Agresja (łac. aggresio – napaść) to w psychologii określenie dowolnego zachowania, ukierunkowanego na zewnątrz lub do wewnątrz, mającego na celu spowodowanie szkody fizycznej lub psychicznej. Dla kształtowania się zachowań prospołecznych lub agresywnych istotne są normy i standardy etyczne rodziny generacyjnej.
Zachowania agresywne są właściwe większości gatunków zwierzęcych. Pojawiają się zazwyczaj w sytuacji ograniczonych zasobów powodując walkę o te zasoby między osobnikami róznych gatunków, lub w obrębie jednego gatunku (agresja wewnątrzgatunkowa).
Wyróżniana jest m.in.:
  • agresja wroga – agresja poprzedzona uczuciem złości, która ma na celu zranienie lub zadanie bólu.
  • agresja instrumentalna – agresja służąca innemu celowi niż zranienie lub zadanie bólu, np. zastraszenie.
  • agresja prospołeczna – chroniąca interesy społeczne
  • agresja indukowana – powstająca w efekcie psychomanipulacji.
  • agresja odroczona
Agresywność to gotowość do reagowania agresją. Jest to nabyta i utrwalona przez uczenie się społeczne cecha osobowości. Agresywność przejawia się w częstych, nieadekwatnych do sytuacji reakcjach agresywnych.

Psychologia agresji

Jednym z czynników wywołujących agresję jest frustracja, gdy zablokowane zostaną przedsięwzięte cele. Tendencje agresywne są bardziej prawdopodobne, gdy frustracja nie jest przewidywana lub jest spostrzegana jako doświadczana niesłusznie.

Kryteria rozpoznawania agresji destruktywnej

  • kryterium emocjonalne
  • kryterium intencjonalne - intencja towarzysząca agresji, np. chęć wyrządzenia komuś szkody
  • kryterium następcze - koszty ponoszone przez osobe stanowiącą obiekt agresji - koszty emocjonalne i straty fizyczne
  • kontekst społeczny - zachowania agresywne realizowane w kontakcie z drugim człowiekiem i poddawane wartościowaniu

Socjologia agresji

Biologia agresji

Pierwotnie agresja była pozytywną cechą, pozwalającą na przetrwanie gatunku ludzkiego.
Zachowania agresywne są adaptacją wobec pewnych stałych dla danego gatunku warunków środowiskowych. W przypadku pojawiania się drapieżnika osobniki należące do gatunku będącego tradycyjną ofiarą tego drapieżnika przejawiają zachowania agresywne, np. niektóre ptaki atakują drapieżniki skradające się do ich gniazd.
W przypadku agresji wewnątrzgatunkowej jest ona najczęściej ograniczana poprzez rytualizację walk (np. rytualne walki samców o samice, ktore kończą się niegroźnymi dla ich funkcjonowania ranami), tworzenie hierarchii w stadach (w sytuacji, gdy istnieje hierarchia osobniki nie atakują się wzajemnie poza incydentami związanynmi z walką o miejsce w grupie) czy poprzez oznaczanie własnego terenu (w takiej sytuacji osobnik będący rezydentem, czując się pewniej na swoim terytorium ma większe szanse na wygraną i jest rzadziej atakowany).
Do agresji patologicznej mogą prowadzic uszkodzenia mózg, zaburzenie osobowości wywołane zmianami organicznymi to charakteropatia.

Biochemia agresji


Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.