Aleksander_Fredro -
(przeniesiony z Lwowa)
Aleksander hrabia Fredro (1793 - 1876) - polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta.

Urodził się w Surochowie koło Jarosławia. Do Beńkowej Wiszni rodzice Aleksandra Fredry sprowadzili się w 1797. Nauki pobierał w domu rodzinnym, nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych. 12 stycznia 1806 w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni zginęła jego matka, Marianna Fredrowa. Ojciec, Jacek hrabia Fredro wraz z dziećmi przeniósł się do Lwowa.
Dalsze koleje losu przyszłego pisarza były następujące:
  • w 1809 (w wieku 16 lat) zaciągnął się do armii Księstwa Warszawskiego, później był w wojsku Napoleona.
  • w 1812 wziął udział w wyprawie Napoleona na Moskwę (otrzymał wówczas Złoty Krzyż Virtuti Militari)
  • w latach 1813 - 1814 przebył całą kampanię napoleońską jako oficer ordynansowy w sztabie cesarza
  • w 1814 został odznaczony Krzyżem Legii Honorowej
  • w 1815, po abdykacji Napoleona, wrócił do domu i gospodarował w rodzinnym majątku Beńkowa Wisznia. Opuszczając Paryż po klęsce Napoleona, Aleksander hr. Fredro napisał: Wyjechaliśmy razem, z odmiennych pobudek: Napoleon na Elbę, ja zasię do Rudek.
  • wstąpił do lubelskiej loży wolnomularskiej
  • w 1828, po śmierci ojca, przejął i pomnożył odziedziczony majątek. Był już wtedy autorem kilkunastu komedii
  • w 1828, po jedenastu latach starań, ożenił się z Zofią z Jabłonowskich Skarbkową (rozwiedzioną z hrabią Stanisławem Skarbkiem, przyszłym fundatorem lwowskiego teatru, w którym Fredro wystawiał swoje komedie)
  • od 1829 był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk
  • w 1832 przechowywał w swoim majątku dwóch powstańców z Wielkopolski, którzy w obawie przed represjami ze strony władz pruskich schronili się w Galicji
  • w 1846, po 18 latach pobytu na wsi Fredrowie zakupili we Lwowie dworek z ogrodem na Chorążczyźnie, w którym zamieszkali
  • w rewolucyjnym 1848 roku był członkiem lwowskiej Rady Narodowej
  • w latach 1850 - 1855 (z niewielkimi przerwami) przebywał po raz drugi we Francji, gdzie po powstaniu węgierskim znalazł schronienie jego syn Jan Aleksander (także komediopisarz lecz niższego lotu).
  • od 1861 był posłem do Sejmu Krajowego, czynił starania o budowę w Galicji pierwszej linii kolejowej, organizował Towarzystwo Kredytowe Ziemskie i Galicyjską Kasę Oszczędności
  • od 1873 był członkiem Akademii Umiejętności
  • zmarł we Lwowie 15 lipca 1876, został pochowany w rodzinnej krypcie kościoła w Rudkach koło Lwowa.
Aleksander Fredro był człowiekiem pełnym wewnętrznych sprzeczności: aktywny i zaangażowany w sprawy publiczne, szukał zarazem samotności i przejawiał skłonność do mizantropii. Ostatnie lata życia, naznaczone chorobami, spędził z dala od świata w ścisłym gronie rodzinnym.
Był autorem komedii obyczajowych z życia szlachty, głównie prowincjonalnej. Pisywał również wiersze, poematy, aforyzmy. Debiutował w 1817, jednak pozostał obcy problemom romantyzmu. Naraziło go to na ostre ataki ze strony Seweryna Goszczyńskiego i Leszka Dunina Borkowskiego, w wyniku których przestał pisać na 18 lat. Wychowany w tradycjach oświecenia był bliski L. Sterne’owi.
W swych komediach Fredro ukazał mistrzostwo w charakterystyce bohaterów, w kształtowaniu akcji, w giętkości języka. Do utworów wprowadzał akcenty humorystyczne, elementy komiki ludowego teatru, ówcześnie właściwe tylko farsie. Utwory Fredry weszły na stałe do kanonu polskiej literatury i teatru. Jego bajki, jak np. „Małpa w kąpieli” czy „Paweł i Gaweł” są lekturami literatury dziecięcej.

Twórczość

  • Damy i Huzary
  • Dożywocie (wystawiona 1835)
  • Mąż i żona (wystawiona 1821)
  • Pan Geldhab (wystawiona 1821)
  • Pan Jowialski (wystawiona 1832)
  • Śluby panieńskie czyli Magnetyzm serca (wystawiona 1833)
  • Trzy po trzy
  • Wielki człowiek do małych interesów (wystawiona 1877)
  • Zapiski starucha
  • Zemsta (wystawiona 1834)

Linki zewnętrzne

Aleksander Fredro
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.