Zmiana wersji
Wyślij / drukuj

TYFLOPEDAGOGIKA
  1. DEFINICJA TYFLOPEDAGOGIKI

SOWA- dział pedagogiki specjalnej (rewalidacyjnej) zajmujący się nauczaniem i wychowaniem jednostek z wadami wzroku.

DYKCIK- Nauka o kształceniu i rewalidacji niewidomych, ociemniałych i niewidzących.

LIPKOWSKI- Nauka o wychowaniu i kształceniu jednostek z wadami wzroku.


  1. POJĘCIE ŚLEPOTY
SĘKOWSKA- Rezolucja Światowej Organizacji do Spraw Osób Upośledzonych w ONZ uznaje za ślepotę:
  1. Zupełny brak wzroku,
  2. Ostrość wzroku nieprzekraczająca 1/20 normalnej ostrości widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł wyrównujących wadę wzroku.
  3. Ograniczenie Pola widzenia do przestrzeni zawartej w 20 stopniach.

SĘKOWSKA-Rezolucja Światowej Organizacji do Spraw Osób Upośledzonych zwiera definicje ślepoty. Za ślepotę uznaje się:

  1. Zupełny brak wzroku
  2. Ostrość wzroku nieprzekraczająca 3/60 lub 10/100 normalnej ostrości widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł wyrównujących wadę wzroku.

SOWA- do ślepoty zalicza się nie tylko całkowite zniesienie czynności wzrokowych, a więc całkowitą ślepotę, lecz również poczucie światła oraz zachowaną ostrość wzroku od 0,02 do 0,05. Podaje się jednak dwie nazwy tego stopnia uszkodzenia ostrości wzroku, a mianowicie:, słabowzrocznoć głęboka lub ślepota umiarkowana.
  1. POJĘCIE OSOBY NIEWIDOMEJ
SĘKOWSKA- ludzi obarczonych ślepotą nazywamy niewidomymi, jeżelinie widzą od urodzenia lub stracili Wzrok we wczesnym dzieciństwie (do 5 roku życia). Ociemniałymi zaś, jeżeli utracili Wzrok po 5 roku życia. SCHOEFFLER- niewidomym jest osoba, która posiada nie więcej Niż 1/25 normalnej ostrości wzroku w lepszym oku przy użyciu jak najlepszych środków pomocniczych.
INTERNET –(def. Zawodowa) Osobami niewidomymi są osoby, które w pracy zawodowej opierają się głównie na pozostałych zmysłach, a więc - całkowicie niewidomi. Natomiast w odniesieniu do innych osób z uszkodzonym wzrokiem oznacza to, że zachowana sprawność wzroku jest zbyt mała (niska) do wypełniania funkcji orientacyjnej na stanowisku i w miejscu pracy oraz funkcji kierującej i kontrolującej w trakcie wykonywania pracy. Są to osoby zawodowo niewidome
DOROSZEWSKA- osoba niewidoma to taka, która nie widzi od urodzenia albo od tak wczesnego dzieciństwa, że nie pamięta, iż kiedykolwiek widziała.
  1. POJĘCIE OSOBY SŁABOWIDZĄCEJ
SĘKOWSKA- osobami słabowidzącymi są osoby, u których ostrość wzroku od 0,05 do 0,03, w znaczeniu szerokim do osób słabowidzących zalicza się również osoby ze słabowzrocznością głęboką zaliczane do osób niewidomych.
SĘKOWSKA- (zawodowa)- osoby słabowidzące są to osoby, które pomimo znacznego uszkodzenia czynności wzrokowych wykorzystują je dla orientacji, kierowania i kontrolowania przebiegu pracy.
SOWA- osoby słabowidzące są to osoby, które pomimo znacznego uszkodzenia czynności wzrokowych wykorzystują je dla orientacji, kierowania i kontrolowania przebiegu pracy.
  1. PRZYCZYNY WAD WZROKU
LIPKOWSKI-wyróżniamy Trzy zespoły przyczyn:
  1. Dziedziczne i wrodzone (zniekształcenia, niedorozwój, degeneracje)
  2. Chorobowe (bakteryjne i alergie o nie zawsze znanym pochodzeniu)
  3. Traumatyczne (perforacje, uciski, uszkodzenia organu wzrokowego lub mózgu)

SĘKOWSKA-
  1. Czynniki genetyczne – należy uwzględnić Geny dominujące, gdzie przekazywane jest Dane zaburzenie z pokolenia na pokolenie, bądź dziedzicznie.
  2. Wady wrodzone analizatora wzrokowego i uszkodzenia okołoporodowe – zaburzenia w okresie życia płodowego to embriopatie. Przyczyną zaburzeń mogą być brane leki, Chory Plemnik – napromieniowanie plemników powoduje zaburzenia wzroku. Czynniki sprawcze, które mogą doprowadzić do utraty wzroku to również stany zapalne w ciąży, Zatrucia ciążowe, zażywanie antybiotyków, używek tj. kawa, herbata, papierosy, Alkohol i narkotyki; zakażenia, Wirusy u kobiety w czasie ciąży tj. kiła, rzeżączka, Różyczka oraz przeżycia stresowe.
  3. Choroby analizatora wzrokowego – Zapalenie rogówki, tęczówki i inne;
  4. Choroby zakaźne przebiegające z bardzo wysoką temperaturą;
  5. Zatrucia np. jadem kiełbasianym, grzybami;
  6. Urazy mechaniczne, termiczne i chemiczne;
  7. Awitaminoza;
  8. Sytuacje stresowe – powodują poważne zaburzenia wzroku, a także w wyjątkowych sytuacjach mogą odblokować jakichś Nerw i jednostka, która nie widziała, może zacząć widzieć;
  9. Zmiany starcze, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu i inne;
ROSTKOWSKI:
  1. Zapalenie głębokie rogówki spowodowane kiłą, a konsekwencją tego jest trwałe zbliznowacenie rogówki, jej zmętnienie, a w konsekwencji znaczne lub całkowite upośledzenie wzroku;
  2. Ubytek wrodzony naczyniówki, tęczówki czy też nerwu wzrokowego;
  3. Zaćmawrodzona wskutek zaburzeń rozwojowych soczewki i jej otoczenia;
  4. Zapalenie rzeżączkowe różnych organów;
  5. Stany degeneracyjne różnychorganów, odpowiadające za wzrok, w tym naczyniówki, tęczówki;
  6. Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki;
  7. Wady refrakcji – załamania światła, a ściślej odchylenia biegu promieni świetlnych podczas przejścia z jednego ośrodka do drugiego; mała wrażliwość, nadpobudliwość nerwu wzrokowego są zdeterminowane nowotworami oczu, mózgu, jaskrą, zaćmą;

  1. KLASYFIKACJA WAD WZROKU
LIPKOWSKI- Klasyfikacja ta oparta jest na kryteriach medycznych
  1. Anatomiczno- optyczne (jakość optyczna siatkówki, Stan refrakcji oka, pigmentacja)
  2. fizjologiczne ( Pole widzenia, wrażliwość na barwy, akomodacja, pobudliwość komórek wzrokowych, koordynacja ruchowa oka, funkcje połączeń nerwowych)
  3. psychologiczne (ogólny poziom intelektualny, zdolność koncentracji uwagi na Bodźce optyczne, Pamięć optyczna, męczliwość)

SOWA, SĘKOWSKA- (taka sama)

  1. Koncentryczne ograniczenie Pola widzenia
    • niewielkie- średnica Pola widzenia 120 stopni i mniej
    • umiarkowane- 60 stopni i mniej
    • znaczne- 20 stopni i mniej
    • głębokie- 5 stopni i mniej
    • widzenie lunetowe- widzenie tylko małą częścią siatkówki
  2. widzenie połowiczne- polegające na wypadnięciu połowy Pola widzenia po lewej lub prawej stronie
  3. inne uszkodzenia Pola widzenia- - wysepkowe Ubytki wzroku w postaci mroczków lub ćwiartkowego wypadnięcia pola widzenia.

SOWA
MIĘDZYNARODOWA KLASYFIKACJA OBNIŻENIA OSTROŚCI WZROKU
KATEGORIE stopień uszkodzenia ostrości wzroku ostrość wzroku po korekcji nazwawzrok:
Wzrok w granicach normy - Od 0,8- 1,0 całkowicie normalny
lekki Poniżej 0,8 Prawie normalny
słabowzroczność umiarkowany Poniżej 0,3 Słabowzroczność umiarkowana
znaczny Poniżej 0,1 Słabowzrocznoć znaczna
ślepota głęboki Poniżej 0,05 Słabowzroczność głęboka lub ślepota umiarkowana
Prawie całkowity Poniżej 0,02 Ślepota prawie całkowita
całkowity 0,00 Ślepota całkowita
  1. METODY PRACY Z DZIECKIEM NIEWIDOMYM (Sękowska)
W szkołach dla niewidomych obowiązują Metody ośrodków pracy w klasach początkowych i Metody aktywizujące uczniów wielostronnie w klasach starszych. Szczególną rolę w pracy rewalidacyjnej odgrywają ćwiczenia kompensacyjne. W wychowaniu dziecka niewidomego konieczne są ćwiczenia dotyku w formie zabawowej (zajęcia politechniczne) oraz ćwiczenia innych zmysłów (słuchu, smaku powonienia). Równocześnie należy Słownik niewidomych. Mowa jest dla nich czynnikiem informacyjny, instruującym i wyjaśniającym, czynnikiem wychowania oraz komunikacji z innymi ludźmi. Należy mieć na uwadze potrzeby psychiczne dziecka, należy wzmacniać jego siły i odporność psychiczną, wspierać jego wolę przezwyciężania trudności.
Kształcenie niewidomych i słabowidzących Uczniowie słabo widzący powinni być zapoznawani z pismem Braille'a i czarno drukowanym, a niewidomi - z techniką pisania i czytania systemem Braille'a. W historii wypukłego pisma można wyróżnić dwa kierunki rozwoju. Pierwszy to udoskonalenie pisma liniowego, drugi - tworzenie pisma punktowego. W związku z tym, ze Zmysł dotyku łatwiej odbiera Znaki będące konfiguracjami punktów Niż linii ciągłych, Pismo punktowe umożliwiło szybsze, sprawniejsze czytanie.
Metody i formy kształcenia dzieci słabowidzących
  • Kształcenie oparte na współpracy z nauczycielem: Dziecko nie uczy się w ogólnodostępnej klasie publicznej, lecz korzysta z pomocy nauczyciela i różnych pomocy tyflodydaktycznych.
  • Prowadzenie gabinetów wyrównawczych: Dziecko uczy się w szkole publicznej w miarę potrzeby korzysta z wyposażonego gabinetu
  • Klasy specjalne: część lekcji wspólnych z dziećmi widzącymi, a część wymagająca specjalnych technik- oddzielnie.
  • Szkoły specjalne.
  • Kształcenie zintegrowane z dziećmi widzącymi.







  1. REWALIDACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I JEJ CELE
DOROSZEWSKA- Zasady rewalidacji
  1. Najogólniejsza Zasada rewalidacji- Dziecko niewidome na takie same potrzeby jak Dziecko widzące.
  2. Konieczność stworzenia osobom niewidomym warunków możliwie wszechstronnego rozwoju fizycznego i psychicznego oraz możliwość zastosowania zdobytej wiedzy i umiejętności w skomplikowanych zwłaszcza dla tych dzieci warunkach życia społecznego. Szczególny nacisk kładzie się na usprawnianie funkcjonowania pozostałych sprawnych zmysłów, na rozbudzaniu motywacji poznawczo- emocjonalnej, na wyrabianiu orientacji przestrzennej
  3. Otoczenie troskliwą opieką warunków dobrego odbioru bodźców przez pozostałe zmysły
  4. Rewalidacja dziecka niewidomego powinna rozpocząć się od okresu niemowlęctwa, najwcześniejszego dzieciństwa.
  5. Nauczyciel- rewalidator powinien nie tylko odpowiadać za racjonalny najszybszy rozwój poznawczo- emocjonalny, ale musi dać rzetelne podstawy do przyszłego życia w społeczeństwie.
  6. Doprowadzenie osoby niewidomej do tzw. Akceptacji swojego kalectwa.

DYKCIK- cele rewalidacji
  1. Akceptacja utraty wzroku i rozwój motywacji do wysiłku na Rzecz gotowości do uczenia się sztuki życia z pomocą nienaruszonych zmysłów i sprawności
  2. Nauka pisma dotykowego- System Braillea
  3. Nauka orientacji i samodzielnego przemieszczania się obejmuje:
    • Naukę technik ochraniających
    • Ustalenie kierunku marszu
    • Poznanie właściwości otoczenia
    • Odnajdywanie uproszczonych przedmiotów
    • Korzystanie z pomocy przewodnika
    • Posługiwanie się laską
    • Chodzenie po schodach
    • Korzystanie ze środków komunikacji miejskiej
  4. Kształtowanie nawyków prozdrowotnych, czyli: Nawyk preferowania ruchu, logorytmika, kinezyterapia, arteterapi, ergoterapia


  1. Nauka czynności życia codziennego
  • utrzymywanie higieny osobistej, dbałości o wygląd zewnętrzny
  • prace domowe
  • Opieka nad dzieckiem
  • sposób zachowywania się w różnych sytuacjach życiowych.

  1. ZJAWISKO BLINDYZMU- Objawy blindyzmu:
  • Automatyzmy ruchowe,
  • Perswazje ruchowe,
  • Wyprostowana Postawa ciała – koguci chód,
  • Kołysanie się na boki,
  • Mechanizmy obronne przez urazami
  • Brak kołysania przedramion
  • Charakterystyczna Mimika twarzy- brak wyrażania emocji

  1. TEORIE TŁUMACZĄCE ZASTĘPSTWO ZMYSŁÓW
  1. Teorie jąder i elementów rozsianych- Kompensacja winna przebiegać w obrębie zmysłu uszkodzonego poprzez wykorzystywanie tzw. Ośrodków zapasowych.

  1. Teoria wikariatu- uszkodzony Zmysł można zastąpić innymi zmysłami.

  1. TEORIE UJMOWANIA DOTYKOWEGO-niewidomi kompensują brak wzroku poprzez dotyk.
SĘKOWSKA Kompensacja-czyli zastępowanie funkcji analizatora wzrokowego- umożliwia niewidomym percepcję zjawisk oraz adekwatne, jakiekolwiek zubożone o Elementy wizualne, odzwierciedlenie rzeczywistości. Badania wielu filozofów i psychologów (Keller, Hitschmann, Łuria, Grzegorzewska, Ziemcowa) wykazały, że im więcej receptorów zmysłowych bierze udział w percepcji przedmiotu czy zjawiska, tym większa dokładność cechuje powstałe wyobrażenie. Kompensacja wzroku jest tym pełniejsza, im więcej strukturalnych połączeń wytwarza się w zakresie pozostałych zmysłów. Role dominującą w tworzeniu wyobrażenia powinien odgrywać ten z receptorów, który w najbardziej właściwy sposób odbiera Bodźce płynące z otoczenia. Na przykład w odniesieniu do kształtu przedmiotu, przy braku wzroku, rolę tę pełni Zmysł dotyku i kinestezja.

OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA NIEWIDOMYCH

Dopiero w XX wieku zaczęto badać rozwój psychiczny jednostek niewidomych. Badania Deweya i Grzegorzewskiejwykazały, że brak wzroku rzutuje na wszystkie sfery życia człowieka i w wyjątkowy sposób utrudnia je. Według Szeflerazmysł wzroku jest najważniejszy dla egzystencji człowieka i z jego brakiem wiążą się następujące konsekwencje:
  • niemożność odbierania wrażeń wizualnych, będących podstawą przebiegu spostrzeżeń i rozwojów procesów myślenia;
  • ograniczenie możliwości uczestniczenia w powszechnych przyjemnościach, a zwłaszcza w wykonywaniu podstawowych zadań życiowych przez jednostkę doprowadza do ograniczeń samodzielności w różnych okolicznościach życia człowieka;
  • utrudnia samorealizację, burzy prawidłowy rozwój osobowości i doprowadza do różnorodnych zaburzeń ról społecznych.
U jednostek tych występuje wysoki Stopień neurotyczności, Mały Stopień samowystarczalności, występują skłonności do braku wiary we własne siły, tendencje do trzymania się własnego zdania, utrudnienia w interakcjach społecznych. W okresie niemowlęcym Dziecko niewidome nie wykonuje pewnych czynności, które wykonuje Dziecko w pełni sprawne. Nie jest pobudzane bodźcami świetlnymi i nie kieruje głowy w stronę tych bodźców, nie próbuje przybliżać przedmiotów, które są blisko niego, nie reaguje na zmiany świetlne. Dzieci niewidome znacznie później zaczynają wstawać, raczkować, a brak naśladownictwa pewnych sposobów zachowań determinuje powstawanie różnego rodzaju nieadekwatności w jedzeniu, higienie oraz w czasie zabaw. Występują również zaburzenia łaknienia, snu, opóźniona jest Mowa dziecka niewidomego. U dzieci występują różnego rodzaju tiki – odruchy automatyczne, które dają jednostce niewidomej odprężenie na stresy, na trudności w zaspakajaniu potrzeb. Wyodrębnia się Cztery odruchy ( tiki):
  1. Dziecko kołysze się w tył, w przód, na boki, potrząsa głową, kręci się wokół własnych osi. Badacze twierdzą, że ruchy te są wyładowaniem energii, która jest nie zużyta przy braku normalnej aktywności ruchowej;
  2. Postawy i ruchy dziecka niewidomego odbiegają od obyczajów i społecznie przyjętych zachowań: nie zwracanie się do obiektu mówienia, inne siadanie, wstawanie, zachowania, które nie są przyjęte w otoczeniu – dzieci te nie widzą jak zachowują się ludzie;
  3. Odruchy obronne zmierzające do spostrzegania przeszkody, ominięcia jej:
  • chodzenie na palcach rozstawnych nóg w celu zbadania terenu;
  • podnoszenie nóg dla zbadania nierówności, a zarazem podnoszenie dużego palca w celu ochrony go przed uderzeniem;
  • odchylanie tułowia do tyłu, by nie uderzyć twarzy;
  • wyciąganie przed siebie ramion lub przyciskanie ich do boków w celu ochrony łokcia;
  1. Miny i pozy często przyjmują jednostki niewidome jako reakcje obronne na trudności, a także swoistego rodzaju Cierpienie spowodowane brakiem wzroku – przecieranie oczu, odwracanie oczu od światła, opuszczanie głowy;

Prawidłowe procesy przystosowania dzieci należy rozpoczynać już od okresu niemowlęcego i kształtować u nich pozytywny obraz własny i pozytywną samoocenę. Badania Lasotywykazują, że u jednostek niewidomych ujawnia się Wysoka wrażliwość, która jest odpowiedzią na trudną sytuację. Jednakże by mówić o sytuacji trudnej należy uwzględnić możliwość zaspokajania potrzeb. Ślepota wrodzona czy też nabyta jest dla jednostek wyjątkowym stresem, dramatem, bowiem uniemożliwia zaspokojenie potrzeb. Próg frustracji jest indywidualną sprawą dla jednostki i zależy od uwarunkowań bio-psycho-społecznych. Potrzeby dzieci niewidomych są takie same jak dzieci widzących, przy czym nie są one zaspokajane. Realizację tych potrzeb i poznania, uniemożliwia brak wzroku. Ograniczenie wrażeń wzrokowych jest często przyczyną nudy, monotonii życia, rzutuje też na interakcje społeczne. Czynniki te nie są obojętnymi w kształtowaniu osobowości tych dzieci Zaburzona jest również Potrzeba bezpieczeństwa i samodzielności. W wielu przypadkach Jednostka niewidoma musi wyjątkowo pracować by wywalczyć swoje miejsce w otoczeniu społecznym. Według Lowenfelda atawistyczny Strach człowieka przed innym bytem Niż ten, do którego jest przyzwyczajony, utrudnia prawidłowe reakcje społeczne.
H. Ruszczyc wymienia zaburzenia spowodowane brakiem wzroku:
  • trudności w rozróżnianiu barw;
  • trudności w nabywaniu pojęć o otoczeniu, kształtach, o tym, co przekracza zasięg rąk i ciała niewidomego;
  • brak spostrzeżeń w ruchu, działaniu i rozwoju ruchów przedmiotów;
  • trudności w kształtowaniu pojęć i rozpoznawaniu przeszkód na drodze;
  • brak poczucia perspektywy w kontaktach z innymi ludźmi;
  • niemożność widzenia wyrazu twarzy i mimiki;
  • niemożność widzenia krajobrazu;
  • korzystanie z pomocy osób widzących.

Ruszczyctwierdził, że cały Proces percepcji odbywa się nieco inaczej aniżeli u jednostek widzących, stąd utrudnienia w przetwarzaniu, co powoduje zaburzenia w zainteresowaniach, nieprawidłową formę różnorodnych odruchów. Wszystkie te zaburzenia mogą być niejako pogłębiane uszkodzeniami CUN ( centralny Układ nerwowy) stąd często ich życiu towarzyszą kompleksy niższości, poczucie małej wartości. Częsta Koncentracja uwagi może doprowadzić do zmęczenia u jednostki bądź nawet do wyczerpania. U jednostek niewidomych występują ograniczenia w zakresie potrzeb estetycznych, uczuciowych, osobistych, poznawczych, orientacyjnych oraz w zakresie kontaktów społecznych. Z tego względu Utrata wzroku doprowadza do szeregu frustracji. Jednostki te stosują agresję bierną bądź formę autoagresji – skierowaną na samą siebie. Często też w mechanizmach obronnych występuje rezygnacja, apatia, a to w konsekwencji hamuje prawidłowy rozwój psychiczny, utrudnia adaptację i wyzwala u jednostki różnego rodzaju mechanizmy kompensacyjne, które trudno uznać za pozytywne formy. Badania nad osobowością wykazują, że jednostki te są bardzo nerwowe (Szuman), boją się przyszłości, a zarazem chcą za wszelką cenę udowodnić osobom widzącym, że nie są od nich gorsze.

Jaki wpływ ma ślepota ma rozwój?

Dziecko niewidome jest znacznie ograniczone w ruchu i orientacji przestrzennej. Ogólny rozwój fizyczny, a szczególnie rozwój sprawności i zręczności fizycznej przebiega trudniej. Dzieci niewidome nie są pobudzane do działania przez Wrażenia optyczne, więc łatwiej stają, przyjmują postawę bierną i są mało aktywne pod względem ruchowym. Ślepota a także znaczne deficyty wzrokowe powodują często trudności w prawidłowym rozwoju emocjonalnym i społecznym. Wynikają one już ze swoistych postaw rodziców wobec dziecka niewidomego, oscylujących między nadmierną troskliwością i czułą opieką, a niechęcią wobec dziecka i nie akceptowaniem upośledzenia. Dziecko starsze coraz bardziej odczuwa i przezywa swoją sytuację, ma ono świadomość ograniczonych możliwości działania i krępującej zależności od osób widzących. Na tym tle łatwo powstaje poczucie mniejszej wartości, poczucie izolacji społecznej, zniechęcenie, rezygnacja, tendencje do izolacji.
str 1
d)
Kształtowanie
preferowania
ergoterapia
nawyków prozdrowotnych, czyli: nawyk
ruchu, logorytmika, kinezyterapia, arteterapi,
e)
Nauka czynności życia codziennego
utrzymywanie higieny osobistej, dbałości o wygląd
zewnętrzny
prace domowe
opieka nad dzieckiem
sposób zachowywania się w różnych sytuacjach
życiowych.
powstałe wyobrażenie. [[Kompensacja]] wzroku jest tym pełniejsza, im
więcej strukturalnych połączeń wytwarza się w zakresie pozostałych
zmysłów. Role dominującą w tworzeniu wyobrażenia powinien odgrywać
ten z receptorów, który w najbardziej właściwy sposób odbiera bodźce
płynące z otoczenia. Na przykład w odniesieniu do kształtu przedmiotu,
przy braku wzroku, rolę tę pełni [[zmysł]] dotyku i kinestezja.
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA NIEWIDOMYCH
Dopiero w XX wieku zaczęto badać rozwój psychiczny jednostek
niewidomych. Badania
Deweya
i
Grzegorzewskiej
wykazały, że brak wzroku
rzutuje na wszystkie sfery życia człowieka i w wyjątkowy sposób utrudnia je.
Według
Szeflera
zmysł wzroku jest najważniejszy dla egzystencji
człowieka i z jego brakiem wiążą się następujące konsekwencje:
niemożność odbierania wrażeń wizualnych, będących podstawą
przebiegu spostrzeżeń i rozwojów procesów myślenia;
ograniczenie
możliwości
uczestniczenia
w
powszechnych
przyjemnościach, a zwłaszcza w wykonywaniu podstawowych zadań
życiowych
przez
jednostkę
doprowadza
do
ograniczeń
samodzielności w różnych okolicznościach życia człowieka;
utrudnia samorealizację, burzy prawidłowy rozwój osobowości i
doprowadza do różnorodnych zaburzeń ról społecznych.
U jednostek tych występuje wysoki [[stopień]] neurotyczności, mały
stopień samowystarczalności, występują skłonności do braku wiary we
własne siły, tendencje do trzymania się własnego zdania, utrudnienia w
interakcjach społecznych.
W okresie niemowlęcym
dziecko niewidome nie wykonuje pewnych
czynności, które wykonuje [[dziecko]] w pełni sprawne. Nie jest pobudzane
bodźcami świetlnymi i nie kieruje głowy w stronę tych bodźców, nie próbuje
przybliżać przedmiotów, które są blisko niego, nie reaguje na zmiany
świetlne.
Dzieci niewidome znacznie później zaczynają wstawać, raczkować, a
brak naśladownictwa pewnych sposobów zachowań determinuje
powstawanie różnego rodzaju nieadekwatności w jedzeniu, higienie oraz w
czasie zabaw. Występują również zaburzenia łaknienia, snu, opóźniona jest
mowa dziecka niewidomego. U dzieci występują różnego rodzaju tiki –
odruchy automatyczne, które dają jednostce niewidomej odprężenie na
stresy, na trudności w zaspakajaniu potrzeb.
Wyodrębnia się [[cztery]] odruchy ( tiki):
9.
ZJAWISKO BLINDYZMU- Objawy blindyzmu
:
emocji
Automatyzmy ruchowe,
Perswazje ruchowe,
Wyprostowana [[postawa]] ciała – koguci chód,
Kołysanie się na boki,
Mechanizmy obronne przez urazami
Brak kołysania przedramion
Charakterystyczna [[mimika]] twarzy- brak wyrażania
10.
TEORIE TŁUMACZĄCE ZASTĘPSTWO ZMYSŁÓW
a)
Teorie jąder i elementów rozsianych-
kompensacja winna
przebiegać w obrębie zmysłu uszkodzonego poprzez
wykorzystywanie tzw. Ośrodków zapasowych.
b)
Teoria wikariatu-
uszkodzony [[zmysł]] można zastąpić innymi
zmysłami.
11.
TEORIE UJMOWANIA DOTYKOWEGO-
niewidomi kompensują
brak wzroku poprzez dotyk.
SĘKOWSKA
Kompensacja- czyli zastępowanie funkcji analizatora wzrokowego-
umożliwia niewidomym percepcję zjawisk oraz adekwatne, jakiekolwiek
zubożone o [[elementy]] wizualne, odzwierciedlenie rzeczywistości. Badania
wielu filozofów i psychologów (Keller, Hitschmann, Łuria, Grzegorzewska,
Ziemcowa) wykazały, że im więcej receptorów zmysłowych bierze udział
w percepcji przedmiotu czy zjawiska, tym większa dokładność cechuje

d)
Kształtowanie
preferowania
ergoterapia
nawyków prozdrowotnych, czyli: nawyk
ruchu, logorytmika, kinezyterapia, arteterapi,
e)
Nauka czynności życia codziennego
utrzymywanie higieny osobistej, dbałości o wygląd
zewnętrzny
prace domowe
opieka nad dzieckiem
sposób zachowywania się w różnych sytuacjach
życiowych.
powstałe wyobrażenie. Kompensacja wzroku jest tym pełniejsza, im
więcej strukturalnych połączeń wytwarza się w zakresie pozostałych
zmysłów. Role dominującą w tworzeniu wyobrażenia powinien odgrywać
ten z receptorów, który w najbardziej właściwy sposób odbiera bodźce
płynące z otoczenia. Na przykład w odniesieniu do kształtu przedmiotu,
przy braku wzroku, rolę tę pełni Zmysł dotyku i kinestezja.
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA NIEWIDOMYCH
Dopiero w XX wieku zaczęto badać rozwój psychiczny jednostek
niewidomych. Badania
Deweya
i
Grzegorzewskiej
wykazały, że brak wzroku
rzutuje na wszystkie sfery życia człowieka i w wyjątkowy sposób utrudnia je.
Według
Szeflera
zmysł wzroku jest najważniejszy dla egzystencji
człowieka i z jego brakiem wiążą się następujące konsekwencje:
niemożność odbierania wrażeń wizualnych, będących podstawą
przebiegu spostrzeżeń i rozwojów procesów myślenia;
ograniczenie
możliwości
uczestniczenia
w
powszechnych
przyjemnościach, a zwłaszcza w wykonywaniu podstawowych zadań
życiowych
przez
jednostkę
doprowadza
do
ograniczeń
samodzielności w różnych okolicznościach życia człowieka;
utrudnia samorealizację, burzy prawidłowy rozwój osobowości i
doprowadza do różnorodnych zaburzeń ról społecznych.
U jednostek tych występuje wysoki Stopień neurotyczności, mały
stopień samowystarczalności, występują skłonności do braku wiary we
własne siły, tendencje do trzymania się własnego zdania, utrudnienia w
interakcjach społecznych.
W okresie niemowlęcym
dziecko niewidome nie wykonuje pewnych
czynności, które wykonuje Dziecko w pełni sprawne. Nie jest pobudzane
bodźcami świetlnymi i nie kieruje głowy w stronę tych bodźców, nie próbuje
przybliżać przedmiotów, które są blisko niego, nie reaguje na zmiany
świetlne.
Dzieci niewidome znacznie później zaczynają wstawać, raczkować, a
brak naśladownictwa pewnych sposobów zachowań determinuje
powstawanie różnego rodzaju nieadekwatności w jedzeniu, higienie oraz w
czasie zabaw. Występują również zaburzenia łaknienia, snu, opóźniona jest
mowa dziecka niewidomego. U dzieci występują różnego rodzaju tiki –
odruchy automatyczne, które dają jednostce niewidomej odprężenie na
stresy, na trudności w zaspakajaniu potrzeb.
Wyodrębnia się Cztery odruchy ( tiki):
9.
ZJAWISKO BLINDYZMU- Objawy blindyzmu
:
emocji
Automatyzmy ruchowe,
Perswazje ruchowe,
Wyprostowana Postawa ciała – koguci chód,
Kołysanie się na boki,
Mechanizmy obronne przez urazami
Brak kołysania przedramion
Charakterystyczna Mimika twarzy- brak wyrażania
10.
TEORIE TŁUMACZĄCE ZASTĘPSTWO ZMYSŁÓW
a)
Teorie jąder i elementów rozsianych-
kompensacja winna
przebiegać w obrębie zmysłu uszkodzonego poprzez
wykorzystywanie tzw. Ośrodków zapasowych.
b)
Teoria wikariatu-
uszkodzony Zmysł można zastąpić innymi
zmysłami.
11.
TEORIE UJMOWANIA DOTYKOWEGO-
niewidomi kompensują
brak wzroku poprzez dotyk.
SĘKOWSKA
Kompensacja- czyli zastępowanie funkcji analizatora wzrokowego-
umożliwia niewidomym percepcję zjawisk oraz adekwatne, jakiekolwiek
zubożone o Elementy wizualne, odzwierciedlenie rzeczywistości. Badania
wielu filozofów i psychologów (Keller, Hitschmann, Łuria, Grzegorzewska,
Ziemcowa) wykazały, że im więcej receptorów zmysłowych bierze udział
w percepcji przedmiotu czy zjawiska, tym większa dokładność cechuje
str 2
Prawie całkowity
całkowity
Poniżej 0,02
0,00
Ślepota prawie całkowita
Ślepota całkowita
7. METODY PRACY Z DZIECKIEM NIEWIDOMYM (Sękowska)
W szkołach dla niewidomych obowiązują [[metody]] ośrodków pracy w
klasach początkowych i [[metody]] aktywizujące uczniów wielostronnie
w klasach starszych.
Szczególną rolę w pracy rewalidacyjnej odgrywają ćwiczenia
kompensacyjne. W wychowaniu dziecka niewidomego konieczne są
ćwiczenia dotyku w formie zabawowej (zajęcia politechniczne) oraz
ćwiczenia innych zmysłów (słuchu, smaku powonienia). Równocześnie
należy [[słownik]] niewidomych. [[Mowa]] jest dla nich czynnikiem informacyjny,
instruującym i wyjaśniającym, czynnikiem wychowania oraz komunikacji z
innymi ludźmi. Należy mieć na uwadze potrzeby psychiczne dziecka,
należy wzmacniać jego siły i odporność psychiczną, wspierać jego wolę
przezwyciężania trudności.
Kształcenie niewidomych i słabowidzących
Uczniowie słabo widzący powinni być zapoznawani z pismem Braille'a
i czarno drukowanym, a niewidomi - z techniką pisania i czytania
systemem Braille'a.
W historii wypukłego pisma można wyróżnić dwa kierunki rozwoju.
Pierwszy to udoskonalenie pisma liniowego, drugi - tworzenie pisma
punktowego. W związku z tym, ze [[zmysł]] dotyku łatwiej odbiera znaki
będące konfiguracjami punktów [[niż]] linii ciągłych, [[pismo]] punktowe
umożliwiło szybsze, sprawniejsze czytanie.
Metody i formy kształcenia dzieci słabowidzących
Kształcenie oparte na współpracy z nauczycielem: [[dziecko]] nie uczy
się w ogólnodostępnej klasie publicznej, lecz korzysta z pomocy
nauczyciela i różnych pomocy tyflodydaktycznych.
Prowadzenie gabinetów wyrównawczych: [[dziecko]] uczy się w szkole
publicznej w miarę potrzeby korzysta z wyposażonego gabinetu
Klasy specjalne: część lekcji wspólnych z dziećmi widzącymi, a część
wymagająca specjalnych technik- oddzielnie.
Szkoły specjalne.
Kształcenie zintegrowane z dziećmi widzącymi.
8. REWALIDACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I JEJ CELE
DOROSZEWSKA- [[zasady]] rewalidacji
a) Najogólniejsza [[zasada]] rewalidacji- [[dziecko]] niewidome na takie
same potrzeby jak [[dziecko]] widzące.
b) Konieczność stworzenia osobom niewidomym warunków
możliwie wszechstronnego rozwoju fizycznego i psychicznego
oraz możliwość zastosowania zdobytej wiedzy i umiejętności w
skomplikowanych zwłaszcza dla tych dzieci warunkach życia
społecznego. Szczególny nacisk kładzie się na usprawnianie
funkcjonowania pozostałych sprawnych zmysłów, na rozbudzaniu
motywacji poznawczo- emocjonalnej, na wyrabianiu orientacji
przestrzennej
c) [[Otoczenie]] troskliwą opieką warunków dobrego odbioru bodźców
przez pozostałe zmysły
d) [[Rewalidacja]] dziecka niewidomego powinna rozpocząć się od
okresu niemowlęctwa, najwcześniejszego dzieciństwa.
e)
Nauczyciel- rewalidator powinien nie tylko odpowiadać za
racjonalny najszybszy rozwój poznawczo- emocjonalny, ale musi
dać rzetelne podstawy do przyszłego życia w społeczeństwie.
f)
Doprowadzenie osoby niewidomej do tzw. Akceptacji swojego
kalectwa.
DYKCIK- cele rewalidacji
a)
Akceptacja utraty wzroku i rozwój motywacji do wysiłku na
rzecz gotowości do uczenia się sztuki życia z pomocą
nienaruszonych zmysłów i sprawności
b) [[Nauka]] pisma dotykowego- [[system]] Braillea
c) [[Nauka]] orientacji i samodzielnego przemieszczania się
obejmuje:
Naukę technik ochraniających
Ustalenie kierunku marszu
Poznanie właściwości otoczenia
Odnajdywanie uproszczonych przedmiotów
Korzystanie z pomocy przewodnika
Posługiwanie się laską
Chodzenie po schodach
Korzystanie ze środków komunikacji miejskiej

Prawie całkowity
całkowity
Poniżej 0,02
0,00
Ślepota prawie całkowita
Ślepota całkowita
7. METODY PRACY Z DZIECKIEM NIEWIDOMYM (Sękowska)
W szkołach dla niewidomych obowiązują Metody ośrodków pracy w
klasach początkowych i Metody aktywizujące uczniów wielostronnie
w klasach starszych.
Szczególną rolę w pracy rewalidacyjnej odgrywają ćwiczenia
kompensacyjne. W wychowaniu dziecka niewidomego konieczne są
ćwiczenia dotyku w formie zabawowej (zajęcia politechniczne) oraz
ćwiczenia innych zmysłów (słuchu, smaku powonienia). Równocześnie
należy Słownik niewidomych. Mowa jest dla nich czynnikiem informacyjny,
instruującym i wyjaśniającym, czynnikiem wychowania oraz komunikacji z
innymi ludźmi. Należy mieć na uwadze potrzeby psychiczne dziecka,
należy wzmacniać jego siły i odporność psychiczną, wspierać jego wolę
przezwyciężania trudności.
Kształcenie niewidomych i słabowidzących
Uczniowie słabo widzący powinni być zapoznawani z pismem Braille'a
i czarno drukowanym, a niewidomi - z techniką pisania i czytania
systemem Braille'a.
W historii wypukłego pisma można wyróżnić dwa kierunki rozwoju.
Pierwszy to udoskonalenie pisma liniowego, drugi - tworzenie pisma
punktowego. W związku z tym, ze Zmysł dotyku łatwiej odbiera znaki
będące konfiguracjami punktów Niż linii ciągłych, Pismo punktowe
umożliwiło szybsze, sprawniejsze czytanie.
Metody i formy kształcenia dzieci słabowidzących
Kształcenie oparte na współpracy z nauczycielem: Dziecko nie uczy
się w ogólnodostępnej klasie publicznej, lecz korzysta z pomocy
nauczyciela i różnych pomocy tyflodydaktycznych.
Prowadzenie gabinetów wyrównawczych: Dziecko uczy się w szkole
publicznej w miarę potrzeby korzysta z wyposażonego gabinetu
Klasy specjalne: część lekcji wspólnych z dziećmi widzącymi, a część
wymagająca specjalnych technik- oddzielnie.
Szkoły specjalne.
Kształcenie zintegrowane z dziećmi widzącymi.
8. REWALIDACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I JEJ CELE
DOROSZEWSKA- Zasady rewalidacji
a) Najogólniejsza Zasada rewalidacji- Dziecko niewidome na takie
same potrzeby jak Dziecko widzące.
b) Konieczność stworzenia osobom niewidomym warunków
możliwie wszechstronnego rozwoju fizycznego i psychicznego
oraz możliwość zastosowania zdobytej wiedzy i umiejętności w
skomplikowanych zwłaszcza dla tych dzieci warunkach życia
społecznego. Szczególny nacisk kładzie się na usprawnianie
funkcjonowania pozostałych sprawnych zmysłów, na rozbudzaniu
motywacji poznawczo- emocjonalnej, na wyrabianiu orientacji
przestrzennej
c) Otoczenie troskliwą opieką warunków dobrego odbioru bodźców
przez pozostałe zmysły
d) Rewalidacja dziecka niewidomego powinna rozpocząć się od
okresu niemowlęctwa, najwcześniejszego dzieciństwa.
e)
Nauczyciel- rewalidator powinien nie tylko odpowiadać za
racjonalny najszybszy rozwój poznawczo- emocjonalny, ale musi
dać rzetelne podstawy do przyszłego życia w społeczeństwie.
f)
Doprowadzenie osoby niewidomej do tzw. Akceptacji swojego
kalectwa.
DYKCIK- cele rewalidacji
a)
Akceptacja utraty wzroku i rozwój motywacji do wysiłku na
rzecz gotowości do uczenia się sztuki życia z pomocą
nienaruszonych zmysłów i sprawności
b) Nauka pisma dotykowego- System Braillea
c) Nauka orientacji i samodzielnego przemieszczania się
obejmuje:
Naukę technik ochraniających
Ustalenie kierunku marszu
Poznanie właściwości otoczenia
Odnajdywanie uproszczonych przedmiotów
Korzystanie z pomocy przewodnika
Posługiwanie się laską
Chodzenie po schodach
Korzystanie ze środków komunikacji miejskiej
str 3
SĘKOWSKA-
1.
Czynniki genetyczne –
należy uwzględnić [[geny]] dominujące, gdzie
przekazywane jest [[dane]] zaburzenie z pokolenia na pokolenie,
bądź dziedzicznie.
2.
Wady wrodzone analizatora wzrokowego i uszkodzenia
okołoporodowe –
zaburzenia w okresie życia płodowego to
embriopatie. Przyczyną zaburzeń mogą być brane leki, chory
plemnik – napromieniowanie plemników powoduje zaburzenia
wzroku. [[Czynniki]] sprawcze, które mogą doprowadzić do
utraty wzroku to również stany zapalne w ciąży, zatrucia
ciążowe, zażywanie antybiotyków, używek tj. kawa, herbata,
papierosy, [[alkohol]] i narkotyki; zakażenia, [[wirusy]] u kobiety w
czasie ciąży tj. kiła, rzeżączka, [[różyczka]] oraz przeżycia
stresowe.
3.
Choroby analizatora wzrokowego –
zapalenie rogówki, tęczówki i
inne;
4.
Choroby zakaźne
przebiegające z bardzo wysoką temperaturą;
5.
Zatrucia
np. jadem kiełbasianym, grzybami;
6. Urazy mechaniczne, termiczne i chemiczne;
7. Awitaminoza;
8.
Sytuacje stresowe –
powodują poważne zaburzenia wzroku, a także
w wyjątkowych sytuacjach mogą odblokować jakichś [[nerw]] i
jednostka, która nie widziała, może zacząć widzieć;
9.
Zmiany starcze,
stwardnienie rozsiane, guzy mózgu i inne;
ROSTKOWSKI:
1.
Zapalenie głębokie rogówki
spowodowane kiłą, a konsekwencją
tego jest trwałe zbliznowacenie rogówki, jej zmętnienie, a w
konsekwencji znaczne lub całkowite upośledzenie wzroku;
2.
Ubytek wrodzony naczyniówki,
tęczówki czy też nerwu
wzrokowego;
3.
Zaćma wrodzona
wskutek zaburzeń rozwojowych soczewki i jej
otoczenia;
4.
Zapalenie rzeżączkowe różnych organów;
5.
Stany degeneracyjne różnych organów,
odpowiadające za wzrok,
w tym naczyniówki, tęczówki;
6.Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki;
7.
Wady refrakcji
– załamania światła, a ściślej odchylenia biegu
promieni świetlnych podczas przejścia z jednego ośrodka do
drugiego; mała wrażliwość, nadpobudliwość nerwu wzrokowego są
zdeterminowane nowotworami oczu, mózgu, jaskrą, zaćmą;
6. KLASYFIKACJA WAD WZROKU
LIPKOWSKI-
klasyfikacja ta oparta jest na kryteriach medycznych
a)
Anatomiczno- optyczne (jakość optyczna siatkówki, [[stan]] refrakcji
oka, pigmentacja)
b) fizjologiczne ( [[pole]] widzenia, wrażliwość na barwy, akomodacja,
pobudliwość komórek wzrokowych, koordynacja ruchowa oka,
funkcje połączeń nerwowych)
c) psychologiczne
(ogólny
poziom
intelektualny,
zdolność
koncentracji uwagi na [[bodźce]] optyczne, [[pamięć]] optyczna,
męczliwość)
SOWA, SĘKOWSKA- (taka sama)
a)
Koncentryczne ograniczenie [[pola]] widzenia
niewielkie- średnica [[pola]] widzenia 120 stopni i mniej
umiarkowane- 60 stopni i mniej
znaczne- 20 stopni i mniej
głębokie- 5 stopni i mniej
widzenie lunetowe- widzenie tylko małą częścią siatkówki
b) widzenie połowiczne- polegające na wypadnięciu połowy pola
widzenia po lewej lub prawej stronie
c) inne uszkodzenia [[pola]] widzenia- - wysepkowe [[ubytki]] wzroku w
postaci mroczków lub ćwiartkowego wypadnięcia [[pola]] widzenia.
SOWA
MIĘDZYNARODOWA KLASYFIKACJA OBNIŻENIA OSTROŚCI WZROKU
KATEGORIE
stopień
ostrość
nazwa
uszkodzenia
wzroku po wzrok:
ostrości wzroku
korekcji
Wzrok w granicach -
Od 0,8- 1,0
całkowicie normalny
normy
lekki
Poniżej 0,8
Prawie normalny
słabowzroczność
umiarkowany
znaczny
głęboki
Poniżej 0,3
Poniżej 0,1
Poniżej 0,05
Słabowzroczność
umiarkowana
Słabowzrocznoć znaczna
Słabowzroczność
głęboka
lub
ślepota
umiarkowana
ślepota

SĘKOWSKA-
1.
Czynniki genetyczne –
należy uwzględnić Geny dominujące, gdzie
przekazywane jest Dane zaburzenie z pokolenia na pokolenie,
bądź dziedzicznie.
2.
Wady wrodzone analizatora wzrokowego i uszkodzenia
okołoporodowe –
zaburzenia w okresie życia płodowego to
embriopatie. Przyczyną zaburzeń mogą być brane leki, chory
plemnik – napromieniowanie plemników powoduje zaburzenia
wzroku. Czynniki sprawcze, które mogą doprowadzić do
utraty wzroku to również stany zapalne w ciąży, zatrucia
ciążowe, zażywanie antybiotyków, używek tj. kawa, herbata,
papierosy, Alkohol i narkotyki; zakażenia, Wirusy u kobiety w
czasie ciąży tj. kiła, rzeżączka, Różyczka oraz przeżycia
stresowe.
3.
Choroby analizatora wzrokowego –
zapalenie rogówki, tęczówki i
inne;
4.
Choroby zakaźne
przebiegające z bardzo wysoką temperaturą;
5.
Zatrucia
np. jadem kiełbasianym, grzybami;
6. Urazy mechaniczne, termiczne i chemiczne;
7. Awitaminoza;
8.
Sytuacje stresowe –
powodują poważne zaburzenia wzroku, a także
w wyjątkowych sytuacjach mogą odblokować jakichś Nerw i
jednostka, która nie widziała, może zacząć widzieć;
9.
Zmiany starcze,
stwardnienie rozsiane, guzy mózgu i inne;
ROSTKOWSKI:
1.
Zapalenie głębokie rogówki
spowodowane kiłą, a konsekwencją
tego jest trwałe zbliznowacenie rogówki, jej zmętnienie, a w
konsekwencji znaczne lub całkowite upośledzenie wzroku;
2.
Ubytek wrodzony naczyniówki,
tęczówki czy też nerwu
wzrokowego;
3.
Zaćma wrodzona
wskutek zaburzeń rozwojowych soczewki i jej
otoczenia;
4.
Zapalenie rzeżączkowe różnych organów;
5.
Stany degeneracyjne różnych organów,
odpowiadające za wzrok,
w tym naczyniówki, tęczówki;
6.Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki;
7.
Wady refrakcji
– załamania światła, a ściślej odchylenia biegu
promieni świetlnych podczas przejścia z jednego ośrodka do
drugiego; mała wrażliwość, nadpobudliwość nerwu wzrokowego są
zdeterminowane nowotworami oczu, mózgu, jaskrą, zaćmą;
6. KLASYFIKACJA WAD WZROKU
LIPKOWSKI-
klasyfikacja ta oparta jest na kryteriach medycznych
a)
Anatomiczno- optyczne (jakość optyczna siatkówki, Stan refrakcji
oka, pigmentacja)
b) fizjologiczne ( Pole widzenia, wrażliwość na barwy, akomodacja,
pobudliwość komórek wzrokowych, koordynacja ruchowa oka,
funkcje połączeń nerwowych)
c) psychologiczne
(ogólny
poziom
intelektualny,
zdolność
koncentracji uwagi na Bodźce optyczne, Pamięć optyczna,
męczliwość)
SOWA, SĘKOWSKA- (taka sama)
a)
Koncentryczne ograniczenie Pola widzenia
niewielkie- średnica Pola widzenia 120 stopni i mniej
umiarkowane- 60 stopni i mniej
znaczne- 20 stopni i mniej
głębokie- 5 stopni i mniej
widzenie lunetowe- widzenie tylko małą częścią siatkówki
b) widzenie połowiczne- polegające na wypadnięciu połowy pola
widzenia po lewej lub prawej stronie
c) inne uszkodzenia Pola widzenia- - wysepkowe Ubytki wzroku w
postaci mroczków lub ćwiartkowego wypadnięcia Pola widzenia.
SOWA
MIĘDZYNARODOWA KLASYFIKACJA OBNIŻENIA OSTROŚCI WZROKU
KATEGORIE
stopień
ostrość
nazwa
uszkodzenia
wzroku po wzrok:
ostrości wzroku
korekcji
Wzrok w granicach -
Od 0,8- 1,0
całkowicie normalny
normy
lekki
Poniżej 0,8
Prawie normalny
słabowzroczność
umiarkowany
znaczny
głęboki
Poniżej 0,3
Poniżej 0,1
Poniżej 0,05
Słabowzroczność
umiarkowana
Słabowzrocznoć znaczna
Słabowzroczność
głęboka
lub
ślepota
umiarkowana
ślepota
str 4
1.
2.
3.
4.
Dziecko
kołysze
się w tył, w przód, na boki, potrząsa głową, kręci się
wokół własnych osi. Badacze twierdzą, że ruchy te są wyładowaniem
energii, która jest nie zużyta przy braku normalnej aktywności ruchowej;
Postawy i ruchy dziecka niewidomego odbiegają od obyczajów
i
społecznie przyjętych zachowań: nie zwracanie się do obiektu
mówienia, inne siadanie, wstawanie, zachowania, które nie są przyjęte
w otoczeniu – dzieci te nie widzą jak zachowują się ludzie;
Odruchy obronne
zmierzające do spostrzegania przeszkody,
ominięcia jej:
chodzenie na palcach rozstawnych nóg w celu zbadania terenu;
podnoszenie nóg dla zbadania nierówności, a zarazem podnoszenie
dużego palca w celu ochrony go przed uderzeniem;
odchylanie tułowia do tyłu, by nie uderzyć twarzy;
wyciąganie przed siebie ramion lub przyciskanie ich do boków w celu
ochrony łokcia;
Miny
i pozy często przyjmują jednostki niewidome jako reakcje obronne
na trudności, a także swoistego rodzaju [[cierpienie]] spowodowane
brakiem wzroku – przecieranie oczu, odwracanie oczu od światła,
opuszczanie głowy;
H. Ruszczyc
wymienia zaburzenia spowodowane brakiem wzroku:
trudności w rozróżnianiu barw;
trudności w nabywaniu pojęć o otoczeniu, kształtach, o tym, co
przekracza zasięg rąk i ciała niewidomego;
brak spostrzeżeń w ruchu, działaniu i rozwoju ruchów przedmiotów;
trudności w kształtowaniu pojęć i rozpoznawaniu przeszkód na
drodze;
brak poczucia perspektywy w kontaktach z innymi ludźmi;
niemożność widzenia wyrazu twarzy i mimiki;
niemożność widzenia krajobrazu;
korzystanie z pomocy osób widzących.
Ruszczyc
twierdził, że cały [[proces]] percepcji odbywa się nieco inaczej
aniżeli u jednostek widzących, stąd utrudnienia w przetwarzaniu, co
powoduje zaburzenia w zainteresowaniach, nieprawidłową formę
różnorodnych odruchów. Wszystkie te zaburzenia mogą być niejako
pogłębiane uszkodzeniami CUN ( centralny [[układ]] nerwowy) stąd często ich
życiu towarzyszą kompleksy niższości, poczucie małej wartości. Częsta
koncentracja uwagi może doprowadzić do zmęczenia u jednostki bądź nawet
do wyczerpania.
U jednostek niewidomych występują ograniczenia w zakresie potrzeb
estetycznych, uczuciowych, osobistych, poznawczych, orientacyjnych oraz w
zakresie kontaktów społecznych. Z tego względu [[utrata]] wzroku doprowadza
do szeregu frustracji. Jednostki te stosują agresję bierną bądź formę
autoagresji – skierowaną na samą siebie. Często też w mechanizmach
obronnych występuje rezygnacja, apatia, a to w konsekwencji hamuje
prawidłowy rozwój psychiczny, utrudnia adaptację i wyzwala u jednostki
różnego rodzaju mechanizmy kompensacyjne, które trudno uznać za
pozytywne formy. [[Badania]] nad osobowością wykazują, że jednostki te są
bardzo nerwowe (Szuman), boją się przyszłości, a zarazem chcą za wszelką
cenę udowodnić osobom widzącym, że nie są od nich gorsze.
Jaki wpływ ma ślepota ma rozwój?
Dziecko niewidome jest znacznie ograniczone w ruchu i orientacji
przestrzennej. Ogólny rozwój fizyczny, a szczególnie rozwój sprawności i
zręczności fizycznej przebiega trudniej. Dzieci niewidome nie są pobudzane
do działania przez [[wrażenia]] optyczne, więc łatwiej stają, przyjmują postawę
bierną i są mało aktywne pod względem ruchowym.
Ślepota a także znaczne deficyty wzrokowe powodują często
trudności w prawidłowym rozwoju emocjonalnym i społecznym. Wynikają one
Prawidłowe procesy przystosowania dzieci należy rozpoczynać już od
okresu niemowlęcego i kształtować u nich pozytywny [[obraz]] własny i
pozytywną samoocenę.
Badania
Lasoty
wykazują, że u jednostek niewidomych ujawnia się
wysoka wrażliwość, która jest odpowiedzią na trudną sytuację. Jednakże by
mówić o sytuacji trudnej należy uwzględnić możliwość zaspokajania potrzeb.
Ślepota wrodzona czy też nabyta jest dla jednostek wyjątkowym stresem,
dramatem, bowiem uniemożliwia zaspokojenie potrzeb. [[Próg]] frustracji jest
indywidualną sprawą dla jednostki i zależy od uwarunkowań bio-psycho-
społecznych.
Potrzeby dzieci niewidomych są takie same jak dzieci widzących,
przy czym nie są one zaspokajane. Realizację tych potrzeb i poznania,
uniemożliwia brak wzroku. Ograniczenie wrażeń wzrokowych jest często
przyczyną nudy, monotonii życia, rzutuje też na interakcje społeczne.
Czynniki te nie są obojętnymi w kształtowaniu osobowości tych dzieci
Zaburzona jest również [[potrzeba]] bezpieczeństwa i samodzielności.
W wielu przypadkach [[jednostka]] niewidoma musi wyjątkowo pracować by
wywalczyć swoje miejsce w otoczeniu społecznym.
Według
Lowenfelda
atawistyczny [[strach]] człowieka przed innym bytem niż
ten, do którego jest przyzwyczajony, utrudnia prawidłowe reakcje społeczne.

1.
2.
3.
4.
Dziecko
kołysze
się w tył, w przód, na boki, potrząsa głową, kręci się
wokół własnych osi. Badacze twierdzą, że ruchy te są wyładowaniem
energii, która jest nie zużyta przy braku normalnej aktywności ruchowej;
Postawy i ruchy dziecka niewidomego odbiegają od obyczajów
i
społecznie przyjętych zachowań: nie zwracanie się do obiektu
mówienia, inne siadanie, wstawanie, zachowania, które nie są przyjęte
w otoczeniu – dzieci te nie widzą jak zachowują się ludzie;
Odruchy obronne
zmierzające do spostrzegania przeszkody,
ominięcia jej:
chodzenie na palcach rozstawnych nóg w celu zbadania terenu;
podnoszenie nóg dla zbadania nierówności, a zarazem podnoszenie
dużego palca w celu ochrony go przed uderzeniem;
odchylanie tułowia do tyłu, by nie uderzyć twarzy;
wyciąganie przed siebie ramion lub przyciskanie ich do boków w celu
ochrony łokcia;
Miny
i pozy często przyjmują jednostki niewidome jako reakcje obronne
na trudności, a także swoistego rodzaju Cierpienie spowodowane
brakiem wzroku – przecieranie oczu, odwracanie oczu od światła,
opuszczanie głowy;
H. Ruszczyc
wymienia zaburzenia spowodowane brakiem wzroku:
trudności w rozróżnianiu barw;
trudności w nabywaniu pojęć o otoczeniu, kształtach, o tym, co
przekracza zasięg rąk i ciała niewidomego;
brak spostrzeżeń w ruchu, działaniu i rozwoju ruchów przedmiotów;
trudności w kształtowaniu pojęć i rozpoznawaniu przeszkód na
drodze;
brak poczucia perspektywy w kontaktach z innymi ludźmi;
niemożność widzenia wyrazu twarzy i mimiki;
niemożność widzenia krajobrazu;
korzystanie z pomocy osób widzących.
Ruszczyc
twierdził, że cały Proces percepcji odbywa się nieco inaczej
aniżeli u jednostek widzących, stąd utrudnienia w przetwarzaniu, co
powoduje zaburzenia w zainteresowaniach, nieprawidłową formę
różnorodnych odruchów. Wszystkie te zaburzenia mogą być niejako
pogłębiane uszkodzeniami CUN ( centralny Układ nerwowy) stąd często ich
życiu towarzyszą kompleksy niższości, poczucie małej wartości. Częsta
koncentracja uwagi może doprowadzić do zmęczenia u jednostki bądź nawet
do wyczerpania.
U jednostek niewidomych występują ograniczenia w zakresie potrzeb
estetycznych, uczuciowych, osobistych, poznawczych, orientacyjnych oraz w
zakresie kontaktów społecznych. Z tego względu Utrata wzroku doprowadza
do szeregu frustracji. Jednostki te stosują agresję bierną bądź formę
autoagresji – skierowaną na samą siebie. Często też w mechanizmach
obronnych występuje rezygnacja, apatia, a to w konsekwencji hamuje
prawidłowy rozwój psychiczny, utrudnia adaptację i wyzwala u jednostki
różnego rodzaju mechanizmy kompensacyjne, które trudno uznać za
pozytywne formy. Badania nad osobowością wykazują, że jednostki te są
bardzo nerwowe (Szuman), boją się przyszłości, a zarazem chcą za wszelką
cenę udowodnić osobom widzącym, że nie są od nich gorsze.
Jaki wpływ ma ślepota ma rozwój?
Dziecko niewidome jest znacznie ograniczone w ruchu i orientacji
przestrzennej. Ogólny rozwój fizyczny, a szczególnie rozwój sprawności i
zręczności fizycznej przebiega trudniej. Dzieci niewidome nie są pobudzane
do działania przez Wrażenia optyczne, więc łatwiej stają, przyjmują postawę
bierną i są mało aktywne pod względem ruchowym.
Ślepota a także znaczne deficyty wzrokowe powodują często
trudności w prawidłowym rozwoju emocjonalnym i społecznym. Wynikają one
Prawidłowe procesy przystosowania dzieci należy rozpoczynać już od
okresu niemowlęcego i kształtować u nich pozytywny Obraz własny i
pozytywną samoocenę.
Badania
Lasoty
wykazują, że u jednostek niewidomych ujawnia się
wysoka wrażliwość, która jest odpowiedzią na trudną sytuację. Jednakże by
mówić o sytuacji trudnej należy uwzględnić możliwość zaspokajania potrzeb.
Ślepota wrodzona czy też nabyta jest dla jednostek wyjątkowym stresem,
dramatem, bowiem uniemożliwia zaspokojenie potrzeb. Próg frustracji jest
indywidualną sprawą dla jednostki i zależy od uwarunkowań bio-psycho-
społecznych.
Potrzeby dzieci niewidomych są takie same jak dzieci widzących,
przy czym nie są one zaspokajane. Realizację tych potrzeb i poznania,
uniemożliwia brak wzroku. Ograniczenie wrażeń wzrokowych jest często
przyczyną nudy, monotonii życia, rzutuje też na interakcje społeczne.
Czynniki te nie są obojętnymi w kształtowaniu osobowości tych dzieci
Zaburzona jest również Potrzeba bezpieczeństwa i samodzielności.
W wielu przypadkach Jednostka niewidoma musi wyjątkowo pracować by
wywalczyć swoje miejsce w otoczeniu społecznym.
Według
Lowenfelda
atawistyczny Strach człowieka przed innym bytem niż
ten, do którego jest przyzwyczajony, utrudnia prawidłowe reakcje społeczne.
str 5
już ze swoistych postaw rodziców wobec dziecka niewidomego, oscylujących
między nadmierną troskliwością i czułą opieką, a niechęcią wobec dziecka i
nie akceptowaniem upośledzenia.
Dziecko starsze coraz bardziej odczuwa i przezywa swoją sytuację,
ma ono świadomość ograniczonych możliwości działania i krępującej
zależności od osób widzących. Na tym tle łatwo powstaje poczucie mniejszej
wartości, poczucie izolacji społecznej, zniechęcenie, rezygnacja, tendencje
do izolacji.

już ze swoistych postaw rodziców wobec dziecka niewidomego, oscylujących
między nadmierną troskliwością i czułą opieką, a niechęcią wobec dziecka i
nie akceptowaniem upośledzenia.
Dziecko starsze coraz bardziej odczuwa i przezywa swoją sytuację,
ma ono świadomość ograniczonych możliwości działania i krępującej
zależności od osób widzących. Na tym tle łatwo powstaje poczucie mniejszej
wartości, poczucie izolacji społecznej, zniechęcenie, rezygnacja, tendencje
do izolacji.
str 6
TYFLOPEDAGOGIKA
1. DEFINICJA TYFLOPEDAGOGIKI
SOWA- dział
pedagogiki specjalnej (rewalidacyjnej) zajmujący się
nauczaniem i wychowaniem jednostek z wadami wzroku.
DYKCIK-
nauka o kształceniu i rewalidacji niewidomych, ociemniałych i
niewidzących.
LIPKOWSKI-
nauka o wychowaniu i kształceniu jednostek z wadami
wzroku.
2. POJĘCIE ŚLEPOTY
SĘKOWSKA-
Rezolucja Światowej Organizacji do Spraw Osób
Upośledzonych w ONZ uznaje za ślepotę:
a) Zupełny brak wzroku,
b)
Ostrość wzroku nieprzekraczająca 1/20 normalnej ostrości
widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł
wyrównujących wadę wzroku.
c) Ograniczenie [[pola]] widzenia do przestrzeni zawartej w 20
stopniach.
SĘKOWSKA- [[Rezolucja]] Światowej Organizacji do Spraw Osób
Upośledzonych zwiera definicje ślepoty. Za ślepotę uznaje się:
a) Zupełny brak wzroku
b)
Ostrość wzroku nieprzekraczająca 3/60 lub 10/100 normalnej
ostrości widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł
wyrównujących wadę wzroku.
SOWA-
do ślepoty zalicza się nie tylko całkowite zniesienie czynności
wzrokowych, a więc całkowitą ślepotę, lecz również poczucie
światła oraz zachowaną ostrość wzroku od 0,02 do 0,05. Podaje się
jednak dwie nazwy tego stopnia uszkodzenia ostrości wzroku, a
mianowicie:, słabowzrocznoć głęboka lub ślepota umiarkowana.
SCHOEFFLER-
niewidomym jest osoba, która posiada nie więcej niż
1/25 normalnej ostrości wzroku w lepszym oku przy użyciu jak
najlepszych środków pomocniczych.
INTERNET
–(def. Zawodowa) Osobami niewidomymi są osoby, które w
pracy zawodowej opierają się głównie na pozostałych zmysłach, a
więc - całkowicie niewidomi. Natomiast w odniesieniu do innych
osób z uszkodzonym wzrokiem oznacza to, że zachowana
sprawność wzroku jest zbyt mała (niska) do wypełniania funkcji
orientacyjnej na stanowisku i w miejscu pracy oraz funkcji kierującej
i kontrolującej w trakcie wykonywania pracy. Są to osoby
zawodowo niewidome
DOROSZEWSKA-
osoba niewidoma to taka, która nie widzi od urodzenia
albo od tak wczesnego dzieciństwa, że nie pamięta, iż kiedykolwiek
widziała.
4. POJĘCIE OSOBY SŁABOWIDZĄCEJ
SĘKOWSKA-
osobami słabowidzącymi są osoby, u których ostrość
wzroku od 0,05 do 0,03, w znaczeniu szerokim do osób
słabowidzących zalicza się również osoby ze słabowzrocznością
głęboką zaliczane do osób niewidomych.
SĘKOWSKA-
(zawodowa)- osoby słabowidzące są to osoby, które
pomimo
znacznego
uszkodzenia
czynności
wzrokowych
wykorzystują je dla orientacji, kierowania i kontrolowania przebiegu
pracy.
SOWA-
osoby słabowidzące są to osoby, które pomimo znacznego
uszkodzenia czynności wzrokowych wykorzystują je dla orientacji,
kierowania i kontrolowania przebiegu pracy.
5. PRZYCZYNY WAD WZROKU
LIPKOWSKI-
wyróżniamy [[trzy]] zespoły przyczyn:
a) Dziedziczne
i
wrodzone
(zniekształcenia,
niedorozwój,
degeneracje)
b) Chorobowe (bakteryjne i alergie o nie zawsze znanym
pochodzeniu)
c)
Traumatyczne (perforacje, uciski, uszkodzenia organu
wzrokowego lub mózgu)
3.
POJĘCIE OSOBY NIEWIDOMEJ
SĘKOWSKA-
ludzi obarczonych ślepotą nazywamy niewidomymi, jeżeli
nie widzą od urodzenia lub stracili [[wzrok]] we wczesnym dzieciństwie
(do 5 roku życia). Ociemniałymi zaś, jeżeli utracili [[wzrok]] po 5 roku
życia.

TYFLOPEDAGOGIKA
1. DEFINICJA TYFLOPEDAGOGIKI
SOWA- dział
pedagogiki specjalnej (rewalidacyjnej) zajmujący się
nauczaniem i wychowaniem jednostek z wadami wzroku.
DYKCIK-
nauka o kształceniu i rewalidacji niewidomych, ociemniałych i
niewidzących.
LIPKOWSKI-
nauka o wychowaniu i kształceniu jednostek z wadami
wzroku.
2. POJĘCIE ŚLEPOTY
SĘKOWSKA-
Rezolucja Światowej Organizacji do Spraw Osób
Upośledzonych w ONZ uznaje za ślepotę:
a) Zupełny brak wzroku,
b)
Ostrość wzroku nieprzekraczająca 1/20 normalnej ostrości
widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł
wyrównujących wadę wzroku.
c) Ograniczenie Pola widzenia do przestrzeni zawartej w 20
stopniach.
SĘKOWSKA- Rezolucja Światowej Organizacji do Spraw Osób
Upośledzonych zwiera definicje ślepoty. Za ślepotę uznaje się:
a) Zupełny brak wzroku
b)
Ostrość wzroku nieprzekraczająca 3/60 lub 10/100 normalnej
ostrości widzenia w lepszym oku przy zastosowaniu szkieł
wyrównujących wadę wzroku.
SOWA-
do ślepoty zalicza się nie tylko całkowite zniesienie czynności
wzrokowych, a więc całkowitą ślepotę, lecz również poczucie
światła oraz zachowaną ostrość wzroku od 0,02 do 0,05. Podaje się
jednak dwie nazwy tego stopnia uszkodzenia ostrości wzroku, a
mianowicie:, słabowzrocznoć głęboka lub ślepota umiarkowana.
SCHOEFFLER-
niewidomym jest osoba, która posiada nie więcej niż
1/25 normalnej ostrości wzroku w lepszym oku przy użyciu jak
najlepszych środków pomocniczych.
INTERNET
–(def. Zawodowa) Osobami niewidomymi są osoby, które w
pracy zawodowej opierają się głównie na pozostałych zmysłach, a
więc - całkowicie niewidomi. Natomiast w odniesieniu do innych
osób z uszkodzonym wzrokiem oznacza to, że zachowana
sprawność wzroku jest zbyt mała (niska) do wypełniania funkcji
orientacyjnej na stanowisku i w miejscu pracy oraz funkcji kierującej
i kontrolującej w trakcie wykonywania pracy. Są to osoby
zawodowo niewidome
DOROSZEWSKA-
osoba niewidoma to taka, która nie widzi od urodzenia
albo od tak wczesnego dzieciństwa, że nie pamięta, iż kiedykolwiek
widziała.
4. POJĘCIE OSOBY SŁABOWIDZĄCEJ
SĘKOWSKA-
osobami słabowidzącymi są osoby, u których ostrość
wzroku od 0,05 do 0,03, w znaczeniu szerokim do osób
słabowidzących zalicza się również osoby ze słabowzrocznością
głęboką zaliczane do osób niewidomych.
SĘKOWSKA-
(zawodowa)- osoby słabowidzące są to osoby, które
pomimo
znacznego
uszkodzenia
czynności
wzrokowych
wykorzystują je dla orientacji, kierowania i kontrolowania przebiegu
pracy.
SOWA-
osoby słabowidzące są to osoby, które pomimo znacznego
uszkodzenia czynności wzrokowych wykorzystują je dla orientacji,
kierowania i kontrolowania przebiegu pracy.
5. PRZYCZYNY WAD WZROKU
LIPKOWSKI-
wyróżniamy Trzy zespoły przyczyn:
a) Dziedziczne
i
wrodzone
(zniekształcenia,
niedorozwój,
degeneracje)
b) Chorobowe (bakteryjne i alergie o nie zawsze znanym
pochodzeniu)
c)
Traumatyczne (perforacje, uciski, uszkodzenia organu
wzrokowego lub mózgu)
3.
POJĘCIE OSOBY NIEWIDOMEJ
SĘKOWSKA-
ludzi obarczonych ślepotą nazywamy niewidomymi, jeżeli
nie widzą od urodzenia lub stracili Wzrok we wczesnym dzieciństwie
(do 5 roku życia). Ociemniałymi zaś, jeżeli utracili Wzrok po 5 roku
życia.
Pobierz prace (Do pobrania wymagana jest odpowiednia ilość punktów)
  1. doc doc Pobierz wersję oryginalną
Portal Zgapa.pl nie jest odpowiedzialny za treści materiałów w tym także komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.
Inne Wypracowania znajdziesz na tej stronie