wypracowanie z języka Polskiego na temat:

Wybrane przykłady z mitologii inspiracją dla twórców różnych

Wyślij / drukuj

Mitem nazywa się dawną baśń lub opowieść o bóstwach i półlegendarnych bohaterach Wiele narodów posiada własne mitologie - zbiory mitów Najbardziej znaną i obszerną jest Mitologia grecka Grecy wyobrażali sobie bogów na Podobieństwo ludzi - mieli więc Bogowie wiele Cech ludzkich i często ulegali ludzkim słabościom choć byli nieśmiertelni i obdarzeni boską mocą Człowiek był często zabawką w rękach bogów ale też często nie chciał podporządkować się ich woli Powszechny był w Grecji Kult herosów , którzy często byli potomkami bogów i przewyższali innych ludzi siłą odwagą i mądrością Za herosów uznawali też starożytni ludzi wybitnych którzy zasłużyli na Pamięć i wdzięczność potomnych Mityczne opowieści urzekały nie tylko Greków ale po dziś Dzień zachwycają też inne narody europejskie Tłumaczono je na różne Języki a rzeźbiarze malarze i pisarze czerpali z nich motywy do swej twórczości
Humaniści w dobie odrodzenia pozostawali pod urokiem mitologii i wiele aluzji mitologicznych znajdujemy w ich utworach
Czołowy polski humanista - Jan Kochanowski wielekroć sięgał do tej skarbnicy myśli W "Odprawie posłów greckich" odwołał się do mitu o wojnie trojańskiej Bezpośrednim źródłem Stała się dla naszego poety "Iliada" - Epos bohaterski Homera opowiadający o dziejach tej dziesięcioletniej wojny Kochanowski posłużył się epizodem mówiącym o przybyciu poselstwa greckiego do Troi z żądaniem zwrotu porwanej przez Parysa pięknej Heleny - żony króla Sparty Menelaosa Stary Król Troi - Priam zwołuje radę która ma podjąć decyzję w sprawie zwrotu lub zatrzymania pięknej Greczynki Parys przekupuje członków rady dzięki czemu Helena pozostaje w Troi lecz Staje się to powodem długiej wyniszczającej walki i wreszcie klęski Troi Jan Kochanowski w tragedii "Odprawa posłów greckich" posłużył się tym motywem mitologicznym lecz równocześnie pod maską Troi ukazał Polskę zaś Rada trojańska porównana została do sejmu polskiego Stał się więc Dramat Kochanowskiego głosem patrioty głęboko zatroskanego o przyszłość Polski Prywata brak poczucia odpowiedzialności za losy kraju doprowadziły Troję do zguby Przepowiednia Kassandry odnosi się nie tylko do jej ojczyzny
Wiele elementów mitologicznych pojawia się także w innych utworach Jana Kochanowskiego Prosi on mitologiczne Muzy o natchnienie poetyckie porównuje się do mitologicznego Proteusa - który dowolnie zmieniał swą postać płacząc nad śmiercią córeczki Urszulki Poeta poszukuje jej także w mitologicznych zaświatach Do mitu arkadyjskiego (Arkadia - mitologiczna kraina wiecznej szczęśliwości ładu i spokoju) nawiązuje nasz Poeta w "Pieśni świętojańskiej o Sobótce" Wyraża w niej pochwałę osiadłego życia wiejskiego zapewniającego człowiekowi dostatek spokój szczęście
Ten Motyw arkadyjski odnajdujemy też w sentymentalnej sielance Franciszka Karpińskiego "Laura i Filon" Przeżyciom bohaterów towarzyszy piękna i Stała Natura oraz Atmosfera wieczoru na wsi Bardzo popularna Stała się mitologiczna postać Prometeusza - tytana który z miłości do ludzi wykradł bogom Ogień i przyniósł go na ziemię Nauczył ludzi posługiwania się ogniem czym niepomiernie ułatwił im życie Za ten śmiały czyn władca Olimpu - Zeus srogo ukarał śmiałka: Drapieżne Ptaki rozszarpywały wnętrzności Prometeusza który został przykuty do Skały Tytan stał się symbolem poświęcenia i cierpienia dla Dobra innych Mit prometejski odnajdujemy w wielkim dramacie romantycznym A. Mickiewicza - "Dziady" cześć III W "Wielkiej Improwizacji" Konrad podobnie jak Prometeusz buntuje się przeciwko Bogu uzasadniając swoją postawę słowami:

"Ja i Ojczyzna to jedno
Nazywam się Milijon - bo za milijony
kocham i cierpię katusze"

Żarliwa miłość do ojczyzny dyktuje Konradowi słowa buntu przeciwko Bogu który obojętnie patrzy na męczeństwo narodu polskiego Domaga się od Boga "rządu dusz" gdyż jest przekonany że posiadając część Boskiej mocy dzięki sile własnego Uczucia potrafiłby uszczęśliwić swój Naród Konrad nazywany jest polskim Prometeuszem bo z postawy tego mitycznego bohatera przejmuje główne cechy: miłość do ludzi Bunt przeciwko Bogu oraz ofiarę i cierpienie
Również Juliusz Słowacki chętnie sięgał po motywy mitologiczne o czym świadczy jego Utwór "Grób Agamemnona" Tytułowa postać była wodzem wojsk greckich pod Troją i Poeta snuje refleksje na temat podobieństwa losów Grecji i Polski Porównuje też siebie jako poetę z nieśmiertelnym Homerem Do mitu prometejskiego powraca młodopolski Poeta Jan Kasprowicz w hymnie "Święty Boże Święty Mocny" Przyczyną buntu poety wobec Boga jest wszechobecne nieszczęście ludu niesprawiedliwość społeczna powodująca obfitość "żalników łez"
Stefan Żeromski w powieści "Syzyfowe prace" nawiązał do mitu o Syzyfie który nieustannie wtaczał na Szczyt Góry olbrzymi głaz Było to zajęcie bezowocne gdyż głaz staczał się z wierzchołka i mordercza Praca Syzyfa stawała się niewykonalna W tytule powieści Żeromskiego Praca Syzyfa pełni funkcję metaforyczną i określa daremność wysiłków rusyfikacyjnych w stosunku do polskiej młodzieży Marcin Borowicz - Bohater powieści - prawie już uległ rusyfikacji lecz wystarczyła recytacja "Reduty Ordona" przez Bernarda Zygiera aby w sercu chłopca odżyły uśpione Uczucia miłości do ojczyzny
Piękny Poemat Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego - "Niobe" odwołuje się do tragizmu matki która opłakuje śmierć dzieci Takich matek było w Polsce wiele po zakończeniu II wojny światowej Również współczesny Poeta Zbigniew Herbert chętnie nawiązuje do motywów mitologicznych o czym świadczą wiersze: "Nike która się waha" oraz "Apollo i Marsjasz" Pierwszy Wiersz poświęcony jest młodziutkiemu powstańcowi warszawskiemu który musi zginąć choć nawet Nike - bogini zwycięstwa - posyła go na śmierć z wahaniem serca Drugi Wiersz nawiązuje do współzawodnictwa Marsjasza i Apollina w grze na flecie Apollo wygrał pojedynek i pokonanego Marsjasza przywiązał do Drzewa oraz odarł ze skóry Kiedy cierpienia Marsjasza wywołują grozę i współczucie natury /słowik kamienieje Drzewo Staje się "siwe zupełnie"/ Apollo czyści swój instrument Poeta w wierszu potępia okrucieństwo i przemoc które uosabia Apollo
Związki naszej kultury i literatury z mitologią są bardzo ścisłe Wiele określeń potocznych wywodzi się właśnie z tego źródła:
• pięta Achillesa - przenośnie: słaby czuły Punkt /Achilles mógł być śmiertelnie zraniony jedynie w piętę gdyż Matka - bogini Tetyda - kąpiąc swego synka w nieśmiertelnej wodzie Styksu trzymała go za piętę i to miejsce nie zostało obmyte i nie zapewniło Achillesowi odporności na ciosy/
• koń trojański - przenośnie: chytry podstęp /Grecy nie mogąc wygrać bitwy pod Troją posłużyli się podstępnym podarunkiem: drewnianym koniem pozostawi