
E. Raymond Bowden (Arsenal)
Edward Drake (Arsenal)
Clifford Bastin (Arsenal)
Eric Brook (Manchester City)
Pod wodzą Chapmana i w pierwszych latach jego następcy, George'a Allisona, Arsenal całkowicie zdominował ligę, zdobywając tytuł mistrzowski pięciokrotnie, w tym trzy razy z rzędu (w 1933, 1934 i 1935 r.). Zaczęło się od drobnych sukcesów już pod koniec lat 20-tych, kiedy klub zajął drugie miejsce w lidze w 1926 r. i dotarł do finału Pucharu Anglii w 1927 r. W 1930 r. na półce klubowej trzeba było znaleźć miejsce dla PA, a już rok później Kanonierzy byli najlepszą drużyną w kraju. W 1934 r., Anglicy pokonali 3:2 ówczesnych mistrzów świata – Włochów – a pierwszej jedenastce drużyny narodowej wybiegło aż ośmiu graczy Arsenalu! Bramki dla Anglii strzelili Eric Brook (dwie) i Edward Drake, zaś dla Włoch legendarny Giuseppe Meazza. Allisonowi udało się jeszcze zdobyć puchar w 1936 r. i mistrzostwo w 1938 r., ale drużyna powoli wyhamowywała swój impet i kibice mogli zapomnieć o trofeach na następnych dziesięć lat.
Podczas II wojny światowej stadion został zarekwirowany przez obronę przeciwlotniczą, a za południową trybuną (Clock End) umiejscowiono balon zaporowy. Na płycie rozgrywali swoje mecze żołnierze, czasem nawet po dwa–trzy spotkania dziennie. Podczas bombardowań Londynu na północną trybunę (North Bank) spadła niemiecka bomba. W tym czasie Arsenal rozgrywał swoje mecze na White Hart Lane, korzystając z uprzejmości lokalnego rywala – Tottenhamu.
Po przerwie spowodowanej wojną drużynę przejął Tom Whittaker. Jego rządy to kolejne pasmo sukcesów – mistrzostwo w 1948 i 1953 r. oraz Puchar Anglii w 1950 r. Od jego śmierci w 1956 r. rozpoczyna się jednak długi okres niepowodzeń i dopiero objęcie funkcji menedżera przez Bertiego Mee w 1966 r. przynosi klubowi kolejne sukcesy.
Na górę strony | Początek wątku

Od Mee do Grahama (1966-1986)

Bertie Mee był wcześniej klubowym lekarzem i nie miał żadnego doświadczenia w prowadzeniu zawodowej drużyny piłkarskiej. Już dwa lata po objęciu funkcji menedżera doprowadził jednak Arsenal do finału Pucharu Ligi Angielskiej (choć zakończył on się kompromitującą porażką 1:3 z trzecioligowym Swindon Town), zaś w 1970 r. Kanonierzy osiągnęli pierwszy sukces na arenie europejskiej. W drugim meczu finału Pucharu Miast Targowych, w obecności 52 tys. widzów, pokonali Anderlecht Bruksela 3:0 i, pomimo porażki w pierwszym meczu na stadionie Heysel 1:3, zdobyli to trofeum. Pozostaje ono do dzisiaj zaledwie jednym z dwóch europejskich pucharów w dorobku Arsenalu.
Następny sezon należał do najbardziej udanych w dotychczasowej historii klubu – Arsenal po raz pierwszy zdobył podwójną koronę, czyli mistrzostwo i Puchar Anglii w tym samym roku. Pierwsze miejsce w tabeli Kanonierzy zapewnili sobie 3 maja 1971 r. zwycięstwem 1:0 nad odwiecznym wrogiem, Tottenhamem, na jego własnym boisku. A już pięć dni później na Wembley, po zwycięskiej bramce Charlie George'a, wyższość AFC w finale PA musiał uznać Liverpool (2:1).
W następnym sezonie klubowi udało się jeszcze dotrzeć do drugiego miejsca w tabeli oraz finału PA, ale to był koniec sukcesów pod wodzą Mee. Również jego następcom, Terry'emu Neillowi i Donowi Howe'owi, nie udało się osiągnąć nic znaczącego, choć ten pierwszy zdobył PA w 1979 r. (zwycięstwo 3:2 nad Manchesterem Utd) oraz doprowadził w 1980 r. zespół do finału (na stadionie Heysel w Brukseli) Pucharu Zdobywców Pucharów, w którym jednak po bezbramkowym remisie i rzutach karnych (5:4) wygrała Valencia.

George Graham (1986-1995)

Wraz z objęciem funkcji menedżera przez George'a Grahama zaczął się dla Arsenalu okres sporych sukcesów, ale też nieustannych drwin ze strony kibiców innych klubów. Graham stawiał bowiem mocno na obronę, a grze jego drużyny często towarzyszyła przyśpiewka Boring, boring, boring Arsenal (Nudny, nudny, nudny Arsenal). W świecie Kanonierzy słynęli wówczas z pułapki ofsajdowej, zaś nadzwyczaj częstym wynikiem osiąganym przez zespół była wygrana 1:0. Żelaznej konsekwencji tego stylu klub zawdzięcza jednak sześć trofeów w ciągu następnych ośmiu lat: Puchar Ligi w 1987 i 1993 r., Puchar Anglii w 1993 r., mistrzostwo Anglii w 1989 i 1991 roku oraz Puchar Zdobywców Pucharów w 1994 r. Ten ostatni sukces Kanonierzy odnieśli po zwycięstwie 1:0 nad włoską Parmą na stadionie Parken w Kopenhadze i bramce Alana Smitha. O mistrzostwie kraju w 1989 r. zdecydowała tylko lepsza różnica bramek od drugiego Liverpoolu, zaś finisz rozgrywek należał do najbardziej emocjonujących w historii angielskiego futbolu. Obie drużyny zmierzyły się w ostatniej kolejce na stadionie Liverpoolu – wygrał Arsenal 2:0.
Graham odszedł z klubu w 1995 r. po tym, jak na jaw wyszedł fakt, że przyjął 425 tys. funtów od norweskiego agenta Rune Hauge za podpisanie kontraktu z jego podopiecznymi – Pålem Lydersenem and Johnem Jensenem. Już po jego wyrzuceniu, pod opieką byłego asystenta Grahama – Stuarta Houstona, zespół dotarł do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, ale przegrał z Realem Saragossa 1:0 po słynnej już bramce Nayima (uderzeniem ze środkowej linii boiska przelobował bramkarza Kanonierów Davida Seamana).
W sezonie 1995-1996 zespół przejął Bruce Rioch. Początkowo nadzieję na dalsze sukcesy dało podpisanie kontraktów z Dennisem Bergkampem i Davidem Plattem. Szybko jednak okazało się, że Ian Wright nie może zgrać się z Bergkampem w ataku, w dodatku na równi pochyłej, w związku ze swoimi problemami alkoholowymi, znalazł się Tony Adams. Riocha dodatkowo frustrował fakt, że po aferze Grahama nie miał wolnej ręki w podpisywaniu kontraktów z zawodnikami. Kilka dni przed rozpoczęciem nowego sezonu zarząd zupełnie nieoczekiwanie zwolnił Riocha, a następnie zrobił jeden z najlepszych ruchów w historii, zatrudniając Francuza, Arsène'a Wengera na stanowisku menedżera.
Na górę strony | Początek wątku

Arsène Wenger (1996-)

Wenger przeszedł do Arsenalu z japońskiej Nagoyi, ale znany był wcześniej w Europie jako trener AS Monaco. Szybko rozpoczął budowanie zespołu, sięgając często po swoich rodaków. W momencie podpisywania kontraktów z Arsenalem byli to często gracze co najwyżej cenieni, a często nawet mało znani, dopiero w Londynie dojrzewali do roli prawdziwych gwiazd. Tak było choćby w przypadku Patricka Vieiry czy Nicolasa Anelki. Pierwszego szybko został uznany za jednego z najlepszych defensywnych pomocników świata. Drugiemu w karierze czołowego napastnika przeszkadzał tylko nieokiełznany charakter.
Już dwa lata po objęciu funkcji menedżera, Wenger poprowadził Arsenal nie tylko do pierwszego po siedmiu latach tytułu mistrzowskiego, ale również zdobył Puchar Anglii, co dało Kanonierom drugą podwójną koronę w historii klubu. Następne lata to nieustanna walka o prymat w Anglii pomiędzy Arsenalem a Manchesterem Utd. Walka, która nieraz przeradzała się w otwarty konflikt między piłkarzami, a przede wszystkim menedżerami obu klubów. Wzajemne przytyki oraz ostre starcia na boisku i poza nim doprowadziły nawet do tego, że władze ligi zabroniły obu menedżerom jakichkolwiek wartościujących wypowiedzi, które mogłyby podżegać do konfliktów.
Arsenal_Londyn -
Największym sukcesem Wengera przez 9 lat jego rządów było przede wszystkim zbudowanie zespołu klasy światowej, z takimi gwiazdami jak Thierry Henry, Patrick Vieira, Robert Pires, Fredrik Ljungberg czy Sol Campbell (ten ostatni podkupiony od odwiecznych rywali – Tottenhamu. Przekuło się to z jednej strony na wymierne sukcesy w Anglii – zwycięstwo w lidze w 2002 i 2004 r. czy Puchar Anglii w 2002 i 2003 r. Do tego dochodziły rekordy statystyczne – choćby nieprzerwana porażką passa 49 meczów w lidze, czy zakończenie sezonu 2003/2004 bez porażki (przed Arsenalem dokonał tego tylko zespół Preston North End, pierwszy mistrz Anglii w sezonie 1888/1889; PNE rozegrał wtedy jednak tylko 22 mecze – Kanonierzy musieli zmierzyć się z przeciwnikami 38 razy). Z drugiej strony wciąż niezaspokojone pozostają apetyty piłkarzy i kibiców na europejskie zaszczyty. Arsenalowi nie wiodło się dotąd w pucharach – klub nigdy nie awansował do półfinału Ligi Mistrzów. W najbliższych sezonach podstawowym wyzwaniem dla Kanonierów będzie więc zarówno dążenie do sukcesu na arenie europejskiej, jak i utrzymanie czołowej pozycji w lidze angielskiej, gdzie oprócz Manchesteru Utd. do walki o prymat włączyła się też londyńska Chelsea, mocno doinwestowana przez rosyjskiego przedsiębiorcę Romana Abramowicza.
14 lutego 2005 roku doszło do bezprecedensowego w historii rozgrywek ligi w Anglii wydarzenia. W 16-osobowym składzie Arsenalu w meczu z Crystal Palace nie było ani jednego Anglika, a nawet Brytyjczyka (Wenger wystawił siedmiu Francuzów, trzech Hiszpanów, dwóch Holendrów i po jednym Niemcu, Brazylijczyku, Kameruńczyku i reprezentancie Wybrzeża Kości Słoniowej).
Na górę strony | Początek wątku

Arsenal dzisiaj

Arsenal_Londyn -

Pierwszy zespół i taktyka

Skład Arsenalu (stan na 01.02.2005)
  • Bramkarze
    • Manuel Almunia
    • Jens Lehmann
    • Stuart Taylor
    • Chris Wright
  • Obrońcy
    • Sol Campbell
    • Gael Clichy
    • Ashley Cole
    • Pascal Cygan
    • Emmanuel Eboue
    • Justin Hoyte
    • Lauren
    • Philippe Senderos
    • Kolo Toure
  • Pomocnicy
    • Edu
    • Francesc Fàbregas
    • Mathieu Flamini
    • Sebastian Larsson
    • Fredrik Ljungberg
    • Robert Pires
    • Gilberto Silva
    • Patrick Vieira
  • Napastnicy
    • Quincy Owusu Abeyie
    • Jeremie Aladiere
    • Dennis Bergkamp
    • Thierry Henry
    • Robin van Persie
    • Jose Antonio Reyes
Arsenal gra na ogół klasycznym systemem 4-4-2. Filarami zespołu są: Sol Campbell na środku obrony, Patrick Vieira jako defensywny pomocnik, Fredrik Ljungberg i Robert Pires na skrzydłach, często zamieniający się stronami, oraz Thierry Henry jako najbardziej wysunięty napastnik wraz z Jose Antonio Reyesem lub Dennisem Bergkampem grającymi za jego plecami.

Drużyna kobiet

Arsenal_Londyn -
Kobiecy zespół Arsenalu powstał w 1987 r. Szybko stał się jednym z najlepszych w Anglii. Do tej pory zawodniczki zdobyły dla klubu aż 19 trofeów – 6 razy wygrały ligę, siedmiokrotnie sięgały po Puchar Ligi i sześciokrotnie po Puchar Anglii. W ciągu ostatnich czterech lat trzykrotnie występowały w pucharach europejskich (Puchar UEFA Kobiet), przy czym największym jak dotąd sukcesem było dotarcie do półfinału w 2003 r., w którym uległy duńskiemu Hjørring 1:3 i 1:5. Aktualnie w zespole gra pięć reprezentantek Anglii, cztery – Irlandii, po jednej reprezentantce Walii i Szkocji oraz pięć zawodniczek z reprezentacji Anglii do lat 19 (U19).





Nowy stadion

Arsenal_Londyn -
Aktualny stadion Arsenalu – Highbury należy do najstarszych takich obiektów w Premiership. Ma też stosunkowo niewielką pojemność, co znacznie obniża możliwe dochody z biletów. Stąd podjęta kilka lat temu decyzja o budowie nowego stadionu w Ashburton Grove kilkaset metrów od dotychczasowego Highbury. Nowy obiekt ma pomieścić 60 tys. widzów. Do końca sezonu 2020/21 będzie znany jako The Emirates Stadium, po tym jak klub podpisał rekordową w historii angielskiego futbolu umowę sponsorską z liniami lotniczymi Emirates Airlines (wartości ok. 100 milionów funtów). Linie będą też sponsorem, którego logo będzie obecne na koszulkach zawodników od sezonu 2006/07 przez następnych sześć lat. Stadion Highbury zostanie prawdopodobnie przerobiony na obiekt handlowo-biurowy.

Na górę strony

Kibice

Gooners
Zagorzali kibice Arsenalu zwykli nazywać się The Gooners. To z jednej strony oczywiste nawiązanie do przydomku zespołu – The Gunners (ang. Kanonierzy), z drugiej zaś do angielskiego słowa goon oznaczającego wariata, świra, itp.
Jak wiele innych, słynnych w całym świecie klubów piłkarskich, także i Arsenal ma kibiców wśród ludzi znanych z pierwszych stron gazet. Najgłośniej o swoim przywiązaniu do klubu mówi angielski pisarz Nick Hornby, autor m.in. powieści Był sobie chłopiec, który kibicowaniu Kanonierom poświęcił nawet książkę Futbolowa gorączka (ang. Fever pitch - na podstawie książki nakręcono film w reżyserii Davida Evansa z Colinem Firthem w roli głównej; film kręcono oczywiście również na stadionie Highbury). Do miłości, sympatii czy przywiązania do Arsenalu przyznawali się również: Na górę strony | Początek wątku

Osiągnięcia

  • Zwycięstwo w lidze angielskiej: 13
    • 1931 1933 1934 1935 1938 1948 1953 1971 1989 1991 1998 2002 2004 (od 1998 Premiership)
  • Puchar Anglii: 10
    • 1930 1936 1950 1971 1979 1993 1998 2002 2003 2005
  • Puchar Ligi: 2
    • 1987 1993

Zespół

  • Najwyższa frekwencja – 73.295, przeciwko Sunderland, 09.03.1935
  • Najniższa frekwencja – 4.554, przeciwko Leeds Utd., 05.05.1966
  • Najwyższe zwycięstwo u siebie – 12:0, przeciwko Loughborough Town, 12.03.1900
  • Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe – 7:0, przeciwko Standard Liege, 03.09.1993
  • Najwyższa porażka u siebie – 0:6, przeciwko Derby County, 28.01.1899
  • Najwyższa porażka na wyjeździe – 0:8, przeciwko Loughborough Town, 12.12.1896

Zawodnicy

  • Najwięcej występów – David O'Leary (772)
  • Najmłodszy zawodnik – Francesc Fàbregas, 16 lat i 177 dni, 28.10.2003
  • Najstarszy zawodnik – Jock Rutherford, 41 lat i 159 dni, 20.03.1926
  • Najwięcej bramek – Ian Wright (185)
  • Najwięcej bramek w sezonie – Ted Drake (44), 1934/35
  • Najwięcej bramek w meczu – Ted Drake (7), przeciwko Aston Villa, 14.12.1935
  • Najszybciej strzelona bramka – Gilberto Silva (20,07 sek.), przeciwko PSV, 25.10.2002
Na górę strony
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.