Świebodzice (do 1945 po niemiecku Freiburg in Schlesien) miasto w zachodniej części powiatu świdnickiego w województwie dolnośląskim; do reformy podziału administracynego z 1999 w wałbrzyskim.
Liczba mieszkańców: ok. 25 tys. Położenie geograficzne: 50°51'N, 16°14'E
Miasto położone u stóp Gór Wałbrzyskich w środkowym biegu rzeki Pełcznicy przy trasie E261 (droga krajowa nr 5), na skraju Książańskiego Parku Krajobrazowego.

Historia

  • 1203 - pierwsza wzmianka historyczna
  • 1228 - biskup wrocławski Wawrzyniec konsekruje kościół św. Mikołaja
  • 1242 - Marboto de Czetaros (Czetryc) staje się zarządcą książęcego zamku w Świebodzicach
  • 1279 - Henryk Probus w przywileju zwraca się do świebodzican „mieszczanie” - przyjmowana data nadania praw miejskich
  • 1293 - włączenie Świebodzic do księstwa jaworsko-świdnickiego
  • 1310 - książę Bernard na prośbę patrycjatu świdnickiego pozbawia Świebodzice przywileju mi ejskiego
  • 1337 - książę jaworsko-świdnicki Bolko II Mały przywraca prawa miejskie
  • 1392 - śmierć wdowy po Bolku II, Agnieszki - włączenie Świebodzic do Czech
  • 1427 - miasto trzykrotnie oblegają wojska taborytów
  • 1492 - król Czech Władysław Jagiellończyk nadaje Świebodzicom przywilej organizowania „ciepłych jarmarków” w dzień św. Mateusza
  • 1509 - Władysław Jagiellończyk sprzedaje Świebodzice i zamek Książ Konradowi Hochbergowi
  • 1614 - pierwsza świebodzicka szkoła
  • 1618-1648 - wojna trzydziestoletnia: rabunki wojsk szwedzkich i radzieckich, epidemie
  • 1745 - włączenie Świebodzic do Prus
  • 1774 - najtragiczniejszy pożar w dziejach miasta niemal doszczętnie trawi miasto
  • 1775-1811 - intensywna odbudowa
  • 1809 - do Świebodzic wkraczają wojska francuskie, Fryderyk Kramsta zakłada Fabrykę Lnu i Płótna
  • 1843 - otwarcie linii kolejowej Wrocław-Świebodzice
  • 1847 - Gustaw Becker zakłada Świebodzicką Fabrykę Zegarów
  • 8 maja 1945 - początek polskiej władzy w mieście
  • 1957 - przyłączenie do Świebodzic Pełcznicy
  • 1972 - przyłączenie Cierni
  • 1990 - pierwsze po II WŚ demokratyczne wybory władz miejskich
  • 1997 - zniszczenia wskutek wielkiej powodzi

Zabytki

  • kościół pw. św. Franciszka z Asyżu
    • wzniesiony w I poł XIII w., w XV w. przebudowany na gotyk, wyposażenie pochodzące z różnych epok
  • kościół pw. św. Mikołaja
    • wzniesiony w XIII w., wyposażenie częściowo renesansowe, częściowo z XIX w.
  • kościół św. Piotra i Pawła
    • wzniesiony w latach 1776-1779 na planie krzyża w stylu klasycystycznym
  • ruiny kościoła pw. św. Anny
    • kościół (prawdopodobnie) z przełomu XII i XIII w.., na przełomie XIW-XV w. przebudowany ze stylu romańskiego na gotyk
  • fragmenty murów obronnych
    • pochodzą prawdopodobnie z XIII w., rozebrane w większości przez Francuzów w 1809
  • krzyże pokutne
    • wolnostojący zlepieniec pobielony (Ciernie)
    • złamany maltański (Ciernie)
    • wmurowany z żółtego piaskowca (Ciernie)
    • łaciński wolnostojący, zlepieniec, naprzeciw budynków Osiedla Sudeckiego przy stacji CPN
  • pałacyk Caritas
    • zbudowany w trzeciej ćwierci XIX w. w stylu neorenesansu angielskiego, otoczony parkiem i zwierzyńcem, dziś siedziba sióstr Notre Dame

Znani mieszkańcy

  • Gustaw Becker (1819-1885) - twórca świebodzickiego przemysłu zegarmistrzowskiego
  • Jan Mikulicz - Radecki (1850-1905) - światowej sławy chirurg o imponującym dorobku naukowym, wykładowca uniwersytecki, dyrektor kliniki chirurgicznej wrocławskiego Wydziału Medycznego
  • Emil Krebs (1867-1930) - wybitny poliglota, władał ponad 60 językami
  • Wilhelm Niepelt (1862 — 1936) - entomolog, taksonom
  • Mariusz Cieśliński (1972) - wielokrotny mistrz świata i Europy w kickboxingu
  • Paweł Sosik ( ]-1999) - tragicznie zmarły kolarz, ku jego pamięci rokrocznie odbywa się w Świebodzicach Memoriał Pawła Sosika

Edukacja

  • 3 przedszkola, w tym jedno z grupą żłobkową
  • 3 szkoły podstawowe, w tym jedna z Oddziałami Integracyjnymi
  • 1 gimnazjum
  • Zespół Szkół
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących
  • Zespół Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych z Oddziałami Integracyjnymi
    • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Nauczycieli Tajnego Nauczania
    • Gimnazjum nr 2

Kultura

Na terenie miasta funkcjonują koła hobbystyczne: filatelistyczne i numizmatyczne.
  • Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Dąbrowskiej
    • biblioteka dla dorosłych
    • oddział dziecięcy
  • Miejski Dom Kultury

Sport

  • Ośrodek Sportu i Rekreacji
    • Wodne Centrum Rekreacji
      • basen pływacki
        • sześciotorowy, długość: 25m,głębokość: 2,05m
      • basen rekreacyjny
        • głebokość 1,4m, brodzik, jacuzzi, zjeżdżalnia
    • Hala Widowiskowo-Sportowa

Dzielnice

  • Centrum
  • Ciernie
  • Pełcznica
  • Osiedle Sudeckie
  • Osiedle Piastowskie
  • Osiedle Słoneczne

Linki zewnętrzne

Internetowy Serwis Miasta Świebodzice
Strona o basenie w tymże mieście
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.