Prezentacja z historii na temat:

Życie codzienne w PRL (gospodarka, kolejki, bony żywnościowe, pewex, smaki PRL, muzyka, pojazdy, propaganda)

Wyślij / drukuj
str 1
Główną cechą gospodarki komunistycznej było podporządkowanie jej celom politycznym.
Najważniejsze reformy :reforma rolna; [[nacjonalizacja]] przemysłu, transportu, banków;
wprowadzenie monopolu państwa w handlu zagranicznym. Władze państwowe ustalały cele
gospodarcze i [[metody]] ich realizacji. Charakterystyczną cechą rozwoju gospodarczego było
centralne [[planowanie]] gospodarki narodowej. Opracowano plany zobowiązujące organy
państwowe do ich realizacji. Było ich kilka np.: [[plan trzyletni]] (1947-49), sześcioletni (1950-55. Od
1948r). podjęto działania zmierzające do ograniczenia i likwidacji własności prywatnej. Główny
nacisk położono na rozwój przemysłu. Do pracy w przemyśle zachęcano kobiety i młodzież. Na
wzór radziecki wprowadzono normy wydajności pracy. Efektem gospodarki socjalistycznej była
m.in.: rabunkowa eksploatacja bogactw naturalnych, destrukcja gospodarki i duże zadłużenie
zagraniczne. W państwie nie funkcjonował [[mechanizm]] rynkowy. Ceny towarów ustalane były
odgórnie i nie odzwierciedlały wartości produktów.

Główną cechą gospodarki komunistycznej było podporządkowanie jej celom politycznym.
Najważniejsze reformy :reforma rolna; Nacjonalizacja przemysłu, transportu, banków;
wprowadzenie monopolu państwa w handlu zagranicznym. Władze państwowe ustalały cele
gospodarcze i Metody ich realizacji. Charakterystyczną cechą rozwoju gospodarczego było
centralne Planowanie gospodarki narodowej. Opracowano plany zobowiązujące organy
państwowe do ich realizacji. Było ich kilka np.: Plan trzyletni (1947-49), sześcioletni (1950-55. Od
1948r). podjęto działania zmierzające do ograniczenia i likwidacji własności prywatnej. Główny
nacisk położono na rozwój przemysłu. Do pracy w przemyśle zachęcano kobiety i młodzież. Na
wzór radziecki wprowadzono normy wydajności pracy. Efektem gospodarki socjalistycznej była
m.in.: rabunkowa eksploatacja bogactw naturalnych, destrukcja gospodarki i duże zadłużenie
zagraniczne. W państwie nie funkcjonował Mechanizm rynkowy. Ceny towarów ustalane były
odgórnie i nie odzwierciedlały wartości produktów.
str 2
Życie codzienne
Życie codzienne w czasach
PRL-u
można w uproszczeniu podzielić na
kilka etapów: 1945-56, 1956-68, 1968-70, 1970-76, 1976-81, 1981-
89. Wymienione daty nie są przypadkowe ale stanowią historyczne
wydarzenia
związane
z
kryzysami
społeczno-polityczno-
gospodarczymi.
Generalnie dla młodych ludzi, którzy nie żyli w czasach
PRL-u
był to
okres parodii, fikcji, tragedii, szczęścia, przyjaźni. [[Życie]] w tym okresie
wydaje się: szare, siermiężne, jednostronne, podporządkowane
ideologii partyjnej z kierowniczą rolą
Polskiej Zjednoczonej Partii
Robotniczej,
w klimacie wielkiej przyjaźni, wielkości i potęgi Związku
Radzieckiego oraz państw socjalistycznych.
Gospodarka
Oświata
Rozrywka
Bezpieczeństwo
Wyposażenie domów
Pojazdy
Propaganda
Ciekawostki

Życie codzienne
Życie codzienne w czasach
PRL-u
można w uproszczeniu podzielić na
kilka etapów: 1945-56, 1956-68, 1968-70, 1970-76, 1976-81, 1981-
89. Wymienione daty nie są przypadkowe ale stanowią historyczne
wydarzenia
związane
z
kryzysami
społeczno-polityczno-
gospodarczymi.
Generalnie dla młodych ludzi, którzy nie żyli w czasach
PRL-u
był to
okres parodii, fikcji, tragedii, szczęścia, przyjaźni. Życie w tym okresie
wydaje się: szare, siermiężne, jednostronne, podporządkowane
ideologii partyjnej z kierowniczą rolą
Polskiej Zjednoczonej Partii
Robotniczej,
w klimacie wielkiej przyjaźni, wielkości i potęgi Związku
Radzieckiego oraz państw socjalistycznych.
Gospodarka
Oświata
Rozrywka
Bezpieczeństwo
Wyposażenie domów
Pojazdy
Propaganda
Ciekawostki
str 3
Wóz milicyjny
Wóz policyjny

Wóz milicyjny
Wóz policyjny
str 4
Sklep mięsny w PRL-u i obecnie

Sklep mięsny w PRL-u i obecnie
str 5
W tamtych czasach [[ludzie]] czuli się
bezpieczniej, a [[Milicja]] była bardziej
skuteczna i miała większy posłuch.
Milicja Obywatelska
(MO) - oficjalna nazwa
policji w Polsce w latach 1944–1990.
Oprócz zadań związanych z bezpieczeństwem i
zwalczaniem przestępczości używana była w
walce z opozycją i manifestacjami, skutkiem
czego zwłaszcza w latach osiemdziesiątych była
bardzo
negatywnie
postrzegana
w
społeczeństwie,
a
jej
funkcjonariusze
ostracyzowani. Pewne próby uzyskania
autonomii w ramach związków zawodowych w
1981 zostały przekreślone przez sytuację stanu
wojennego. Przekształcona w kwietniu 1990 w
Policję.

W tamtych czasach Ludzie czuli się
bezpieczniej, a Milicja była bardziej
skuteczna i miała większy posłuch.
Milicja Obywatelska
(MO) - oficjalna nazwa
policji w Polsce w latach 1944–1990.
Oprócz zadań związanych z bezpieczeństwem i
zwalczaniem przestępczości używana była w
walce z opozycją i manifestacjami, skutkiem
czego zwłaszcza w latach osiemdziesiątych była
bardzo
negatywnie
postrzegana
w
społeczeństwie,
a
jej
funkcjonariusze
ostracyzowani. Pewne próby uzyskania
autonomii w ramach związków zawodowych w
1981 zostały przekreślone przez sytuację stanu
wojennego. Przekształcona w kwietniu 1990 w
Policję.
str 6
Muzyka jednak ma to do siebie, że zmienia
nurty. Tak też stało się podczas odwilży. W
1959 roku przy gdańskim [[Jazz]] Clubie
powstał
pierwszy
polski
zespół
rock’n’rollowy: „Rhythm and Blues”.
Brzmiał inaczej [[niż]] wszystko, czego można
było słuchać oficjalnie, za to bardzo
podobnie do tego, czego od jakiegoś czasu
słuchano, wychwytując sprzętem radiowym
audycje zachodnich rozgłośni. Tak narodził
się big-beat. Czerwono-Czarni, Niebiesko-
Czarni,  Blackout, który przepoczwarzył się
w Breakout... [[muzyka rockowa]] opanowała
młode uszy i serca nie tylko nastolatków.
Ostre i nowoczesne brzmienie nie
odbiegało
poziomem
od
produkcji
powstających w tych szczęśliwszych
krajach, w których dobrą gitarę można było
kupić w sklepie za rogiem, a pałek do
perkusji nie trzeba było strugać ze
sztachety.
Polska [[muzyka]] lat 60. miała w sobie ten
sam ferment i bunt, który doprowadził na
Zachodzie do rewolucji obyczajowej, ruchu

Muzyka jednak ma to do siebie, że zmienia
nurty. Tak też stało się podczas odwilży. W
1959 roku przy gdańskim Jazz Clubie
powstał
pierwszy
polski
zespół
rock’n’rollowy: „Rhythm and Blues”.
Brzmiał inaczej Niż wszystko, czego można
było słuchać oficjalnie, za to bardzo
podobnie do tego, czego od jakiegoś czasu
słuchano, wychwytując sprzętem radiowym
audycje zachodnich rozgłośni. Tak narodził
się big-beat. Czerwono-Czarni, Niebiesko-
Czarni,  Blackout, który przepoczwarzył się
w Breakout... Muzyka rockowa opanowała
młode uszy i serca nie tylko nastolatków.
Ostre i nowoczesne brzmienie nie
odbiegało
poziomem
od
produkcji
powstających w tych szczęśliwszych
krajach, w których dobrą gitarę można było
kupić w sklepie za rogiem, a pałek do
perkusji nie trzeba było strugać ze
sztachety.
Polska Muzyka lat 60. miała w sobie ten
sam ferment i bunt, który doprowadził na
Zachodzie do rewolucji obyczajowej, ruchu
str 7
Żuk pożarniczy A15 6B 1983r.
Zaporożec ZAZ 968 A (AE)
1976r.
Fiat 126NP
Junak M10

Żuk pożarniczy A15 6B 1983r.
Zaporożec ZAZ 968 A (AE)
1976r.
Fiat 126NP
Junak M10
str 8
Skoda 105S 1983r.
M72
Syrena R-20
Skoda Octavia

Skoda 105S 1983r.
M72
Syrena R-20
Skoda Octavia
str 9
Nowa [[reforma]] szkolna, zapoczątkowana
ustawą sejmową z 15 VII 1961, wprowadziła 8-
klasową
szkołę
podstawową.
Ustawa
przedłużała obowiązek szkolny do 17 roku
życia. Potwierdziła [[zasady]] jednolitości,
bezpłatności,
publiczności
i świeckości
instytucji edukacyjnych. [[Ustawa]] przesądziła
o świeckim charakterze szkół i in. instytucji
edukacyjnych; od tej pory [[nauka]] religii
odbywała się w punktach katechetycznych.
Reforma szkoły podstawowej i średniej w myśl
postanowień ustawy została przeprowadzona
1962–71. W tym okresie wydatnie wzrosły
nakłady państwa na oświatę. Ważnym
uzupełnieniem funduszów inwestycyjnych były
środki społ., zebrane pod hasłem uczczenia
1000-lecia państwa pol., za które wybudowano
1959–65 blisko 1200 .W 1970 ok. 30% dzieci
chłopskich
poprzestawało
na
szkole
podstawowej, a tylko 20% tych, którzy
kontynuowali naukę kształciło się w pełnych
szkołach średnich.

Nowa Reforma szkolna, zapoczątkowana
ustawą sejmową z 15 VII 1961, wprowadziła 8-
klasową
szkołę
podstawową.
Ustawa
przedłużała obowiązek szkolny do 17 roku
życia. Potwierdziła Zasady jednolitości,
bezpłatności,
publiczności
i świeckości
instytucji edukacyjnych. Ustawa przesądziła
o świeckim charakterze szkół i in. instytucji
edukacyjnych; od tej pory Nauka religii
odbywała się w punktach katechetycznych.
Reforma szkoły podstawowej i średniej w myśl
postanowień ustawy została przeprowadzona
1962–71. W tym okresie wydatnie wzrosły
nakłady państwa na oświatę. Ważnym
uzupełnieniem funduszów inwestycyjnych były
środki społ., zebrane pod hasłem uczczenia
1000-lecia państwa pol., za które wybudowano
1959–65 blisko 1200 .W 1970 ok. 30% dzieci
chłopskich
poprzestawało
na
szkole
podstawowej, a tylko 20% tych, którzy
kontynuowali naukę kształciło się w pełnych
szkołach średnich.
str 10
Praktyka robotnicza
Był to obowiązkowy w czasach PRL [[element]] edukacji studentów
wyższych uczelni, polegający na skierowaniu ich na [[miesiąc]] do pracy
na stanowiskach robotników niewykwalifikowanych w firmach
państwowych, niekiedy w branżach, nie mających nic wspólnego z
kierunkiem. Praktyki te miały zbliżyć przyszłych inżynierów i
magistrów do problemów, z którymi boryka się [[klasa]] robotnicza.
Zamiast tego powodowały one wpajanie w młodym ludziom obrazu
nieróbstwa i dezorganizacji. W zakładach zazwyczaj nie oczekiwano
od praktykantów specjalnego zaangażowania ani nie przykładano się
do procesu ich kształcenia.

Praktyka robotnicza
Był to obowiązkowy w czasach PRL Element edukacji studentów
wyższych uczelni, polegający na skierowaniu ich na Miesiąc do pracy
na stanowiskach robotników niewykwalifikowanych w firmach
państwowych, niekiedy w branżach, nie mających nic wspólnego z
kierunkiem. Praktyki te miały zbliżyć przyszłych inżynierów i
magistrów do problemów, z którymi boryka się Klasa robotnicza.
Zamiast tego powodowały one wpajanie w młodym ludziom obrazu
nieróbstwa i dezorganizacji. W zakładach zazwyczaj nie oczekiwano
od praktykantów specjalnego zaangażowania ani nie przykładano się
do procesu ich kształcenia.
str 11
Skoda Garde
Nysa 501 T 1969r.
Polonez
warszawa

Skoda Garde
Nysa 501 T 1969r.
Polonez
warszawa
str 12
Pokaz mody w PRL-u
Kreacja konkursowa zaprezentowana
podczas
Wielkiej
Gali
Finałowej
konkursu Fashion Designer Awards
2009.

Pokaz mody w PRL-u
Kreacja konkursowa zaprezentowana
podczas
Wielkiej
Gali
Finałowej
konkursu Fashion Designer Awards
2009.
str 13
Pochód pierwszomajowy w Rzeszowie
Pochód pierwszomajowy w Sosnowcu 2010

Pochód pierwszomajowy w Rzeszowie
Pochód pierwszomajowy w Sosnowcu 2010
str 14
PRL – życie codzienne
Wykonali:
Monika W
Magdalena M
III C

PRL – życie codzienne
Wykonali:
Monika W
Magdalena M
III C
str 15
Polska Rzeczpospolita
Ludowa
(PRL)
oficjalna nazwa
państwa polskiego w latach 1952–1989
Wówczas w PRL sprawowała rządy PZPR, czyli [[Polska]] Zjednoczona Partia
Robotnicza, założona w 1948, z [[połączenia]] Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej.
PZPR stanowiła awangardę rządzącej klasy robotniczej. Działalność [[PZPR]] w ramach międzynarodowego
ruchu komunistycznego i państw demokracji ludowej, podporządkowana była sowieckiej partii
komunistycznej. W czasie swojego istnienia, [[PZPR]] była partią masową, kierującą centralnie zarządzaną i
zbiurokratyzowaną gospodarką, sprawującą władzę państwową w sposób autorytarny, dążącą do
totalitarnego kontrolowania wszystkich oznak życia społecznego.
Do roku 1989 [[PZPR]] miała [[charakter]] partii
państwowej, która sprawowała władzę
absolutną
oraz
kontrolowała
zbiurokratyzowaną gospodarkę nakazowo-
rozdzielczą.
Głównym
celem
było
stworzenie społeczeństwa komunistycznego
oraz współuczestniczenie w budowie
komunizmu na całym świecie.

Polska Rzeczpospolita
Ludowa
(PRL)
oficjalna nazwa
państwa polskiego w latach 1952–1989
Wówczas w PRL sprawowała rządy PZPR, czyli Polska Zjednoczona Partia
Robotnicza, założona w 1948, z Połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej.
PZPR stanowiła awangardę rządzącej klasy robotniczej. Działalność PZPR w ramach międzynarodowego
ruchu komunistycznego i państw demokracji ludowej, podporządkowana była sowieckiej partii
komunistycznej. W czasie swojego istnienia, PZPR była partią masową, kierującą centralnie zarządzaną i
zbiurokratyzowaną gospodarką, sprawującą władzę państwową w sposób autorytarny, dążącą do
totalitarnego kontrolowania wszystkich oznak życia społecznego.
Do roku 1989 PZPR miała Charakter partii
państwowej, która sprawowała władzę
absolutną
oraz
kontrolowała
zbiurokratyzowaną gospodarkę nakazowo-
rozdzielczą.
Głównym
celem
było
stworzenie społeczeństwa komunistycznego
oraz współuczestniczenie w budowie
komunizmu na całym świecie.
str 16
Kolejka
była nieodłącznym atrybutem codzienności w czasach PRL. [[Kryzys]] gospodarczy i braki w
zaopatrzeniu sprawiały, że tam, gdzie pojawiał się potrzebny [[towar]] ustawiała się [[kolejka]] ludzi
chętnych do zakupu. Kolejki te przyjmowały rozmiary niespotykane po tym okresie. W
szczególności do historii przeszły kolejki do zakupu mięsa czy wędliny. Tego typu kolejki formowały
się często nawet przed dostawą pożądanego towaru. Niejednokrotnie oczekiwanie w kolejkach
miało dramatyczny przebieg. W zatłoczonych sklepach, po długich godzinach oczekiwania zmęczeni
i rozdrażnieni [[ludzie]] mogli popadać w konflikty, dochodziło czasem do przepychanek, awantur,
mimowolnego lub świadomego wybijania szyby przez napierający tłum.

Kolejka
była nieodłącznym atrybutem codzienności w czasach PRL. Kryzys gospodarczy i braki w
zaopatrzeniu sprawiały, że tam, gdzie pojawiał się potrzebny Towar ustawiała się Kolejka ludzi
chętnych do zakupu. Kolejki te przyjmowały rozmiary niespotykane po tym okresie. W
szczególności do historii przeszły kolejki do zakupu mięsa czy wędliny. Tego typu kolejki formowały
się często nawet przed dostawą pożądanego towaru. Niejednokrotnie oczekiwanie w kolejkach
miało dramatyczny przebieg. W zatłoczonych sklepach, po długich godzinach oczekiwania zmęczeni
i rozdrażnieni Ludzie mogli popadać w konflikty, dochodziło czasem do przepychanek, awantur,
mimowolnego lub świadomego wybijania szyby przez napierający tłum.
str 18
W późniejszym okresie PRL fartuszki szyte były z czarnego materiału typu "podszewka", później z
włókien syntetycznych (np. nonajron) najczęściej w kolorze granatowym, czasem bordo. Istniały
jeszcze tzw. krzyżaczki czyli dziewczęce fartuszki na ramiączkach krzyżujących się na plecach.
Fartuszek chłopięcy przypominał krojem kurtkę "pilotkę" z dwiema kieszonkami na piersi.
Dziewczęcy mundurek był dłuższy, ściągnięty paskiem w talii. Wspólnym elementem był biały
kołnierzyk przypinany na guziczki. W pierwszych latach 80. XX wieku, z powodu kryzysu i trudności z
nabyciem fartuchów, w wielu szkołach zaniechano wymagania jednolitego stroju szkolnego. W
niektórych szkołach podstawowych takie fartuchy funkcjonowały do końca lat 80.

W późniejszym okresie PRL fartuszki szyte były z czarnego materiału typu "podszewka", później z
włókien syntetycznych (np. nonajron) najczęściej w kolorze granatowym, czasem bordo. Istniały
jeszcze tzw. krzyżaczki czyli dziewczęce fartuszki na ramiączkach krzyżujących się na plecach.
Fartuszek chłopięcy przypominał krojem kurtkę "pilotkę" z dwiema kieszonkami na piersi.
Dziewczęcy mundurek był dłuższy, ściągnięty paskiem w talii. Wspólnym elementem był biały
kołnierzyk przypinany na guziczki. W pierwszych latach 80. XX wieku, z powodu kryzysu i trudności z
nabyciem fartuchów, w wielu szkołach zaniechano wymagania jednolitego stroju szkolnego. W
niektórych szkołach podstawowych takie fartuchy funkcjonowały do końca lat 80.
str 19
Fiat 125p 1974r.
Fiat 126p 1983r.
Skoda S100 1976r.
Skoda S100 1973r.

Fiat 125p 1974r.
Fiat 126p 1983r.
Skoda S100 1976r.
Skoda S100 1973r.
str 20
Wujek [[Dobra]] Rada
Indoktrynacja nie była jedynym celem przyświecającym twórcom plakatów.
Obrazy o
charakterystycznej stylistyce pojawiały się również w zakładach pracy, obrazowo
przedstawiając konsekwencje nieprzestrzegania zasad BHP. Dużą grupę stanowiły
plakaty potępiające pijaństwo w miejscu pracy, choć jednocześnie, w zadziwiający
sposób, [[władza]] zachęcała do spożywania alkoholu.

Wujek Dobra Rada
Indoktrynacja nie była jedynym celem przyświecającym twórcom plakatów.
Obrazy o
charakterystycznej stylistyce pojawiały się również w zakładach pracy, obrazowo
przedstawiając konsekwencje nieprzestrzegania zasad BHP. Dużą grupę stanowiły
plakaty potępiające pijaństwo w miejscu pracy, choć jednocześnie, w zadziwiający
sposób, Władza zachęcała do spożywania alkoholu.
str 21
W radiu i telewizji można było
posłuchać
także
wokalistów
śpiewających
teksty
poetyckie:
Marka Grechutę i Ewę Demarczyk,
którzy w najmniejszym nawet
stopniu
nie
zajmowali
się
opiewaniem osiągnięć socjalizmu.
Czerwone Gitary melodyjnie czerpały
z dobrych zachodnich wzorów i nikt
ich za to nie potępiał. W 1967 roku
Czesław [[Niemen]] za występ w stroju
kresowego chłopa i zaśpiewanie
protest songu „Dziwny jest ten
świat” dostał w Opolu nagrodę
specjalną. Stało się wtedy jasne, że
dźwięki muzyki za nic mają żelazną
kurtynę.

W radiu i telewizji można było
posłuchać
także
wokalistów
śpiewających
teksty
poetyckie:
Marka Grechutę i Ewę Demarczyk,
którzy w najmniejszym nawet
stopniu
nie
zajmowali
się
opiewaniem osiągnięć socjalizmu.
Czerwone Gitary melodyjnie czerpały
z dobrych zachodnich wzorów i nikt
ich za to nie potępiał. W 1967 roku
Czesław Niemen za występ w stroju
kresowego chłopa i zaśpiewanie
protest songu „Dziwny jest ten
świat” dostał w Opolu nagrodę
specjalną. Stało się wtedy jasne, że
dźwięki muzyki za nic mają żelazną
kurtynę.
str 22
Pomarańcze i mandarynki wielu osobom
wciąż kojarzą się ze świętami. Najczęściej
leżały bowiem pod choinką, jako towar
nie tylko luksusowy ale i deficytowy
(podobnie jak wiele innych dziś
zwyczajnych, a wówczas nadzwyczajnych
smakołyków)
Pomarańcze
W czasach, gdy [[cukier]] był towarem
reglamentowanym (kto pamięta miesięczny limit 2
kg na osobę?) puszysta [[zawiesina]] cukrowych nitek
była bardziej cenna [[niż]] dzisiaj najbardziej wyszukane
bombonierki. Dodatkowe bonusy: słodki [[smak]] i
lepka konsystencja, która oblepiała dłonie, [[usta]] i
policzki. No i obowiązkowy patyczek na pamiątkę
lub do grzebania w ziemi. Bezcenny skarb.
Wata cukrowa

Pomarańcze i mandarynki wielu osobom
wciąż kojarzą się ze świętami. Najczęściej
leżały bowiem pod choinką, jako towar
nie tylko luksusowy ale i deficytowy
(podobnie jak wiele innych dziś
zwyczajnych, a wówczas nadzwyczajnych
smakołyków)
Pomarańcze
W czasach, gdy Cukier był towarem
reglamentowanym (kto pamięta miesięczny limit 2
kg na osobę?) puszysta Zawiesina cukrowych nitek
była bardziej cenna Niż dzisiaj najbardziej wyszukane
bombonierki. Dodatkowe bonusy: słodki Smak i
lepka konsystencja, która oblepiała dłonie, Usta i
policzki. No i obowiązkowy patyczek na pamiątkę
lub do grzebania w ziemi. Bezcenny skarb.
Wata cukrowa
str 23
Sprzęty domowe
Syfon był
urządzeniem do
przemieniania
wody kranowej w
wodę sodową.
Maszyna do pisania "Optima"
Radio DANA
Barometr
SYFON
Frania
elektryczna pralka

Sprzęty domowe
Syfon był
urządzeniem do
przemieniania
wody kranowej w
wodę sodową.
Maszyna do pisania "Optima"
Radio DANA
Barometr
SYFON
Frania
elektryczna pralka
str 24
Po wojnie w polskim radiu puszczano muzykę
poważną i ludową. Niejeden Polak właśnie przez
rozgłośnię radiową po raz pierwszy w życiu miał
okazję posłuchać, jak brzmi [[fortepian]] razem z kilkoma
rzędami skrzypiec, klarnetem i kontrabasem. W
przerwach między występami orkiestr symfonicznych
z radia [[Polski]] Ludowej rozbrzmiewała skoczna i
radosna [[muzyka]] ludowa. W konkurencji śpiewu
solowego zaś nie do pobicia był [[Mieczysław]] Fogg.
Dystyngowany pan i niekwestionowany bohater
powstania uwiódł polskich słuchaczy tak bardzo, że
długo nie miał żadnej konkurencji. „To ostania
niedziela” czy „Jesienne róże” to były prawdziwe hity.
Płyty z nagraniami Fogga osiągnęły [[nakład]] 25
milionów egzemplarzy. Wielką sławą cieszyła się
Maria Koterbska, która długo kręciła karuzelą na
Bielanach i wydawało się, że zawsze już będzie tak
prawie przedwojennie.

Po wojnie w polskim radiu puszczano muzykę
poważną i ludową. Niejeden Polak właśnie przez
rozgłośnię radiową po raz pierwszy w życiu miał
okazję posłuchać, jak brzmi Fortepian razem z kilkoma
rzędami skrzypiec, klarnetem i kontrabasem. W
przerwach między występami orkiestr symfonicznych
z radia Polski Ludowej rozbrzmiewała skoczna i
radosna Muzyka ludowa. W konkurencji śpiewu
solowego zaś nie do pobicia był Mieczysław Fogg.
Dystyngowany pan i niekwestionowany bohater
powstania uwiódł polskich słuchaczy tak bardzo, że
długo nie miał żadnej konkurencji. „To ostania
niedziela” czy „Jesienne róże” to były prawdziwe hity.
Płyty z nagraniami Fogga osiągnęły Nakład 25
milionów egzemplarzy. Wielką sławą cieszyła się
Maria Koterbska, która długo kręciła karuzelą na
Bielanach i wydawało się, że zawsze już będzie tak
prawie przedwojennie.
str 25
Propaganda -
Plakaty
Peerelowska [[indoktrynacja]] nie omijała żadnej sfery życia. Państwo
uczyło obywateli postrzegania świata, wskazywało właściwy tok
myślenia, tłumaczyło zawiłości polityki, a także wytyczało ścieżki
zawodowe.
Plakaty propagandowe posiadają [[szereg]] wspólnych cech,
czy raczej ograniczeń,
wynikających z ich perswazyjnych założeń. Peerelowscy plastycy skupiali się
przede wszystkim na przesłaniu, dbając, by było klarowne także dla
niewykształconych i młodych odbiorców. Wartość artystyczna rysunku schodziła
na dalszy plan. Wizualne bogactwo było wręcz niepożądane, jako że mogło
przeszkodzić w odbiorze komunikatu. W efekcie większość plakatów
charakteryzowała się graficzną prostotą: surową kreską i ubogą paletą barw z
dominującym kolorem czerwonym.
Przekaz graficzny był zazwyczaj uzupełniany przez hasła:
krótkie teksty o
charakterystycznym brzmieniu, często stylizowane na neutralne informacje.
Formułowano je tak, aby odbiorca nie był w stanie sprzeciwić się postawionej
tezie. Bezpośrednie, surowe slogany nie pozostawiały wątpliwości co do
przesłania, a jeżeli [[autor]] zdecydował się użyć bardziej skomplikowanych środków
stylistycznych, były one czytelne i pozbawione subtelności.

Propaganda -
Plakaty
Peerelowska Indoktrynacja nie omijała żadnej sfery życia. Państwo
uczyło obywateli postrzegania świata, wskazywało właściwy tok
myślenia, tłumaczyło zawiłości polityki, a także wytyczało ścieżki
zawodowe.
Plakaty propagandowe posiadają Szereg wspólnych cech,
czy raczej ograniczeń,
wynikających z ich perswazyjnych założeń. Peerelowscy plastycy skupiali się
przede wszystkim na przesłaniu, dbając, by było klarowne także dla
niewykształconych i młodych odbiorców. Wartość artystyczna rysunku schodziła
na dalszy plan. Wizualne bogactwo było wręcz niepożądane, jako że mogło
przeszkodzić w odbiorze komunikatu. W efekcie większość plakatów
charakteryzowała się graficzną prostotą: surową kreską i ubogą paletą barw z
dominującym kolorem czerwonym.
Przekaz graficzny był zazwyczaj uzupełniany przez hasła:
krótkie teksty o
charakterystycznym brzmieniu, często stylizowane na neutralne informacje.
Formułowano je tak, aby odbiorca nie był w stanie sprzeciwić się postawionej
tezie. Bezpośrednie, surowe slogany nie pozostawiały wątpliwości co do
przesłania, a jeżeli Autor zdecydował się użyć bardziej skomplikowanych środków
stylistycznych, były one czytelne i pozbawione subtelności.
str 26
Pomożecie? Pomożecie!
Plakaty peerelowskie surowo potępiały lenistwo.
Plastycy łączyli „bumelanctwo” z brudem i brzydotą,
a obiboków przedstawiali w roli społecznych
wyrzutków, działających na szkodę narodu.
Skierowane przeciwko nim obrazy były przesycone
pogardą. Jej [[szczyt]] osiągnęła wyjątkowo pomysłowa
ilustracja „Tu spoczywa bumelant”, zrównująca
wykonywanie pracy z życiem, a lenistwo ze śmiercią.
Skrajnie odmiennie uwieczniano przodowników
pracy.
 Partia chciała przy ich pomocy sprawić, by
lenistwo zaczęło przynosiło wstyd, a pracowitość
stała się powodem do dumy.

Pomożecie? Pomożecie!
Plakaty peerelowskie surowo potępiały lenistwo.
Plastycy łączyli „bumelanctwo” z brudem i brzydotą,
a obiboków przedstawiali w roli społecznych
wyrzutków, działających na szkodę narodu.
Skierowane przeciwko nim obrazy były przesycone
pogardą. Jej Szczyt osiągnęła wyjątkowo pomysłowa
ilustracja „Tu spoczywa bumelant”, zrównująca
wykonywanie pracy z życiem, a lenistwo ze śmiercią.
Skrajnie odmiennie uwieczniano przodowników
pracy.
 Partia chciała przy ich pomocy sprawić, by
lenistwo zaczęło przynosiło wstyd, a pracowitość
stała się powodem do dumy.
str 27
Symbol lata w
PRL
- saturator z
wodą sodową
Saturator – uliczna wersja domowego syfonu. Z
saturatora sprzedawano wodę sodową; w wersji z
sokiem
lub
bez,
potocznie
nazywaną
'gruźliczanką'. [[Nazwa]] ta pochodziła od tego, że w
czasach przed wprowadzeniem jednorazowych
plastikowych kubków, na wyposażeniu saturatora
była jedna [[szklanka]] (czasem na łańcuszku), którą
po użyciu opłukiwano pod trzema krzyżującymi
się strumyczkami wody.

Symbol lata w
PRL
- saturator z
wodą sodową
Saturator – uliczna wersja domowego syfonu. Z
saturatora sprzedawano wodę sodową; w wersji z
sokiem
lub
bez,
potocznie
nazywaną
'gruźliczanką'. Nazwa ta pochodziła od tego, że w
czasach przed wprowadzeniem jednorazowych
plastikowych kubków, na wyposażeniu saturatora
była jedna Szklanka (czasem na łańcuszku), którą
po użyciu opłukiwano pod trzema krzyżującymi
się strumyczkami wody.
str 28
Co kazano robić dzieciakom na plastyce?
Po II wojnie światowej [[ZSRR]] został okrzyknięty
największym przyjacielem Polski. Przecież to sąsiedzi ze
wchodu wyzwolili nasz [[naród]] spod okupacji niemieckiej.
Władza ludowa postanowiła dziękować za ten czyn przez
kolejne lata, wpajając dzieciakom, że rozwój w Polsce jest
zasługą właśnie ich. Jak to robili? Wysyłano nauczycielom
wiadomości, informujące w jaki sposób mają
przeprowadzać
lekcje
w
szkołach!
Znalazły się nawet instruktaże dotyczące takiego
przedmiotu jak plastyka. Uczniowie poprzez malowanie
traktorów, kominów, ludzi pracujących, żniw, fabryk, hut,
kombajnów i wielu innych rzeczy miały uzmysławiać
sobie, że właśnie dzięki [[ZSRR]] w Polsce następuje tak
ważny postęp. Miały umacniać przekonanie, że państwo
stalinowskie dba o nas, chroniąc Polskę przed wstrętem
wyciekającym z imperialistycznych państw. Ale zrobili im
wodę z mózgu...

Co kazano robić dzieciakom na plastyce?
Po II wojnie światowej ZSRR został okrzyknięty
największym przyjacielem Polski. Przecież to sąsiedzi ze
wchodu wyzwolili nasz Naród spod okupacji niemieckiej.
Władza ludowa postanowiła dziękować za ten czyn przez
kolejne lata, wpajając dzieciakom, że rozwój w Polsce jest
zasługą właśnie ich. Jak to robili? Wysyłano nauczycielom
wiadomości, informujące w jaki sposób mają
przeprowadzać
lekcje
w
szkołach!
Znalazły się nawet instruktaże dotyczące takiego
przedmiotu jak plastyka. Uczniowie poprzez malowanie
traktorów, kominów, ludzi pracujących, żniw, fabryk, hut,
kombajnów i wielu innych rzeczy miały uzmysławiać
sobie, że właśnie dzięki ZSRR w Polsce następuje tak
ważny postęp. Miały umacniać przekonanie, że państwo
stalinowskie dba o nas, chroniąc Polskę przed wstrętem
wyciekającym z imperialistycznych państw. Ale zrobili im
wodę z mózgu...
str 30
Pewex
- (skrót od
Przedsiębiorstwo Eksportu
Wewnętrznego)
- [[sieć]] sklepów i kiosków walutowych
w PRL, powstałych w 1972 z przekształcenia sklepów
dewizowych banku PeKaO, w których można było
kupić za waluty wymienialne towary niedostępne w
innych
zwykłych
sklepach lub trudno dostępne,
zarówno importowane jak i krajowe. Przez to marka
Pewex była w czasach PRL synonimem towarów
luksusowych.
W
Pewexie
sprzedawano zarówno towary
zagraniczne jak i krajowe, takie jak:
odzież (m.in. dżinsy),
tkaniny, firanki, włóczki,
artykuły spożywcze (od słodyczy i kawy, poprzez
colę, a na trwale zakonserwowanych wyrobach
mięsnych kończąc, w tym polskiej szynce
eksportowej),
alkohole,
Kosmetyki,
zabawki (w tym np. klocki [[LEGO]] i samochody
Matchbox),
sprzęt sportowy,
artykuły RTV i gospodarstwa domowego,
mikrokomputery,
artykuły motoryzacyjne (oleje silnikowe, opony),

Pewex
- (skrót od
Przedsiębiorstwo Eksportu
Wewnętrznego)
- Sieć sklepów i kiosków walutowych
w PRL, powstałych w 1972 z przekształcenia sklepów
dewizowych banku PeKaO, w których można było
kupić za waluty wymienialne towary niedostępne w
innych
zwykłych
sklepach lub trudno dostępne,
zarówno importowane jak i krajowe. Przez to marka
Pewex była w czasach PRL synonimem towarów
luksusowych.
W
Pewexie
sprzedawano zarówno towary
zagraniczne jak i krajowe, takie jak:
odzież (m.in. dżinsy),
tkaniny, firanki, włóczki,
artykuły spożywcze (od słodyczy i kawy, poprzez
colę, a na trwale zakonserwowanych wyrobach
mięsnych kończąc, w tym polskiej szynce
eksportowej),
alkohole,
Kosmetyki,
zabawki (w tym np. klocki LEGO i samochody
Matchbox),
sprzęt sportowy,
artykuły RTV i gospodarstwa domowego,
mikrokomputery,
artykuły motoryzacyjne (oleje silnikowe, opony),
str 31
Bony żywnościowe
Pierwsze [[kartki]] na [[cukier]] wprowadzono w 1976 roku. Wielkość przydziału była uzależniona od
wykonywanej pracy, wieku. W 1981 roku prawie wszystkie produkty potrzebne do codziennego
życia były reglamentowane. Rozpoczął się [[handel]] kartkami i ich sprzedaż po ustalonej wysokiej
cenie. Istniał [[handel wymienny]] między obywatelami, kto pił i palił zamieniał [[kartki]] na słodycze
na [[kartki]] na [[papierosy]] i alkohol. [[Ludzie]] nie chcieli pieniędzy, woleli kartki na Reglamentacja nie
dotyczyła funkcjonariuszy partyjnych, funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa [[mięso]] i inne
towary. i milicji. Dla tej kategorii ludzi funkcjonowały specjalnie wydzielone, zakamuflowane
sklepy. Dodatkową formą reglamentacji była sprzedaż mleka i masła dla małych dzieci. Górnicy
jako [[grupa]] uprzywilejowana przez komunistów otrzymywali część pieniędzy za przepracowane
soboty i niedziele w postaci „książeczek G”. Nabycie artykułów codziennego użytku odbywało
się także w warunkach bardzo utrudnionych. Na „książeczki [[G”]] można było nabyć także towary
na owe czasy luksusowe – kafelki, armaturę, lustra, odkurzacze, telewizory oraz inny sprzęt
AGD. [[Handel]] „książeczkami [[G”]] generował [[uzależnienia]] alkoholowe, obniżał morale całego
społeczeństwa.

Bony żywnościowe
Pierwsze Kartki na Cukier wprowadzono w 1976 roku. Wielkość przydziału była uzależniona od
wykonywanej pracy, wieku. W 1981 roku prawie wszystkie produkty potrzebne do codziennego
życia były reglamentowane. Rozpoczął się Handel kartkami i ich sprzedaż po ustalonej wysokiej
cenie. Istniał Handel wymienny między obywatelami, kto pił i palił zamieniał Kartki na słodycze
na Kartki na Papierosy i alkohol. Ludzie nie chcieli pieniędzy, woleli kartki na Reglamentacja nie
dotyczyła funkcjonariuszy partyjnych, funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa Mięso i inne
towary. i milicji. Dla tej kategorii ludzi funkcjonowały specjalnie wydzielone, zakamuflowane
sklepy. Dodatkową formą reglamentacji była sprzedaż mleka i masła dla małych dzieci. Górnicy
jako Grupa uprzywilejowana przez komunistów otrzymywali część pieniędzy za przepracowane
soboty i niedziele w postaci „książeczek G”. Nabycie artykułów codziennego użytku odbywało
się także w warunkach bardzo utrudnionych. Na „książeczki G” można było nabyć także towary
na owe czasy luksusowe – kafelki, armaturę, lustra, odkurzacze, telewizory oraz inny sprzęt
AGD. Handel „książeczkami G” generował Uzależnienia alkoholowe, obniżał morale całego
społeczeństwa.
str 33
Miejsce dla kobiet i młodzieży
Wizerunek kobiety na plakatach socjalistycznych jest
zadziwiający. Idealna przedstawicielka płci pięknej
daleka była od uległej, nierozgarniętej gospodyni
domowej, wszechobecnej w popularnych wówczas
na Zachodzie serialach. W PRL kobiety również
zachęcano do pracy. Portretowano je w bohaterskich
pozach, stylizując na osoby silne, zdecydowane,
nieustępujące mężczyznom pod żadnym względem.
Warto zauważyć, że nie narzucano im roli –
oczywiście poza rolami, które [[Partia]] chciała narzucić
wszystkim. Kobieta-murarz czy traktorzystka były
dobrze znanymi bohaterkami propagandowych
plakatów.
Młodzież, zdaniem propagandzistów, również
powinna przyczyniać się do „walki o szczęście,
pokój i rozkwit socjalistycznej ojczyzny”,
wdrażając
się do pracy od młodych lat. Stosunek do studentów
był jednak o wiele chłodniejszy. Ich przekaz był
jednak wyjątkowo subtelny; nie tworzył go slogan
czy prostacka karykatura, ale, na przykład,
zniecierpliwione spojrzenie ciężko pracujących
rodziców.

Miejsce dla kobiet i młodzieży
Wizerunek kobiety na plakatach socjalistycznych jest
zadziwiający. Idealna przedstawicielka płci pięknej
daleka była od uległej, nierozgarniętej gospodyni
domowej, wszechobecnej w popularnych wówczas
na Zachodzie serialach. W PRL kobiety również
zachęcano do pracy. Portretowano je w bohaterskich
pozach, stylizując na osoby silne, zdecydowane,
nieustępujące mężczyznom pod żadnym względem.
Warto zauważyć, że nie narzucano im roli –
oczywiście poza rolami, które Partia chciała narzucić
wszystkim. Kobieta-murarz czy traktorzystka były
dobrze znanymi bohaterkami propagandowych
plakatów.
Młodzież, zdaniem propagandzistów, również
powinna przyczyniać się do „walki o szczęście,
pokój i rozkwit socjalistycznej ojczyzny”,
wdrażając
się do pracy od młodych lat. Stosunek do studentów
był jednak o wiele chłodniejszy. Ich przekaz był
jednak wyjątkowo subtelny; nie tworzył go slogan
czy prostacka karykatura, ale, na przykład,
zniecierpliwione spojrzenie ciężko pracujących
rodziców.
str 34
Socjaliści próbowali przekonać Polaków, że
praca jest dobrem samym w sobie.
Odpowiadało to teoretycznym założeniom
komunizmu, co podkreślano, zestawiając wizję
pracy dla [[dobra]] wspólnego z przejaskrawionym
obrazem kapitalizmu.
Autorzy plakatów często kojarzyli pracę z
walką.
Robotników stylizowano na żołnierzy, a
maszyny rolnicze ustawiano w szeregach,
przypominających rzędy czołgów i pojazdów
pancernych.
Obrazom
towarzyszyły
motywujące slogany, wykorzystujące takie
pojęcia jak „walka”, „front” czy „zwycięstwo”.
Plakaty próbowały przekonać Polaków, że
każdy z nich odgrywa w społeczeństwie ważną
rolę, a [[porównanie]] do udziału w walce miało
zaangażować  emocjonalnie. [[Władza]] pragnęła,
by sumienne wykonywanie obowiązków stało
się wartością moralną, dowodem patriotyzmu,
a nawet kwestią honoru.

Socjaliści próbowali przekonać Polaków, że
praca jest dobrem samym w sobie.
Odpowiadało to teoretycznym założeniom
komunizmu, co podkreślano, zestawiając wizję
pracy dla Dobra wspólnego z przejaskrawionym
obrazem kapitalizmu.
Autorzy plakatów często kojarzyli pracę z
walką.
Robotników stylizowano na żołnierzy, a
maszyny rolnicze ustawiano w szeregach,
przypominających rzędy czołgów i pojazdów
pancernych.
Obrazom
towarzyszyły
motywujące slogany, wykorzystujące takie
pojęcia jak „walka”, „front” czy „zwycięstwo”.
Plakaty próbowały przekonać Polaków, że
każdy z nich odgrywa w społeczeństwie ważną
rolę, a Porównanie do udziału w walce miało
zaangażować  emocjonalnie. Władza pragnęła,
by sumienne wykonywanie obowiązków stało
się wartością moralną, dowodem patriotyzmu,
a nawet kwestią honoru.
str 35
Społeczeństwo codzienną prozę życia umilało sobie przez obchodzenie świąt
branżowych. Fetowano na przykład [[dzień:]]: pracownika handlu; teatru;
meteorologa; transportowca, drogowca i tramwajarza; ormowca. Niektórzy
mieli okazję do co najmniej podwójnego świętowania w ciągu roku, jeżeli
uwzględnili jeszcze Międzynarodowy [[Dzień]] Kobiet, [[Dzień]] Babci, czy też Dzień
Inwalidy. I choć tego typu obchody cieszyły się dużym uznaniem, to nie
zmienia faktu, iż [[władza]] świadomie inicjowała tego typu święta, aby odwrócić
uwagę społeczeństwa od rzeczywistych problemów. Ponadto często
odbywały się kongresy wielu organizacji kierowanych przez komunistów.

Społeczeństwo codzienną prozę życia umilało sobie przez obchodzenie świąt
branżowych. Fetowano na przykład Dzień:: pracownika handlu; teatru;
meteorologa; transportowca, drogowca i tramwajarza; ormowca. Niektórzy
mieli okazję do co najmniej podwójnego świętowania w ciągu roku, jeżeli
uwzględnili jeszcze Międzynarodowy Dzień Kobiet, Dzień Babci, czy też Dzień
Inwalidy. I choć tego typu obchody cieszyły się dużym uznaniem, to nie
zmienia faktu, iż Władza świadomie inicjowała tego typu święta, aby odwrócić
uwagę społeczeństwa od rzeczywistych problemów. Ponadto często
odbywały się kongresy wielu organizacji kierowanych przez komunistów.
str 36
Punkty za pochodzenie
Był to [[element]] działań mających na celu ograniczanie
nierówności w dostępie do wykształcenia w krajach
realnego socjalizmu. Miały one zwiększać szansę na
przyjęcie na uczelnie wyższe młodzieży robotniczej i
chłopskiej. „Punkty za pochodzenie” przyznawano w
czasie egzaminów wstępnych dodając je do sumy
punktów uzyskanych za wyniki w poszczególnych
egzaminach i za oceny na świadectwie maturalnym.
Pozbawieni ich byli kandydaci, których rodziny
kwalifikowano jako należące do kategorii inteligencji
pracującej.

Punkty za pochodzenie
Był to Element działań mających na celu ograniczanie
nierówności w dostępie do wykształcenia w krajach
realnego socjalizmu. Miały one zwiększać szansę na
przyjęcie na uczelnie wyższe młodzieży robotniczej i
chłopskiej. „Punkty za pochodzenie” przyznawano w
czasie egzaminów wstępnych dodając je do sumy
punktów uzyskanych za wyniki w poszczególnych
egzaminach i za oceny na świadectwie maturalnym.
Pozbawieni ich byli kandydaci, których rodziny
kwalifikowano jako należące do kategorii inteligencji
pracującej.
str 37
Choć w dobie PRL-u można było dostać lody Bambino czy -
bardziej luksusowe - Calypso, nie mniejszą furorę robiły tzw.
ciepłe lody. Był to wafelek wypełniony beżową (czasami
różową) masą skąpaną w wyrobie czekoladopodobnym.
Ciepłe lody smakowały jak dzisiejsze ptysie, a jedyną ich
zaletą było to, że były dostępne. Niezapomniany smak
twardego wafla i ciepłego, gąbczastego wypełnienia,
ponownie pojawił się w sklepach w XXI
wieku.
Ciepłe lody i Bambino
Młodszy brat Visolvitu istnieje do dzisiaj, jednak tylko w
czasach PRL-u zdawał się posiadać unikalny,
niepowtarzalny smak. Choć Vibovit to
preparat
witaminowy przeznaczony do rozpuszczania w wodzie,
używany był w postaci proszkowanej poprzez wtarcie
palcem w język, ewentualnie zlizanie z wewnątrz
otwartej, srebrnej saszetki.
Vibovit

Choć w dobie PRL-u można było dostać lody Bambino czy -
bardziej luksusowe - Calypso, nie mniejszą furorę robiły tzw.
ciepłe lody. Był to wafelek wypełniony beżową (czasami
różową) masą skąpaną w wyrobie czekoladopodobnym.
Ciepłe lody smakowały jak dzisiejsze ptysie, a jedyną ich
zaletą było to, że były dostępne. Niezapomniany smak
twardego wafla i ciepłego, gąbczastego wypełnienia,
ponownie pojawił się w sklepach w XXI
wieku.
Ciepłe lody i Bambino
Młodszy brat Visolvitu istnieje do dzisiaj, jednak tylko w
czasach PRL-u zdawał się posiadać unikalny,
niepowtarzalny smak. Choć Vibovit to
preparat
witaminowy przeznaczony do rozpuszczania w wodzie,
używany był w postaci proszkowanej poprzez wtarcie
palcem w język, ewentualnie zlizanie z wewnątrz
otwartej, srebrnej saszetki.
Vibovit
str 38
Bar mleczny
Był to [[polski]] [[rodzaj]] baru szybkiej obsługi, powstały w okresie międzywojennym. W okresie PRL
nastąpił szczególnie intensywny rozwój tego typu placówek. Większość z nich należała do Spółdzielni
Spożywców Społem. Bar mleczny był podobny w działaniu do dzisiejszych jadłodajni, ale oparty na
tradycyjnej kuchni. [[Nazwa]] pochodzi od przewagi dań mlecznych. W jadłospisie występowały także
potrawy oparte na jajkach i kaszach, mączne ,znacznie rzadziej mięsne, głównie z drobiu. W latach
pięćdziesiątych XX w. w niektórych barach mlecznych oferowano także piwo. Bar mleczny był
pewnym odpowiednikiem zachodnich fast foodów, miejscem, gdzie nie delektowało się jedzonych
dań, ale szybko zjadało i wychodziło (najczęściej z powrotem do pracy lub do kolejki - czyli stałego
elementu ówczesnej codzienności).

Bar mleczny
Był to Polski Rodzaj baru szybkiej obsługi, powstały w okresie międzywojennym. W okresie PRL
nastąpił szczególnie intensywny rozwój tego typu placówek. Większość z nich należała do Spółdzielni
Spożywców Społem. Bar mleczny był podobny w działaniu do dzisiejszych jadłodajni, ale oparty na
tradycyjnej kuchni. Nazwa pochodzi od przewagi dań mlecznych. W jadłospisie występowały także
potrawy oparte na jajkach i kaszach, mączne ,znacznie rzadziej mięsne, głównie z drobiu. W latach
pięćdziesiątych XX w. w niektórych barach mlecznych oferowano także piwo. Bar mleczny był
pewnym odpowiednikiem zachodnich fast foodów, miejscem, gdzie nie delektowało się jedzonych
dań, ale szybko zjadało i wychodziło (najczęściej z powrotem do pracy lub do kolejki - czyli stałego
elementu ówczesnej codzienności).
str 39
Wciąż żywa legenda. Nie dość, że długo trzymały
smak to pozwalały na dmuchanie ogromnych
balonów, które pękały z charakterystycznym
trzaskiem. Dodatkowym atutem Donaldów były
kolorowe historyjki obrazkowe, z których
najbardziej zapaleni [[przeżuwacze]] uczynili
oficjalną, podwórkową walutę. [[Turbo]] oferowały
obrazek samochodu, motocykla lub roweru.
Gumy [[Donald]] i Turbo
Cytronada była płynem sprzedawanym w foliowych woreczkach. Zestaw do picia
składał się z tegoż woreczka i dołączonej do niego słomki o zaostrzonym jednym z
końców. Po przebiciu woreczka, należało zassać zawartość saszetki. Sprzedawana
była w sklepach oraz na stadionach piłkarskich. Cytronada była prawdopodobnie
roztworem wody z resztą tablicy Mendelejewa. Bardzo smaczna mieszanka.
Polo Cockta nawiązywała nazwą i smakiem do Coca-Coli. Jej [[prestiż]] wzrósł po
emisji filmu [[Kingsajz]] (reż. [[Juliusz]] Machulski), w którym była cudownym eliksirem
umożliwiającym krasnoludkom powiększanie się .
Cytronada i [[Polo]] Cockta

Wciąż żywa legenda. Nie dość, że długo trzymały
smak to pozwalały na dmuchanie ogromnych
balonów, które pękały z charakterystycznym
trzaskiem. Dodatkowym atutem Donaldów były
kolorowe historyjki obrazkowe, z których
najbardziej zapaleni Przeżuwacze uczynili
oficjalną, podwórkową walutę. Turbo oferowały
obrazek samochodu, motocykla lub roweru.
Gumy Donald i Turbo
Cytronada była płynem sprzedawanym w foliowych woreczkach. Zestaw do picia
składał się z tegoż woreczka i dołączonej do niego słomki o zaostrzonym jednym z
końców. Po przebiciu woreczka, należało zassać zawartość saszetki. Sprzedawana
była w sklepach oraz na stadionach piłkarskich. Cytronada była prawdopodobnie
roztworem wody z resztą tablicy Mendelejewa. Bardzo smaczna mieszanka.
Polo Cockta nawiązywała nazwą i smakiem do Coca-Coli. Jej Prestiż wzrósł po
emisji filmu Kingsajz (reż. Juliusz Machulski), w którym była cudownym eliksirem
umożliwiającym krasnoludkom powiększanie się .
Cytronada i Polo Cockta
str 40
możliwości awansu społecznego wielu
warstw społecznych
bezpieczeństwo socjalne
niski poziom przestępczości j i patologii
społecznych
likwidacja analfabetyzmu
odbudowanie Warszawy
budowa arterii komunikacyjnych, jak np.
słynna „Gierkówka”
rozdawnictwo mieszkaniowe
Organizacje młodzieżowe działające w celu
indoktrynacji młodzieży
powszechne zrównanie poziomu życia
powszechność wakacyjnego wypoczynku
dzieci i młodzieży
opiekę państwa nad osobami starszymi i
samotnymi
sieć niezbyt wykwintnych, ale bardzo tanich
barów mlecznych
Cenzura
tłumienie wolności wypowiedzi i kreacji
twórczej
niski [[standard]] życia
system awansów i wynagrodzeń
zniechęcający do rzetelnej pracy i promujący
postawy konformistyczne
wysoka inflacja
trudności w zaopatrzeniu zmuszające
ludność do stania w wielogodzinnych
kolejkach
okradania własnych zakładów pracy,
korupcja
ograniczone możliwości wyjazdu do krajów
spoza bloku wschodniego
zaprzepaszczenie szans rozwoju Polski
Zadłużenie kraju
złe warunki pracy
Niskie płace

możliwości awansu społecznego wielu
warstw społecznych
bezpieczeństwo socjalne
niski poziom przestępczości j i patologii
społecznych
likwidacja analfabetyzmu
odbudowanie Warszawy
budowa arterii komunikacyjnych, jak np.
słynna „Gierkówka”
rozdawnictwo mieszkaniowe
Organizacje młodzieżowe działające w celu
indoktrynacji młodzieży
powszechne zrównanie poziomu życia
powszechność wakacyjnego wypoczynku
dzieci i młodzieży
opiekę państwa nad osobami starszymi i
samotnymi
sieć niezbyt wykwintnych, ale bardzo tanich
barów mlecznych
Cenzura
tłumienie wolności wypowiedzi i kreacji
twórczej
niski Standard życia
system awansów i wynagrodzeń
zniechęcający do rzetelnej pracy i promujący
postawy konformistyczne
wysoka inflacja
trudności w zaopatrzeniu zmuszające
ludność do stania w wielogodzinnych
kolejkach
okradania własnych zakładów pracy,
korupcja
ograniczone możliwości wyjazdu do krajów
spoza bloku wschodniego
zaprzepaszczenie szans rozwoju Polski
Zadłużenie kraju
złe warunki pracy
Niskie płace
str 41
CIEKAWOSTKI
PRL i [[wódka]] - upijanie narodu
Czy w Polsce "za komuny" [[alkoholizm]] był dużym problemem
społecznym? Ze sporządzonych danych wynika, że tak. W roku
1938 statystyczny mieszkaniec II RP wypił 1,5 litra alkoholu (w
przeliczeniu na czysty spirytus). Za "czerwonej epoki" liczba ta
ciągle rosła. Nie można się zresztą dziwić, ponieważ w dobie PRL-
owskich braków w zaopatrzeniu, [[alkohol]] stanowił chlubny wyjątek.
Zyski czerpane z państwowego monopolu spirytusowego były w
czasach PRL jedną z ważniejszych pozycji budżetowych. W 1970r.
ok. 11,5%, w 1975r. ok. 12,5%. W 1980r. przekroczyły 14%, co było
skutkiem z jednej strony rekordowych zakupów trunków
monopolowych, z drugiej załamaniem gospodarki i spadku innych
dochodów. W roku 1956 na każdego Polaka przypadało 3,2 litra
czystego alkoholu. W 1965 r. "statystyczny" Polak wypił 4,1 litra, w
1970r. już 5,1 litra. Był to jednak dopiero [[początek]] prawdziwej fali
powszechnego pijaństwa, które rozpętało się w latach 70. Pod
koniec dekady wypijano rocznie blisko 300 mln litrów alkoholu, co
w przeliczeniu na głowę mieszkańca, dawało ok.
8,6 litra!

CIEKAWOSTKI
PRL i Wódka - upijanie narodu
Czy w Polsce "za komuny" Alkoholizm był dużym problemem
społecznym? Ze sporządzonych danych wynika, że tak. W roku
1938 statystyczny mieszkaniec II RP wypił 1,5 litra alkoholu (w
przeliczeniu na czysty spirytus). Za "czerwonej epoki" liczba ta
ciągle rosła. Nie można się zresztą dziwić, ponieważ w dobie PRL-
owskich braków w zaopatrzeniu, Alkohol stanowił chlubny wyjątek.
Zyski czerpane z państwowego monopolu spirytusowego były w
czasach PRL jedną z ważniejszych pozycji budżetowych. W 1970r.
ok. 11,5%, w 1975r. ok. 12,5%. W 1980r. przekroczyły 14%, co było
skutkiem z jednej strony rekordowych zakupów trunków
monopolowych, z drugiej załamaniem gospodarki i spadku innych
dochodów. W roku 1956 na każdego Polaka przypadało 3,2 litra
czystego alkoholu. W 1965 r. "statystyczny" Polak wypił 4,1 litra, w
1970r. już 5,1 litra. Był to jednak dopiero Początek prawdziwej fali
powszechnego pijaństwa, które rozpętało się w latach 70. Pod
koniec dekady wypijano rocznie blisko 300 mln litrów alkoholu, co
w przeliczeniu na głowę mieszkańca, dawało ok.
8,6 litra!
str 42
Warszawa, 1981 r. Kolejki po benzynę
na stacjach CPN
Stacja benzynowa w roku 2009

Warszawa, 1981 r. Kolejki po benzynę
na stacjach CPN
Stacja benzynowa w roku 2009
Pobierz prace (Do pobrania wymagana jest odpowiednia ilość punktów)
  1. ppt ppt Pobierz wersję oryginalną
Prace i materiały o pododbnej tematyce
  1. Kiedyś to było życie!
  2. Warszawa
  3. SPÓR WOKÓ
  4. Polityka zewnętrzna Bolesława Chrobrego.
  5. Polityka zewnętrzna Bolesława Chrobrego.
Portal Zgapa.pl nie jest odpowiedzialny za treści materiałów w tym także komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.
Inne Wypracowania znajdziesz na tej stronie