różne na temat:

Organizacja i zasady działania administracji publicznej we współczesnej Pols

Wyślij / drukuj

SPIS TREŚCI
1 Centralna Administracja rządowa
11 Zagadnienia ogólne 3
12 Organizacja i Zasady działania Rady Ministrów 5
13 Organizacja i Zasady działania aparatu pomocniczego Rady Ministrów i szefa rządu11
14 Organizacja i Zasady działania ministerstw i agend administracji centralnej13
2 Rządowa Administracja terenowa
21 Zagadnienia ogólne18
22 Organizacja i Zasady działania rządowej administracji terenowej18
23 Relacje rządowej administracji terenowej z samorządami lokalnymi21
3 Samorząd terytorialny
31 Zagadnienia ogólne22
32 Podział terytorialno – administracyjny22
33 Organizacja i Zasady działania samorządu terytorialnego24
4 Autonomiczne struktury administracji centralnej
41 Zagadnienia ogólne31
42 Organizacja i Zasady działania jednostek pozarządowej administracji centralnej31
43 Rola autonomicznych struktur administracji centralnej w systemie administracji publicznej41
5 Instytucje samorządu gospodarczego i zawodowego
51 Zagadnienia ogólne42
52 Organizacja i Zasady działania samorządu gospodarczego i zawodowego44
Bibliografia45



1 Centralna Administracja rządowa
11 Zagadnienia ogólne
Administracja publiczna - "służba społeczeństwu"
łac "administro" - kierować zarządzać służyć
łac "publicus" - zbiorowy społeczny służący ogółowi (nie ma charakteru prywatnego)
Administracja publiczna:
 Trwała działalność mająca na celu załatwienie spraw należących do organizacyj prawno – publicznych a więc państwa ciał samorządowych zakładów ubezpieczeń społecznych etc
 Przejęte przez Państwo i realizowane przez jego zawisłe Organy a także przez Organy samorządu terytorialnego zaspokajanie zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach
W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie ma wzmianek o „administracji publicznej” ale o „organach władzy publicznej” czy „administracji rządowej” Administracja rządowa jest częścią administracji publicznej którą tworzą centralne Organy władzy państwowej i ich urzędy a także Szereg instytucji ogólnokrajowych i terenowych realizujących zadania publiczne na Rzecz indywidualnych obywateli i podmiotów zbiorowych
Administrację publiczną można rozpatrywać w ujęciu przedmiotowym i podmiotowym Administracja publiczna w ujęciu przedmiotowym (cechy działalności):
• realizacja interesu publicznego: zaspakajanie podstawowych potrzeb społeczeństwa
• działanie na podstawie prawa i w jego granicach (legalność działania)
• charakter polityczny działalności - powiązanie z władzą polityczną
• działanie w imieniu i na Rachunek państwa (powszechna zgoda społeczeństwa)
• działanie niezarobkowe (administracja działa dla Dobra ogółu nie jest nastawiona na zysk)
• działanie o charakterze planowym (działanie płynne stałe stabilne - niezależne od zmian w kraju)
• różnorodność form i postaci różnorodność działalności
Administracja publiczna w ujęciu podmiotowym:
• aparat administracyjny
• organy administracyjne
• kompetencje administracyjne
• zawisłość podmiotów administracyjnych
• hierarchizacja podmiotów administracyjnych
• bezosobowość administracyjna
• zawodowość administracyjna
• kreowanie podmiotów administracyjnych
Struktura administracji publicznej jest złożona Ma ona Charakter dwuszczeblowy: centralny i wojewódzki

Kryterium wyodrębniania rodzaju administracji Istniejące struktury administracji
Szczebel organizacji
Centralny Administracja rządowa: Rada Ministrów Ministerstwa urzędy centralne
Administracja państwa obsługująca Organy władzy państwowej: Kancelaria Sejmu Kancelaria Senatu Najwyższa Izba Kontroli Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
Regionalny Administracja rządowa w województwie: Wojewoda urzędy wojewódzkie zespolone administracje wojewódzkie niezespolone administracje wojewódzkie służby i inspekcje
Administracja samorządowa Województwa:: Marszałek i Zarząd Województwa urzędy marszałkowskie
Lokalny Administracja samorządowa powiatu: Starosta i Zarząd Powiatu urzędy powiatowe służby i inspekcje podległe Staroście jednostki organizacyjne samorządu powiatowego
Administracja samorządowa gminy: Wójt (burmistrz Prezydent miasta) i Zarząd Gminy urzędy gminy jednostki organizacyjne samorządu gminnego
Zakres działania
Realizacja ogólnych zadań publicznych Centralna Administracja rządowa: ministerstwa
Terenowe Organy administracji rządowej ogólnej: urzędy wojewódzkie zespolone administracje wojewódzkie Administracja samorządowa wszystkich szczebli
Realizacja specjalnych zadań publicznych wyodrębnionych w systemie prawa Centralna Administracja rządowa: urzędy centralne
Służby i inspekcje wojewódzkie
Służby i inspekcje powiatowe
Administracja rządowa działa w dwóch sferach: politycznej i wykonawczej Sfera polityczna obejmuje poziom decyzyjny – odpowiedzialny za:
1) formułowanie i ustanawianie Polityk publicznych
2) stanowienie norm regulujących funkcjonowanie danej dziedziny życia społeczeństwa
3) podejmowanie rozstrzygnięć w władczych odnoszących do spraw obywateli lub osób prawych tam gdzie wymaga tego prawo
Funkcja polityczną administracji rządowej jest obsługiwanie osób i ośrodków które posiadają Mandat do kreowania polityki państwowej i jej realizowania Sfera wykonawcza obejmuje całokształt działań organizacyjnych służących faktycznemu zrealizowaniu zadań określonych w politykach publicznych aktach normatywnych lub niezbędnych dla egzekucji decyzjach administracyjnych
Działalność administracji rządowej sprowadza się do:
a) działań organizatorskich tj. mających na celu bezpośrednie stworzenie warunków do rozwiązania danego problemu oraz wdrożenie czynności realizujących cele określone w przepisach prawnych lub postanowionych w politykach publicznych
b) działań kontrolno – nadzorczych które oznaczają ingerowanie antycypacyjne lub postfaktyczne w Przebieg działalności osób lub podmiotów zbiorowych celem zweryfikowania ich zgodności z normami obowiązującymi w danej sferze aktywności oraz określenie sankcji w przypadku odstępstwa i doprowadzenie do pełnego dostosowania tej działalności do prawomocnych zasad
c) działań prognostycznych i planistycznych które oznaczają określenie przyszłych stanów społeczeństwa roli i zadań władzy publicznej w ich osiągnięciu oraz przygotowanie zasobów i środków które to umożliwią

12 Organizacja i Zasady działania Rady Ministrów
Zgodnie z Konstytucją RP z 2 kwietnia 1997 roku władzę wykonawczą w Polsce sprawuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów która prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną państwa poprzez ustalenie kierunków polityki i kontrole ich bieżącej realizacji Jej podstawowym zadaniem jest kierownictwo koordynacja i Kontrola działania całej administracji rządowej Funkcjonowanie Rady Ministrów regulują trzy akty prawne:
I Konstytucja RP
II Ustawa o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów z 6 sierpnia 1996 roku [Dz U. 1996 nr 106 poz 492]
III Ustawa o działach administracji rządowej z 4 września 1997 roku [Dz U. 1997 nr 141 poz 943]
Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Rada Ministrów składa się z Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów W skład obecnej Rady Ministrów pod przewodnictwem Jarosława Kaczyńskiego zaprzysiężonej 14 lipca 2006 roku wchodzą:
• Jarosław Kaczyński (PiS) – prezes Rady Ministrów
• Ludwik Dorn (PiS) – wiceprezes Rady Ministrów
• Roman Giertych (LPR) – Minister edukacji narodowej wiceprezes Rady Ministrów
• Zyta Gilowska (PiS) – Minister finansów wiceprezes Rady Ministrów
• Andrzej Lepper (Samoobrona) – Minister rolnictwa i rozwoju wsi wiceprezes Rady Ministrów
• Andrzej Aumiller (Samoobrona) – Minister budownictwa
• Mariusz Błaszczak (PiS) – minister-członek Rady Ministrów szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
• Anna Fotyga (PiS) – Minister spraw zagranicznych przewodnicząca Komitetu Integracji Europejskiej
• Grażyna Gęsicka (PiS) – Minister rozwoju regionalnego
• Przemysław Gosiewski (PiS) – minister-członek Rady Ministrów szef Komitetu Stałego Rady Ministrów
• Wojciech Jasiński (PiS) – Minister skarbu państwa
• Janusz Kaczmarek (PiS) – Minister spraw wewnętrznych i administracji
• Anna Kalata (Samoobrona) – Minister pracy i polityki społecznej
• Tomasz Lipiec (PiS) – Minister sportu
• Jerzy Polaczek (PiS) – Minister transportu
• Zbigniew Religa (PiS) – Minister zdrowia
• Michał Seweryński (PiS) – Minister nauki i szkolnictwa wyższego
• Aleksander Szczygło (PiS) – Minister obrony narodowej
• Jan Szyszko (PiS) – Minister środowiska
• Kazimierz Michał Ujazdowski (PiS) – Minister kultury i dziedzictwa narodowego
• Zbigniew Wassermann (PiS) – minister-członek Rady Ministrów koordynator służb specjalnych
• Rafał Wiechecki (LPR) – Minister gospodarki morskiej
• Piotr Woźniak (PiS) – Minister gospodarki
• Zbigniew Ziobro (PiS) – Minister sprawiedliwości i Prokurator generalny
Konstytucja wprowadza zasadę domniemania kompetencji Rady Ministrów w zakresie spraw polityki państwa Oznacza to, że w przypadku wątpliwości kompetencyjnych sprawy które nie zostały przyznane innym organom Rada Ministrów rozstrzyga jako Organ właściwy Wyróżnia się cztery grupy kompetencji Rady Ministrów:
 Inicjatywne – związane z kształtowaniem polityki państwa (np Prawo inicjatywy ustawodawczej)
 Władcze – służące bieżącej realizacji polityki państwa ( m. in. zapewnienie bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego państwa oraz porządku publicznego)
 Wykonawczo – organizatorskie – związane z realizowaniem stałych zadań państwa (np z zapewnieniem wykonania ustaw)
 Nadzorcze i kontrolne - służące gwarantowaniu poprawnego funkcjonowania instytucji sektora publicznego (m. in. koordynowanie i Kontrola pracy innych organów administracji rządowej)
Rada Ministrów ma wiele zadań:
• prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej (art 146 ust 1 Konstytucji)
• kieruje administracją rządową (art 146 ust 3 Konstytucji)
• w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach na podstawie art 146 ust 4 Konstytucji w szczególności:
o zapewnia wykonanie ustaw
o wydaje rozporządzenia
o koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej
o chroni interesy Skarbu Państwa
o uchwala Projekt budżetu państwa
o kieruje wykonaniem budżetu państwa oraz uchwala zamknięcie rachunków państwowych i sprawozdanie z wykonania budżetu
o zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny
o zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa
o sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi
o zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe
o sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej
o określa organizację i Tryb swojej pracy
Rada Ministrów działa kolegialnie Zasadniczą formą jej pracy jest posiedzenie plenarne zwoływane formalnie przez Premiera Ustawa dopuszcza możliwość podejmowania decyzji w trybie obiegowym poprzez zebranie korespondencji opinii członków rządu Sposób działania Rady Ministrów reguluje Uchwała nr 13 Rady Ministrów „Regulamin pracy Rady ministrów z dnia 25 lutego 1997 Dokument ten normuje następujące problemy:
→ opracowywanie uzgadnianie i wnoszenie projektów dokumentów rządowych
→ wyjaśnianie i usuwanie rozbieżności stanowisk oraz rozstrzyganie sporów
→ ocena projektów aktów prawnych pod względem ich zgodności z prawem UE
→ wnoszenia projektów dokumentów rządowych do rozpatrzenia przez Radę Ministrów
→ posiedzenia Rady Ministrów oraz rozpatrywanie spraw i podejmowanie rozstrzygnięć
→ nieobecność i zastępstwo członków Rady Ministrów
→ realizację obowiązków Rządu wobec sejmu i Senatu RP
→ tworzenie organów wewnętrznych Rady Ministrów
→ obowiązki Sekretarza Rady Ministrów
Sekretarz Rady ministrów czuwa nad przebiegiem prac Rady Ministrów od strony organizacyjno – administracyjnej:
 przyjmuje dokumenty rządowe od uprawnionych organów i przekazuje je członkom rządu
 sporządza zapis posiedzenia i Protokół ustaleń oraz przesyła protokoły ustaleń odpowiednim organom rządowym
 kieruje sprawy do rozstrzygnięcia lub rozpatrzenia w trybie obiegowym
 ewidencjonuje dokumenty rządowe przyjęte przez Radę Ministrów
 kontroluje realizację ustaleń
 koordynuje działalność legislacyjną Rady Ministrów i Premiera
 informuje opinię publiczną o przedmiocie posiedzeń i przyjętych rozstrzygnięciach
 kontroluje poprawność prawną i redakcyjną dokumentów rządowych i przedstawia je do podpisu Prezesowi i Radzie Ministrów
Obecnie sekretarzem Rady Ministrów w Rządzie Jarosława Kaczyńskiego jest Jolanta Rusiniak
Na czele Rady Ministrów jest Prezes Rady Ministrów Prezes Rady Ministrów jest szefem rządu w ustroju politycznym Polski Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem W Polsce występuje w podwójnej roli jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny Organ administracji Jako przewodniczący Rady Ministrów posiada następujące kompetencje:
1 Kompetencje organizacyjne
• reprezentuje Radę Ministrów
• kieruje jej pracami
• zwołuje posiedzenia
• ustala porządek obrad
• przewodniczy posiedzeniom
2 Kompetencje merytoryczne
• kieruje merytoryczną działalnością Rady Ministrów
• ponosi odpowiedzialność polityczną
• decyduje o składzie Rady Ministrów
• koordynuje i kontroluje pracę ministrów i pozostałych członków Rady
• zapewnia wykonanie polityki Rady Ministrów
Jako naczelny Organ administracji rządowej Premier pełni następujące funkcję:
• prawodawczą – wydaje Rozporządzenia na podstawie ustaw i w celu ich wykonania; wydaje zarządzenia obowiązujące jednostki podległe premierowi; kieruje procesem legislacyjnym w rządzie; wydaje Dziennik Ustaw RP i Monitor polski
• personalną – dokonuje obsad personalnych na kierowniczych stanowiskach w administracji rządowej powołuje sekretarzy i podsekretarzy stanu w ministerstwach kierowników urzędów centralnych przewodniczących i członków wielu ciał pomocniczych i opiniodawczych a na szczeblu terenowym – wojewodów
• nadzoru – sprawuje nadzór bezpośredni nad funkcjonowaniem szeregu urzędów centralnych jakie nie znajdują się w obrębie jednego z resortów administracyjnych
• kierowania i nadzoru wobec terenowych organów administracji rządowej – Premier wobec jednostek samorządu terytorialnego sprawuje generalny nadzór zatwierdza ich statuty posiada uprawnienia do zawieszania organów samorządu i wprowadzania zarządu komisarycznego
Obowiązująca Konstytucja przewiduje następującą procedurę utworzenia rządu:
Wariant I
o W ciągu 14 dni od pierwszego posiedzenia Sejmu lub przyjęcia dymisji poprzedniej Rady Ministrów Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady Ministrów tj. wskazuje osobę (zwykle wytypowaną wcześniej przez partię polityczną mającą większość w Sejmie lub koalicję partii) która otrzymuje misję sformowania rządu (art 154 ust 1 zd. 1 in principio Konstytucji)
o Osoba desygnowana na Prezesa Rady Ministrów w ciągu 14 dni proponuje Prezydentowi skład Rady Ministrów (art 154 ust 1 zd. 1 in fine Konstytucji)
o Prezydent powołuje Prezesa Rady Ministrów oraz pozostałych członków Rady Ministrów oraz odbiera przysięgę od nowopowołanej Rady Ministrów (art 154 ust 1 zd. 2 Konstytucji)
o W ciągu 14 dni od powołania przez Prezydenta Rady Ministrów w trybie art 154 ust 1 zd. 2 Konstytucji Prezes Rady Ministrów przedstawia Sejmowi Program działania Rady Ministrów (exposé) z wnioskiem o udzielenie jej Wotum zaufania Sejm uchwala Wotum zaufania bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej Liczby posłów (art 154 ust 2 Konstytucji)
Wariant II
o W razie nie powołania Rady Ministrów w przedstawionym wyżej trybie lub nieudzielenia jej Wotum zaufania przez Sejm w ciągu 14 dni od upływu terminów określonych w art 154 ust 1 lub 2 Konstytucji Sejm wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego członków Rady Ministrów bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej Liczby posłów Prezydent powołuje tak wybraną Radę Ministrów i odbiera od niej przysięgę (art 154 ust 3 Konstytucji)
Wariant III
o W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie art 154 ust 3 Konstytucji Prezydent w ciągu 14 dni powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek pozostałych członków Rady Ministrów oraz odbiera od nich przysięgę (art 155 ust 1 zd. 1 Konstytucji) (W praktyce ustrojowej 11 czerwca 2004 roku doszło uprzednio do desygnowania Prezesa Rady Ministrów na podstawie art 154 ust 1 zd. 1 Konstytucji)
o W ciągu 14 dni od powołania przez Prezydenta Rady Ministrów w trybie art 155 ust 1 zd. 1 Konstytucji Prezes Rady Ministrów przedstawia Sejmowi Program działania Rady Ministrów (exposé) z wnioskiem o udzielenie jej Wotum zaufania Sejm uchwala Wotum zaufania zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej Liczby posłów (art 155 ust 1 zd. 2 Konstytucji)
o W razie nieudzielenia Radzie Ministrów Wotum zaufania w trybie określonym w art 155 ust 1 zd. 2 Konstytucji Prezydent skraca kadencję Sejmu i zarządza Wybory (art 155 ust 2 Konstytucji)
Prezydent przyjmuje dymisję Rady Ministrów:
• na pierwszym posiedzeniu nowowybranego Sejmu (art 154 ust 1 zd. 2 Konstytucji)
• w razie niewyrażenia jej przez Sejm Wotum zaufania w trybie art 154 ust 2 lub art 155 ust 1 Konstytucji)
• w razie wyrażenia jej przez Sejm konstruktywnego wotum nieufności w trybie art 158 ust 1 Konstytucji (wówczas Sejm wybiera nowego Prezesa Rady Ministrów oraz na jego wniosek członków Rady Ministrów których następnie powołuje Prezydent odbierając od nich przysięgę)
• w razie rezygnacji Prezesa Rady Ministrów (art 162 ust 2 pkt 3 Konstytucji)
Dyskusyjne jest czy Prezydent powinien udzielić dymisji Radzie Ministrów - bez uprzedniego wniosku Prezesa Rady Ministrów po niekorzystnym dla rządu głosowaniu - w sytuacji nieudzielenia jej przez Sejm Wotum zaufania w trybie art 160 Konstytucji
Prezydent Rzeczypospolitej przyjmując dymisję Rady Ministrów powierza jej dalsze pełnienie obowiązków do czasu powołania nowej Rady Ministrów w trybie art 154 ust 1 zd. 2, art 154 ust 3 zd. 2 lub art 155 ust 1 zd. 1 Konstytucji Prezydent może odmówić przyjęcia dymisji Rady Ministrów złożonej w trybie art 162 ust 2 pkt 3 Konstytucji (art 162 ust 4 Konstytucji)
13 Organizacja i Zasady działania aparatu pomocniczego Rady Ministrów i szefa rządu
W strukturze rządu działają liczne Organy pomocnicze i opiniodawcze które powoływane są przez Premiera lub Radę Ministrów w celu realizacji jej zadań w sposób sprawniejszy i zapewniający wysoką jakość przygotowywanych w ramach rządu rozstrzygnięć Są to:
→ stałe komitety Rady Ministrów – ich celem jest umożliwienie uzgadniania stanowisk Rady Ministrów inicjowanie i przygotowywanie rozstrzygnięć w określonych dziedzinach polityki rządu oraz analizowanie sytuacji w poszczególnych sferach polityki rządu
→ rady i zespoły – powoływane w celu uzyskiwania opinii i porad w sprawach należących do zakresu działania Rady Ministrów
Stałe komitety tworzone SA przez Radę Ministrów w drodze Rozporządzenia a Zasady ich działania opierają się na Regulaminie pracy Rady Ministrów W skład komitetów wchodzą wyłącznie członkowie Rady Ministrów Przewodniczących i ich zastępców powołuje Premier Liczba i skład komitetów zmieniają się w zależności od priorytetów rządu i Premiera Przez dłuższy Czas funkcjonowały cztery stałe komitety:
a) Komitet Ekonomiczny Rady ministrów
b) Komitet Społeczny Rady Ministrów
c) Komitet Spraw Obronnych Rady Ministrów
d) Komitet Polityki Regionalnej i Zrównoważonego Rozwoju Rady Ministrów
Rząd Premiera Millera zniół jednak te komitety na Rzecz Stałego Zespołu Rady Ministrów zwany Komitetem Rady Ministrów Członkami KRM oprócz przewodniczącego są: sekretarze stanu wszystkich ministrów i stały przedstawiciel Premiera – Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub wyznaczony przez niego sekretarz lub podsekretarz stanu W pracach Komitetu RM uczestniczą:
 Przewodniczący Komitetu Integracji europejskiej
 Prezes Rządowego Centrum Legislacji
 Prezes Rządowego Centrum studiów Strategicznych
 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Organem pomocniczym RM jest Rada Legislacyjna Rada ta opiniuje i doradza rządowi w sprawach wszystkich rządowych inicjatyw ustawodawczych oraz w sprawach projektów aktów wykonawczych jakie na mocy delegacji ustawowych wydaje RM. Członków Rady Legislacyjnej powołuje Prezes Rady Ministrów
Innego rodzaju organami wspomagającymi działalność rządu są komisje wspólne Komisje służą do uzgadniania problemów polityki państwa z jakimś środowiskiem społecznym lub instytucjami których istotne interesy są uzależnione od działań struktur rządowych
Zasadnicze znaczenie dla prac Rady Ministrów ma Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Zgodnie z zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 16 lipca 2004 w sprawie nadania statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zapewnia ona obsługę merytoryczną prawną organizacyjną techniczną i kancelaryjno-biurową Rady Ministrów prezesa Rady Ministrów wiceprezesów Rady Ministrów oraz Kolegium do spraw Służb Specjalnych Kancelaria zapewnia również obsługę pełnomocnikom rządu komitetom komisjom wspólnym Radom zespołom oraz innym kolegialnym organom pomocniczym doradczym i opiniodawczo-doradczym jeżeli tak stanowią przepisy o ich utworzeniu Na czele Kancelarii Prezesa RM jest Szef kancelarii Prezesa RM powoływany i odwoływany przez Premiera Do zadań Kancelarii należy:
► Zapewnienie kontroli realizacji zadań wskazanych przez Radę Ministrów i jej Prezesa
► Wydawanie Dziennika Ustaw RP i Monitora polskiego
► Koordynacja polityki kadrowej w administracji rządowej i Obsługa spraw kadrowych osób zajmujących kierownicze stanowiska w administracji rządowej
► Zapewnienie koordynacji współdziałania Rady Ministrów i jej Prezesa z Sejmem i innymi organami państwowymi
► Obsługa informacyjna i prasowa RM, jej Prezesa i organów pomocniczych
► Zapewnienie koordynacji działalności kontrolnej Prezesa RM wobec organów administracji rządowej
► Wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach lub zleconych przez Prezesa RM
Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa RM z 7 listopada 2001 r. w sprawie nadania statutu Kancelarii Prezesa RM w jej skład wchodzą następujące komórki organizacyjne:
1 Gabinet Polityczny Prezesa RM
2 Sekretariat Prezesa RM
3 Sekretariaty Wiceprezesów RM
4 Sekretariat Szefa kancelarii Prezesa RM
5 Sekretariat Kolegium do Spraw Służb specjalnych
6 Sekretariat Rady legislacyjnej
7 Centrum Informacyjne Rządu
8 Departament Prezydialny
9 Departament Ekonomiczno – Społeczny
10 Departament Spraw Parlamentarnych Rządu
11 Departament Spraw Zagranicznych
12 Departament Kontroli Skarg i Wniosków
13 Departament Monitoringu Społecznego i Analiz
14 Departament Spraw Obronnych
15 Biuro Dyrektora Generalnego
16 Biuro do Spraw Usuwania Skutków Powodzi
17 Biuro Finansowe
18 Biuro Obsługi
19 Biuro Ochrony
Prace Rady Ministrów wspiera także Rządowe Centrum Legislacji zajmujące się koordynacją działalności legislacyjnej Rady Ministrów Prezesa RM i innych organów administracji rządowej Rządowe Centrum Legislacyjne:
1 Opracowuje stanowiska prawno-legislacyjne do rządowych projektów aktów prawnych
2 Koordynuje Przebieg uzgodnień rządowych projektów aktów prawnych w tym sporządzania ocen skutków społeczno-gospodarczych projektowanych regulacji
3 Opracowuje pod względem legislacyjnym rządowe projekty aktów prawnych skierowane do rozpatrzenia przez Radę Ministrów w tym poprzez ich ocenę pod względem prawnym i redakcyjnym przez Komisję Prawniczą prowadzoną przez Centrum
4 Opracowuje rządowe projekty aktów prawnych w zakresie ustalonym przez Prezesa Rady Ministrów
5 Redaguje Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski"
6 Współdziała z Komitetem Integracji Europejskiej w sprawie harmonizacji prawa polskiego z wymogami prawa Wspólnot Europejskich
7 Współdziała z Radą Legislacyjną w zakresie opiniowania rządowych projektów aktów normatywnych pod względem ich zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz spójności z systemem prawa
8 Kontroluje wydawanie przez Organy administracji rządowej przepisów wykonawczych do ustaw
9 Wykonuje inne zadania określone w odrębnych przepisach lub wskazane przez Prezesa Rady Ministrów
14 Organizacja i Zasady działania ministerstw i agend administracji centralnej
Ustawa o działach administracji rządowej wprowadza następującą ich klasyfikację:
1) Administracja publiczna
1a) Budownictwo Gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa
2) budżet
3) Finanse publiczne
4) gospodarka
5) Gospodarka morska
6) Gospodarka wodna
7) instytucje finansowe
7a) informatyzacja
8) Integracja europejska
9) Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego
10) Kultura fizyczna i sport
11) łączność
12) nauka
13) obrona narodowa
14) oświata i wychowanie
15) praca
16) rolnictwo
17) rozwój wsi
17a) rozwój regionalny
17b) rynki rolne
18) Skarb Państwa
19) sprawiedliwość
20) Szkolnictwo wyższe
21) transport
21a) turystyka
22) Środowisko
23) sprawy wewnętrzne
24) wyznania religijne
25) zabezpieczenia społeczne
26) sprawy zagraniczne
27) zdrowie
Zakres działania ministra obejmuje: wykaz działów administracji jakimi kieruje nazwę Ministerstwa lub innego urzędu centralnego jaki obsługuje jego działalność oraz wykaz urzędów administracji rządowej i innych jednostek organizacyjnych jakie mu podlegają Ministrowie spełniają również pewne ogólne funkcje:
- inicjowanie i opracowywanie polityki rządu w zakresie swojego działania
- wnoszenie odpowiednich projektów aktów normatywnych pod obrady rządu
- reprezentowanie stanowiska rządu
- Kierowanie nadzorowanie i Kontrolowanie podległych organów urzędów i jednostek organizacyjnych a w szczególności tworzenie i likwidowanie jednostek organizacyjnych powoływanie i odwoływanie ich kierowników
- współdziałanie z innymi ministrami w zakresie opracowywania i realizacji polityki rządu
- współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego organizacjami zawodowymi stowarzyszeniami społecznymi
- określanie metod i sposobów działania administracji w kierowanych działach
Każdy Minister dysponuje aparatem wykonawczym w postaci Ministerstwa Ministerstwo jest organizacją złożoną z dwóch podstawowych elementów: kierownictwa politycznego w składzie: Minister Sekretarz stanu i podsekretarze stanu oraz wspomagająca ich Grupa politycznych doradców oraz aparatu urzędniczego wykonującego zadania merytoryczne i administracyjno – techniczne Ministerstwa w myśl zasad służby cywilnej
STRUKTURA KIEROWANIA MINISTERSTWEM

Ministerstwo tworzą następujące rodzaje jednostek organizacyjnych:
• Departamenty
• Biura
• Sekretariaty
• Wydziały
• Gabinety polityczne
• Biura wydziały albo samodzielne stanowiska pracy ds:
- prawnych
- informacji
- budżetu i finansów
- kadr szkolenia i administracji
- integracji europejskiej i współpracy z zagranicą
- informatyki
- zamówień publicznych
- administracyjno – gospodarczych
- obronnych
- kontroli skarg i wniosków
- ochrony informacji niejawnych
Liczba i wielkość komórek organizacyjnych w ministerstwie różni się w zależności od kompetencji i zadań ministra
Aparatem urzędniczym ministra kieruje Dyrektor Generalny Ministerstwa powoływany przez Premiera na wniosek Szefa Służby Cywilnej Dyrektor Generalny odpowiada przed ministrem za działalność Ministerstwa i wykonanie przez nie zadań wyznaczonych przez ministra
System centralnej administracji rządowej tworzy rozbudowany Układ urzędów centralnych które w przepisach prawnych stanowiących o ich powołaniu określane są jako centralne Organy administracji rządowej Za najbardziej typowe Urzędy centralne uważa się:
 Inspekcje prowadzące kontrolę przestrzegania ustanowionych standardów w określonej dziedzinie działalności
 Urzędy regulacyjne wydające licencje na prowadzenie różnego typu działalności i sprawdzające poprawność wykonywania warunków tych licencji
 Urzędy standaryzacyjne i certyfikacyjne
 Urzędy nadzorcze nad pewnymi sferami działalności
 Urzędy wykonujące specjalne zadania publiczne
 Urzędy świadczące usługi publiczne
Jeśli chodzi o zadania to Urzędy centralne najczęściej pełnią następujące funkcje:
a) współtworzenie polityki rządowej
b) wydawanie aktów prawnych oraz uczestnictwo w projektowaniu aktów normatywnych tworzonych przez inne organy
c) rozstrzyganie konkretnych spraw w drodze aktów administracyjnych
d) sprawowanie kontroli i nadzoru


2 Rządowa Administracja terenowa
21 Zagadnienia ogólne
Administrację rządową można podzielić , ze względu na zakres jej działania na administrację rządową centralną oraz na administrację rządową terenową – Wojewoda i podległe mu służby Organy administracji niezespolonej Organy administracji rządowej centralnej obejmują swoim zasięgiem całe Terytorium kraju natomiast Organy administracji rządowej terenowej działają tylko na ściśle określonym Terytorium

22 Organizacja i Zasady działania rządowej administracji terenowej
Administrację rządową na terenie Województwa sprawują:
1) wojewoda
2) działający pod nadzorem wojewody kierownicy zespolonych służb inspekcji i straży wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach
3) Organy administracji niezespolonej
4) Organy samorządu terytorialnego jeżeli wykonywanie zadań administracji rządowej wynika z ustawy lub z zawartego porozumienia
5) działający pod zwierzchnictwem starosty kierownicy powiatowych służb inspekcji i straży wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach
6) Organy innych samorządów jeżeli wykonywanie zadań administracji rządowej następuje na podstawie ustawy lub porozumienia
Na szczeblu wojewódzkim administracją rządową kieruje Wojewoda W województwie jest on: przedstawicielem Rady Ministrów zwierzchnikiem zespolonej administracji rządowej organem nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów KPA reprezentantem Skarbu Państwa w zakresie określonym w odrębnych ustawach Wojewoda jako przedstawiciel Rady Ministrów odpowiada za wykonywanie polityki rządu na obszarze Województwa a w szczególności:
1 kontroluje wykonywanie przez Organy zespolonej administracji rządowej zadań wynikających z ustaw i innych aktów prawnych wydanych na podstawie upoważnień w nich zawartych ustaleń Rady Ministrów oraz zarządzeń i poleceń Prezesa Rady Ministrów
2 kontroluje wykonywanie przez Organy samorządu terytorialnego i inne samorządy zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez nie na podstawie ustawy lub porozumienia z organami administracji rządowej
3 dostosowuje do miejscowych warunków szczegółowe cele polityki rządu oraz - w zakresie i na zasadach przewidzianych w ustawach - koordynuje i kontroluje wykonanie wynikających stąd zadań
4 zapewnia współdziałanie wszystkich jednostek organizacyjnych administracji rządowej i samorządowej działających na obszarze Województwa i kieruje ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniu życia zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska bezpieczeństwa państwa i utrzymania porządku publicznego ochrony praw obywatelskich a także zapobiegania klęskom żywiołowym i innym nadzwyczajnym zagrożeniom oraz zwalczania i usuwania ich skutków na zasadach określonych w ustawach
o a) dokonuje oceny stanu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Województwa opracowuje Plan operacyjny ochrony przed powodzią oraz ogłasza i odwołuje pogotowie i alarm przeciwpowodziowy
5 reprezentuje Radę Ministrów na uroczystościach państwowych i w trakcie oficjalnych wizyt składanych w województwie przez przedstawicieli państw obcych
6 wykonuje i koordynuje zadania w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa wynikające z odrębnych ustaw
7 współdziała z właściwymi organami innych państw oraz międzynarodowych organizacji rządowych i pozarządowych na zasadach określonych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych
8 przedstawia Radzie Ministrów za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej projekty dokumentów rządowych w sprawach dotyczących województwa
9 wykonuje inne zadania przewidziane w ustawach oraz ustalone przez Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów
W przypadku administracji rządowej terenowej można wyróżnić podział na administracje zespoloną i administrację niezespoloną
Administrację zespolona tworzą działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych służb inspekcji straży wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach Do tej kategorii należą np. :
• Komendant Wojewódzki Policji
• Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej
• Kurator Oświaty
• Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny
• Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej
• Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska
• Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska
• Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
• Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego
• Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
• Wojewódzki Konserwator Zabytków
• Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Zadania administracji rządowej na obszarze Województwa wykonują również działający pod zwierzchnictwem starosty kierownicy powiatowych służb inspekcji i straży Natomiast organem administracji niezespolonej – zwanej również administracją specjalną są podmioty podporządkowane właściwym ministrom oraz kierownikom państwowych osób prawnych i kierownikom innych państwowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej na terenie województwa
Organy administracji niezespolonej to :
• Powiatowi oraz graniczni lekarze weterynarii
• Państwowi inspektorzy sanitarni
• Okręgowi inspektorzy rybołówstwa morskiego
• Komendanci oddziałów Straży Granicznej
• Dyrektorzy urzędów żeglugi śródlądowej
• Dyrektorzy urzędów statystycznych
• Dyrektorzy urzędów morskich
• Dyrektorzy izb celnych i naczelnicy urzędów celnych
• Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej
• Dyrektorzy okręgowych urzędów probierczych i naczelnicy obwodowych urzędów probierczych
• Dyrektorzy okręgowych urzędów miar i naczelnicy obwodowych urzędów miar
• Dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych i specjalistycznych urzędów górniczych
• Dyrektorzy izb skarbowych naczelnicy urzędów skarbowych dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej
• Dowódcy okręgów wojskowych szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych wojskowi komendanci uzupełnień
Działalność organów administracji niezespolonej oparta jest z Reguły na centralizacji Działają w ramach zasadniczego podziału terytorialnego kraju w ramach podziałów specjalnych
23 Relacje rządowej administracji terenowej z samorządami lokalnymi
Administracja rządowa wypełnia wobec samorządu terytorialnego przede wszystkim funkcje nadzoru prawnego – kontroli legalności działań organów administracji samorządowych Szczególne uprawnienia w tym zakresie ma Prezes Rady Ministrów:
* Premier ma Prawo wystąpić do sejmu o rozwiązanie organu stanowiącego samorządu terytorialnego jeśli rażąco narusza on Konstytucję lub ustawy
* Premier ma Prawo na wniosek ministra właściwego ds. administracji zawiesić Organy gminy i wprowadzić na Okres do dwóch lat zarząd komisaryczny
Organem monitorującym problemy funkcjonowania administracji samorządowej w imieniu rządu są Minister właściwy ds. administracji i wojewodowie W strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji mamy dwa departamenty: Administracji Publicznej oraz Wdrożenia i Monitorowania Reformy Administracji Publicznej które wykonują wspomniane funkcje Wojewoda pełni rolę nadzoru prawnego – wszelkie akty prawa miejscowego podlegają w terminie 7 dni od dnia ich uchwalenia przez stosowny Organ gminy przedłożeniu wojewodzie Wojewoda w ciągu 30 dni w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego może stwierdzić nieważność danej uchwały jeśli narusza ona przepisy prawa
Wzajemne relacje pomiędzy terenowymi organami administracji rządowej a samorządem terytorialnym nie ograniczają się często tylko do nadzoru prawnego Oprócz tego miejsce ma rozbudowany System wzajemnych relacji wynikających z faktu że Organy samorządu terytorialnego wykonują Szereg zadań rządowych


3 Samorząd terytorialny
31 Zagadnienia ogólne
Samorząd terytorialny jest to forma administracji publicznej w której mieszkańcy tworzą z mocy prawa wspólnotę i względnie samodzielnie decydują o realizacji zadań wynikających z potrzeb tej wspólnoty na danym Terytorium pod określonym ustawowo nadzorem administracji rządowej Za niezbędny element sytuacji prawnej samorządu terytorialnego współczesnego demokratycznego państwa prawnego uważa się Kontrolowanie tego samorządu przez niezawisłe sądy (administracyjne i powszechne) oraz rozstrzyganie przez takie sądy sporów między samorządem i nadzorującą administracją rządową We większości państw demokratycznych świata współczesnego Ustrój władzy lokalnej opiera się na zasadzie dualizmu ale np. w Stanach Zjednoczonych Ameryki zamiast owego dualizmu obowiązuje znacznie większy Wachlarz rozwiązań od autonomii po szczegółowe wyznaczanie kompetencji władz lokalnych w ustawach stanowych Zawsze jednak amerykański Samorząd lokalny wywodzi swą legitymację z konstytucji lub ustawy stanowej co w dużym uproszczeniu odpowiada polskiej zasadzie praworządności w tą jednak poprawką że nie towarzyszy temu Dualizm w znanej nam postaci W Polsce tak jak w innych krajach kontynentu europejskiego tylko część zadań lokalnych jest realizowana przez agendy administracji rządowej bezpośrednio (hierarchicznie) podporządkowane hierarchiczne Radzie Ministrów Premierowi bądź poszczególnym ministrom Pozostałe zadania są realizowane przez Organy samorządowe podporządkowane wspólnocie lokalnej i reprezentującej jej interesy a więc przez Samorząd terytorialny Aktualny Podział terytorialny Polski ma Charakter trójstopniowy i obejmuje szczebel gminny powiatowy i wojewódzki Samorząd terytorialny jest jedną z form samorządności rozumianej jako przesunięcie w obrębie administracji publicznej pewnej dziedziny spraw tj. odebranie ich scentralizowanej administracji rządowej i powierzenie ich do samodzielnego rozwiązywania tej grupie społecznej której te sprawy dotyczą
32 Podział terytorialno – administracyjny
Od 1 stycznia 1999 obowiązuje trzystopniowy Podział administracyjny kraju na 16 województw 379 powiatów (65 powiatów grodzkich + 314 powiatów ziemskich) i 2478 gmin (307 gmin miejskich + 582 gminy miejsko-wiejskie + 1589 gmin wiejskich) – Stan z 1 stycznia 2007
Województwa:
województwo stolica powierzchnia (w km²) ludność (2006)
1 dolnośląskie
Wrocław
19 947 2 888 232
2 kujawsko-pomorskie
Bydgoszcz Toruń
17 972 2 068 253
3 lubelskie
Lublin
25 122 2 179 611
4 lubuskie
Gorzów Wielkopolski Zielona Góra
13 988 1 009 198
5 łódzkie
Portal Zgapa.pl nie jest odpowiedzialny za treści materiałów w tym także komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.
Inne Wypracowania znajdziesz na tej stronie