27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowejpolska jednostka wojskowa utworzona z sił Okręgu Wołyń Armii Krajowej w ramach Akcji "Burza". W marcu 1944 liczyła około 6000 żołnierzy.

Działania bojowe

Na Wołyniu

Mobilizacja
Mobilizacja alarmowa dywizji została przeprowadzona w styczniu 1944 z sił inspektoratów AK  Kowel, Równe i Łuck Okręgu Wołyń.

Na Polesiu

Reorganizacja
Reorganizacja dywizji została przeprowadzona

Na Lubelszczyźnie

Koncentracja
Koncentracja dywizji została przeprowadzona
Akcja "Burza"
20 lipca wojska radzieckie sforsowały Bug i zaczęły wyzwalać Lubelszczyznę. W zaistniałej sytuacji (wycofywanie się wojsk niemieckich) dowództwo Dywizji rozpoczęło przygotowywanie uderzenia na Lublin. 22 lipca mjr "Żegota" przywiózł z Komendy Okręgu zadania akcji "Burza" na Lubelszczyźnie jakie postawiono przed Dywizją. Batalion I/45 pp "Gzymsa" w zasadzce rozbił kolumnę Niemców pod Firlejem. Bataliony II/43 pp "Hrubego" i II/50 pp "Jastrzębia", współdziałając z miejscowym oddziałem AK, opanowały Lubartów. Nocą batalion "Jastrzębia" obsadził Michów, batalion I/43 pp "Korda" opanował Kock zaś batalion I/50 pp "Sokoła" zajął Koniaków i Kozłówkę. Zablokowano ruchy Niemców we wszystkich kierunkach. Około południa 23 lipca do Lubartowa wkroczyły jednostki 3 Korpusu Armii Czerwonej (1 Front Białoruski), a po południu przybyły oddziały AL ppłk. Korczyńskiego (uwolnione przez wojska radzieckie z okrążenia w lasach parczewskich). Na skutek jego żądań, dowództwo Dywizji usunęło swoje oddziały z Lubartowa, koncentrując je w rejonie Kaniówki, Kozłówki i Siedlisk. Z dowództwem korpusu radzieckiego ustalano zasady dalszej walki z Niemcami.
Rozwiązanie dywizji
Wieczorem 25 lipca w Skrobowie

Dowódcy

  • Akcja "Burza"
    • płk Kazimierz Damian Bąbiński "Luboń" – od 15 stycznia do 11 lutego
    • ppłk dypl. Jan Wojciech Kiwerski "Oliwa" – od 11 lutego do 18 kwietnia
    • mjr Jan Szatowski "Kowal" – od 18 kwietnia do 3 maja
    • mjr dypl. Tadeusz Sztumberk-Rychter "Żegota" – od 3 maja do 16 lipca
    • płk. Jan Kotowicz "Twardy" – od 16 lipca do 25 lipca
  • Dowództwo i sztab w dniu 14 marca 1944
    • dowódca – ppłk dypl. (gen. bryg.) Jan Wojciech Kiwerski "Oliwa"
    • szef sztabu – mjr dypl. Tadeusz Sztumberk-Rychter "Żegota"
    • dowódca zgrupowania "Gromada" – mjr Jan Szatowski "Kowal"
    • dowódca zgrupowania "Osnowa" – kpt. Kazimierz Rzaniak "Garda"
    • oficer operacyjny – kpt. Tadeusz Klimowski "Ostoja"

Skład w marcu 1944

  • Sztab – kryptonim "Pożoga"
  • Kwatermistrzostwo
  • Samodzielne pododdziały Dywizji
    • kompania łączności – ppor. Józef Figórski "Szymon"
    • kompania saperów (warszawska) – por. Zdzisław Zołociński "Piotr"
    • kompania przeprawowa (na Bugu) – ppor. Stanisław Witamborski "Mały"
    • pluton żandarmerii – ppor. Franciszek Krawczak "Żeliwo"
    • I/45 pp – por. Franciszek Pukacki "Gzyms"
  • Zgrupowanie "Gromada" (kowelskie)
    • Sztab
    • Kwatermistrzostwo
    • Samodzielne pododdziały Zgrupowania
      • pluton saperów
      • pluton rozpoznania
      • drużyna ppanc.
    • 1/21 p.uł. (zwiad taktyczny) – ppor. Jerzy Neuman "Hińcza"
    • I/50 pp – por. Michał Fijałka "Sokół"
    • II/50 pp – por. Władysław Czermiński "Jastrząb"
    • III/50 pp – por. Zbigniew Twardy "Trzask" (od 10.04. por. Marek Lachowicz "Bratek")
    • I/43 pp – por. Kazimierz Filipowicz "Kord"
    • II/43 pp – por. Marian Walery Krokay "Siwy" (od 21.04. Jan Józefczak "Hruby")
    • oddziały wydzielone do obrony ludności cywilnej (samoobrona)
  • Zgrupowanie "Osnowa"
    • Sztab
    • Kwatermistrzostwo
    • Samodzielne pododdziały Zgrupowania
      • pluton saperów
      • pluton łączności
      • pluton zwiadu
    • 1/19 p.uł. "Krwawi Tatarzy" (zwiad taktyczny) – ppor. Longin Dąbek-Dębicki "Jarosław"
    • I/23 pp – por. Sylwester Brokowski "Bogoria" (od 07.04. por. Zygmunt Górka-Grabowski "Zając")
    • II/23 pp – ppor. Jerzy Krasowski "Lech"
    • III/23 pp (szkieletowy)
      • 6 komp. – ppor. Jeremi Witkowski "Sokół II"
      • 7 komp. – pchor. Jerzy Ochman "Kozak"
    • I/24 pp "Krwawa Łuna" – por. Zygmunt Kulczycki "Olgierd" (od 21.04. ppor. Józef Malinowski "Ćwik")
    • oddziały wydzielone do obrony ludności cywilnej (samoobrona)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.