Armia Ludowa - konspiracyjna organizacja wojskowa w okupowanej przez III Rzeszę Polsce utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944. Utworzona w wyniku scalenia Gwardii Ludowej (GL), oddziałów bojowych Związku Walki Młodych, części pododdziałów Batalionów Chłopskich, Milicji Ludowej Robotniczej Partii Polskich Socjalistów i niektórych pododdziałów Gwardii Ludowej WRN. Jednakże akcja scaleniowa formacji zbrojnych lewicy nie powiodła się, samodzielność wobec Armii Ludowej zachowywały oddziały i brygady Polskiego Sztabu Partyzanckiego (PSzP).

Zadania

Zadaniem Armii Ludowej była dywersja antyniemiecka na korzyść Armii Czerwonej, udział w organizowaniu i obronie tworzonego przez Polską Partię Robotniczą systemu władzy oraz przejęciu władzy na wyzwolonych terenach. Władzę zwierzchnią nad Armią Ludową formalnie sprawowała Krajowa Rada Narodowa, a faktycznie Polska Partia Robotnicza.

Terenowa struktura organizacyjna

Armia Ludowa działała na obszarze Generalnego Gubernatorstwa i części tzw. ziem wcielonych do III Rzeszy.
Na czele Armii Ludowej stało Dowództwo Główne (organem dowodzenia był Sztab Główny, natomiast organem prasowym - „Armia Ludowa”), powołane 1 stycznia 1944, w składzie:
  • naczelny dowódca - gen. bryg. Michał Żymierski „Rola”;
  • szef Sztabu Głównego - płk Franciszek Jóźwiak „Witold”,
  • przedstawiciel Krajowej Rady Narodowej - Jan Czechowski (wybrany później).
Terenową strukturę organizacyjną tworzyły: obwody, okręgi, podokręgi, powiaty, rejony (dzielnice) i garnizony.

Jednostki partyzanckie

Armia Ludowa składała się z jednostek partyzanckich oraz uderzeniowych jednostek garnizonowych (sekcje, drużyny, plutony, kompanie). Na początku 1944 r. liczyła 10 tys., w sierpniu 1944 - około 35 tys. ludzi (nie liczac tych na obszarach wyzwolonch). Natomiast siły partyzanckie w lipcu 1944 liczyły 6 tys. ludzi (w tym 40% w brygadach podległych PSzP), głównie w brygadach AL liczących po 170 - 1 000 żołnierzy:
  • 1 Brygada AL im. Ziemi Lubelskiej,
  • 2 Brygada AL (nie dokończono formowania),
  • 3 Brygada AL (nie dokończono formowania),
  • 1 Brygada AL im. Ziemi Kieleckiej,
  • 2 Brygada AL „Świt”,
  • 3 Brygada AL im. gen. Józefa Bema,
  • 10 Brygada AL „Zwycięstwo”,
  • 11 Brygada AL „Wolność”,
  • 1 Brygada AL Ziemi Krakowskiej im. Bartosza Głowackiego,
  • Brygada AL „Synowie Ziemi Mazowieckiej”.
  • Brygada AL im. Holoda
Oprócz brygad działały także mniejsze jednostki, m.in. Batalion im. Czwartaków.

Kadra

Kadrę dowódczą stanowili głównie przeszkoleni partyzanci, członkowie grup Polskiego Sztabu Partyzanckiego oraz podoficerowie i oficerowie przechodzący z innych organizacji, m.in. Armii Krajowej. Uzbrojenie i sprzęt Armia Ludowa zdobywała przede wszystkim na nieprzyjacielu oraz otrzymywała od Polskiego Sztabu Partyzanckiego (zwłaszcza od lipca 1944) drogą lotniczą.

Działalność bojowa

Armia Ludowa główny wysiłek bojowy skierowała na niszczenie linii komunikacyjnych, łączności, zwłaszcza na zapleczu frontu radziecko-niemieckiego w celu wsparcia Armii Czerwonej, atakowała aparat terroru okupanta, organizowała sabotaż w gospodarce, walczyła z ekspedycjami pacyfikacyjnymi i antypartyzanckimi. Stoczyła bitwy m.in.: pod Rąblowem, w Lasach Janowskich i Lipskich oraz Puszczy Solskiej, pod Ewiną i Gruszką. Oddziały AL walczyły w powstaniu warszawskim (kilkuset żołnierzy). Na podstawie dekretu Krajowej Rady Narodowej z 21 lipca 1944 w wyniku połączenia Armii Ludowej z Armią Polską w ZSRR utworzono Wojsko Polskie. Oddziały AL na terenach okupowanych w większości używały dotychczasowej nazwy, część formalnie obowiązującej Oddziały Partyzanckie WP. 22 lipca 1944 zostało powołane Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego, do którego z Naczelnego Dowództwa Armii Ludowej weszli: Na terenach wyzwolonych żołnierze AL wstępowali do Wojska Polskiego i stanowili główną grupę zasilającą aparat porządku publicznego.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.