Świętokrzyski Park Narodowy, utworzony w 1950 roku, jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski.
Świętokrzyski Park Narodowy
Położenie woj. świętokrzyskie
Data utworzenia 1950
Powierzchnia
 - leśna
 - uprawna
 - wodna
76,26 km²
72,12 km²
3,28 km²
0,02 km²
Pow. ochrony
 - ścisłej
 - częściowej
 - krajobrazu

17,31 km²
55,72 km²
3,23 km²
Powierzchnia otuliny km²
Długość szlaków turystycznych 41 km
Liczba odwiedzających rocznie 400 tys.
Siedziba Bodzentyn

Park położony jest w centralnej części Gór Świętokrzyskich i obejmuje: pasmo Łysogór (z najwyższym szczytem Łysicą - 611 m n.p.m. i Łysą Górą 593 m n.p.m.), część pasma Klonowskiego (z górami Psarką i Miejską), Doliny Wilkowskiej i Doliny Dębniańskiej, a także dwie enklawy - Górę Chełmową i Las Serwis.
W 1950 roku część pasma Gór Świętokrzyskich nazwano Puszczą Jodłową im. Stefana Żeromskiego, który był zwolennikiem i rzecznikiem ochrony tego obszaru.
Historia parku :
W roku 1921 powstał pierwszy w Górach Świętokrzyskich rezerwat im. Józefa Kostyrki na Chełmowej Górze (163 ha).W 1922 roku objęto ochroną rezerwatową dwa fragmenty Łysogór: na południowym zboczu Łysej Góry fragment o powierzchni 196 ha i na północnym zboczu Łysicy - 115 ha. W roku 1932 powiększono obszar rezerwatów do 1347 ha. Park narodowy oficjalnie utworzony został w 1950(1 maja ) roku na obszarze 6054 ha. W 1954 roku na terenie parku powstały dwa kolejne rezerwaty ścisłe: Czarny Las o powierzchni 26,45 ha oraz Mokry Bór o powierzchni 38,44 ha. Na terenie parku jest 5 obszarów ochrony ścisłej o łącznej powierzchni 1731 ha.
Na grzbietach górskich występują charakterystyczne rumowiska skalne - gołoborza, nadające krajobrazowi specyficzny charakter. Największe i najbardziej malownicze gołoborza znajdują się w okolicach Łysej Góry i na Łysicy. Niektóre z gołoborzy to:
  • Gołoborze Kobendzy
  • Biała Skałka
  • Księża Skała
Na gołoborzach spotyka się różnorodną roślinność : nitkowate glony, wątrobowce, mchy, porosty, torfowce i paprocie.
Większość terenu Parku zajmują lasy jodłowe i bukowe, w niższych partiach pasm górskich występują bory sosnowe, bory mieszane sosnowo-dębowe z domieszką jodły, modrzewia, świerka i buka.
Warte odwiedzenia w Świętokrzyskim Parku Narodowym są:
  • muzeum przyrodnicze na Świętym Krzyżu; w muzeum można obejrzeć : minerały i skamieniałości, florę i faunę oraz eksponaty związane z zagrożeniami parku, a także ekspozycję o parkach krajobrazowych Gór Świętokrzyskich
  • dymarki we wsi Huta Szklana
  • klasztor benedyktynów świętokrzyskich z XII wieku na Świętym Krzyżu; w okresie rozwoju opactwa (XIII i XIX w.) powstały tu najstarsze zabytki piśmiennictwa polskiego - Kazania Świętokrzyskie i Pieśni Łysogórskie
  • osada Tarczek - kościółek romański
  • Chybicie - gotycki kościół Kazimierzowski
  • Grzegorzewice - kościółek z romańską absydą
W bezpośrednim sąsiedztwie Parku warte zwiedzenia są:
  • klasztor sióstr benedyktynek z 1633 r. na Świętej Katarzynie
  • kościół w Bielinach (wczesnobarokowy z pierwszej połowy XVII w.)
  • kościół w Bodzentynie (gotycki z połowy XV w.)
  • kościół w Słupi Nowej (późnorenesansowy z drugiej połowy XVII w.)
  • budynek opactwa szpitalnego z XVI w. w Nowej Słupi
  • wał kultowy wokół Łysej Góry z IX i X w.
  • muzeum starożytnego hutnictwa w Nowej Słupi
  • Bodzentyn - kolegiata z XV wieku oraz ruiny zamku biskupiego, kapliczki św. Franciszka i św.Mikołaja położone przy szlaku ze Świętej Katarzyny na Święty Krzyż; tu znajduje się siedziba dyrekcji Parku
Szlaki turystyczne na obszarze Świętokrzyskiego Parku Narodowego:
  • z Świętej Katarzyny przez Święty Krzyż do Trzcianki
  • od Huty Szklanej do Świętego Krzyża
  • na Świętym Krzyżu
Baza noclegowa:
  • dom wypoczynkowy Jodłowy Dwór w Hucie Szklanej
  • Dom Turysty w Świętej Katarzynie
  • schronisko młodzieżowe w Nowej Słupi
  • liczne kwatery prywatne
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.