Armia Andersa – potoczna nazwa Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, utworzonych po wybuchu wojny III Rzeszy z ZSRR, zawarciu układu Sikorski-Majski i tzw. amnestii dla obywateli polskich.
W wyniku ww. porozumienia dowodzenie armią 4 sierpnia 1941 roku powierzono gen. W. Andersowi, do tej pory przetrzymywanemu od 1939 r. w więzieniu NKWD na Łubiance. Sztab dowódcy rozmieszczono w przysiółku Kułtubanka (koło Buzułuka w obwodzie czkałowskim, obecnie orengburgskim, Rosja). Zgodnie z tzw. amnestią uwolnionych jeńców było około 26 tysięcy, i byli oni sukcesywnie przemieszczani do obozów „poamnestyjnych” – griazowieckiego, jużskiego i suzdalskiego, lub już się tam znajdowali, jak w przypadku obozu starobielskiego. Od 23 sierpnia 1941 roku w wymienionych obozach rozpoczęły pracę komisje rekrutacyjne i do 12 września zaakceptowały one 24.828 jeńców wojennych i internowanych. Jednocześnie 273 osobom narodowości niemieckiej odmówiono rekrutacji, 252 osoby odrzuciły akceptację, 234 osoby nie kwalifikowały się z powodów zdrowotnych, a 3 osoby ze względu na obciążające je wyroki sądowe. Łącznie wcielono do Armii 25.115 osób, w tym 960 oficerów. Formowanie jednostek rozpoczęto we wrześniu w Buzułuku, Tatiszczewie koło Saratowa oraz w Tocku na linii kolejowej Kujbyszew (obecnie i poprzednio Samara) – Czkałow (obecnie i poprzednio Orienburg).
Jednocześnie rozpoczęto intensywne poszukiwania zaginionych oficerów, jak obecnie wiadomo zamordowanych w wyniku zbrodni katyńskiej. Specjalnym pełnomocnikiem do tych sprawa został rotm. Józef Czapski, jeden z ocalonych.
Ostatecznie Armia Andersa została wyprowadzona z ZSRR m. in. przez Morze Kaspijskie, Persję (Iran) na Bliski Wschód i działała dalej jako Armia Polska na Wschodzie i 2 Korpus Polski. Ogółem 41 tysięcy wojskowych i 74 tysiące cywili. Pewna część oficerów odmówiła wyjazdu – byli oni skupieni wokół ppłk Z. Berlinga, szefa obozu przejściowego w Krasnowodzku, już wcześniej najmocniej skłaniającego się do współpracy z ZSRR. Fakt ten został oceniony przez polskie władze jako złamanie przysięgi i dezercję.

Materiały źródłowe

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.