Ze względu na zastrzeżenia co do neutralności informacji zawartych w tym artykule prosi się o zamieszczanie propozycji zmian i dodatków w Aborcja. Tam po stosownej dyskusji i osiągnięciu konsensusu treść będzie przenoszona tutaj. Dzięki.

Aborcja (od łac. abortus - poronienie) to celowe, przedwczesne zakończenie ciąży, skutkujące śmiercią zarodka lub płodu.
Samoistne przedwczesne zakończenie ciąży nazywane jest poronieniem. Poronieniem kończy się około 1 na 5 ciąż, najczęściej w ciągu pierwszych trzynastu tygodni, stąd wiele kobiet nie jest świadomych, że były w ciąży. Przyczynami najczęściej są letalne (śmiercionośne) wady zarodka lub płodu i wady biologiczne ciężarnej, rzadziej urazy fizyczne, wpływ środków chemicznych, choroby, konflikt serologiczny i inne. W języku polskim nie używa się słowa aborcja w znaczeniu poronienie samoistne.
Środki antykoncepcyjne, używane po stosunku (do 72 godzin), zapobiegają uwolnieniu komórek jajowych z jajników lub zapobiegają zapłodnieniu. Stosowane później zapobiegają zagnieżdżeniu się zapłodnionej już komórki. Jest to powodem sporu o to, czy są formą aborcji. Z medycznego punktu widzenia nie są, ponieważ warunkiem ciąży jest zagnieżdżenie się zygoty w macicy. Kościół rzymskokatolicki i niektóre inne środowiska argumentują, że poczęcie następuje wraz z zapłodnieniem, a przed zagnieżdżeniem. Niektóre osoby wierzą, że zygota jest już istotą ludzką, i/lub posiada duszę przed początkiem ciąży w sensie technicznym.
Wyraźny zakaz dokonywania aborcji znajduje się również w Przysiędze Hipokratesa:
Nikomu, nawet na żądanie, nie dam śmiercionośnej trucizny, ani nikomu nie będę jej doradzał, podobnie też nie dam nigdy niewieście środka poronnego.
W tekście Przyrzeczenia Lekarskiego z 1948, które jest dziś składane przez lekarzy, fragment ten został zastąpiony następującym zapisem:
mieć będę najwyższy szacunek dla życia ludzkiego już od chwili jego poczęcia

Metody aborcji

W zależności od etapu ciąży stosowane są różne metody. Na najwcześniejszym etapie (do dziewiątego tygodnia) zwykle podaje się kobiecie serię środków chemicznych wywołujących poronienie. Ta metoda w około 8% przypadków wymaga dodatkowej interwencji chirurgicznej.
Na dalszych etapach stosuje się rozmaite połączenia metody podciśnieniowego opróżniania macicy z mechanicznym zniszczeniem nienarodzonego dziecka i usunięciem jego resztek.
W ostatnim trymestrze używana jest zazwyczaj metoda wywołania przedwczesnego porodu lub niszczenie nienarodzonego dziecka - odpowiednik metody cesarskiego cięcia. Nienarodzone dziecko jest najczęściej uśmiercane wewnątrz macicy, przed rozpoczęciem właściwej operacji.
Szerszy opis metod znajduje się w artykule metody aborcji.

Zespół poaborcyjny

Prowadzone są badania nad psychologicznymi i psychiatrycznymi następstwami poddania się zabiegowi aborcji. Badania wykazują, że zespół poaborcyjny, w postaci chronicznego przygnębienia, depresji, myśli samobójczych, poczucia winy, obniżenie poczucia własnej wartości, nie występuje często.
Rozważa się jakie czynniki predestynują do występowania tego typu powikłań, najczęściej wymienia się brak wsparcia w okresie przed i po aborcji, a także trudną sytuację społeczną. Z badań naukowych nie wynika by zespół poaborcyjny był częstszy od występującej po urodzeniu dziecka depresji poporodowej.

Odbiór społeczny

Problematyka dopuszczalności i wykonywania aborcji jest wysoce kontrowersyjna w odbiorze społecznym i jest przedmiotem różnych ocen moralnych. Wykonywanie zabiegu aborcji wiąże się z dużym sprzeciwem wielu osób oraz środowisk, między innymi związanych z Kościołem katolickim (tzw. "obrońcy życia", ruchy pro-life). W ich przekonaniu płód jest istotą ludzką (życie jest procesem, dlatego jedynym logicznie zasadnym jego początkiem może być zapłodnienie), aborcja zaś jest zabójstwem. Stanowi ona grzech śmiertelny w religii katolickiej. Środowiska popierające swobodę decydowania o wykonaniu lub nie zabiegu aborcji, nie zgadzają się z tym stanowiskiem i sprzeciwiają się wprowadzaniu zakazu dokonywania aborcji. Radykalne stanowisko opowiada się za brakiem ograniczeń w dopuszczalności aborcji do określonego etapu rozwoju płodu (aborcja "na życzenie"). Jego argumentem jest prawo kobiety do swobodnego wyboru odnośnie swojej ciąży, uznawane przez zwolenników tej opcji za wartość. Umiarkowane stanowiska uznają na ogół aborcję za zjawisko niepożądane i opowiadają się za dopuszczalnością aborcji jedynie pod pewnymi określonymi warunkami (jak ciąża w wyniku gwałtu, trudne warunki życiowe lub materialne kobiety, uszkodzenia lub wady genetyczne płodu). Na ogół nie budzi wątpliwości dopuszczalność aborcji w wypadku zagrożenia zdrowia lub życia kobiety.
W Polsce problematyka warunków dopuszczalności aborcji jest od lat 90. XX wieku przedmiotem debaty publicznej. Istotny wpływ na społeczne postrzeganie aborcji ma stanowisko Kościoła katolickiego. Problematyka aborcji wywołuje silne emocje, których wyrazem jest między innymi język debat, odnoszący się do "zabijania nienarodzonych" z jednej strony, a do "wolności brzucha" z drugiej. Kwestia aborcji podnoszona jednak bywa często w doraźnych celach politycznych.
W USA, gdzie szczególnie silne są ruchy antyaborcyjne, miały miejsce zabójstwa lekarzy dokonujących aborcje przez fanatycznych przeciwników aborcji, co obejrzeć można na filmie Cher pod tytułem "If These Walls Could Talk".

Sytuacja prawna

Status prawny aborcji jest różny w różnych krajach.
W krajach gdzie aborcja jest dopuszczona prawnie, dokonywana jest głównie w przypadkach jeśli:
  • ciąża zagraża życiu i zdrowiu kobiety (legalna praktycznie wszędzie)
  • ciąża powstała wbrew woli kobiety (nieskuteczna antykoncepcja, gwałt itp.)
Sprawa ma się różnie jeśli nie ma zagrożenia dla życia lub zdrowia kobiety. W zdecydowanej większości krajów aborcja we wczesnym okresie ciąży jest legalna, lub jeśli nie jest w pełni legalna, ograniczenia nie są egzekwowane.
Z krajów w których aborcja jest nielegalna i zakaz jest egzekwowany (takich jak Irlandia), kobiety zwykle jeżdżą na zabieg za granicę (turystyka aborcyjna).
W Stanach Zjednoczonych aborcja w pierwszych 3 miesiącach ciąży jest legalna na mocy wyroku Sądu Najwyższego, który uznał próby ograniczenia prawa do aborcji za sprzeczne z Konstytucją.

Sytuacja prawna w Polsce

W Polsce powojennej, do 1956 r. obowiązywał zakaz aborcji, a od 1956 r. wprowadzono prawo do aborcji de facto na życzenie kobiety. Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży wprowadziła znaczne ograniczenie tego prawa. Odtąd można dokonywać legalnej aborcji w trzech przypadkach:
  • ciąża powstała w wyniku przestępstwa
  • ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub poważne zagrożenie dla zdrowia kobiety
  • płód jest ciężko i nieodwracalnie uszkodzony
Nowelizacja tej ustawy w 1996 r. dodała do powyższych warunków "złą sytuację społeczną", lecz Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 28 maja 1997 uznał ten przepis za niekonstytucyjny i zabronił przerywania ciąży ze względu na "złą sytuację społeczną".
Za nielegalne przeprowadzenie aborcji w RP odpowiada wyłącznie lekarz, a także osoba pomagająca kobiecie do wykonania aborcji (kara do 3 lat pozbawienia wolności), Kodeks karny nie przewiduje natomiast karania kobiety usuwającej ciążę.
Obowiązujące prawo, brak świadomości seksualnej oraz brak odpowiedzialności wielu potencjalnych rodziców powodują występowanie zjawiska "podziemia aborcyjnego", tj. nielegalnych zabiegów przerywania ciąży oraz "turystyki aborcyjnej", tj. wyjazdów do krajów gdzie aborcja jest legalna. W praktyce w Polsce przełomu XX i XXI wieku rzadko zdarzało się, żeby przepisy te były egzekwowane przez policję czy prokuraturę. Czasem swoje prerogatywy wykorzystuje Izba Lekarska.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.