wypracowanie z języka Polskiego na temat:

Światopogląd

Najwybitniejsi Filozofowie

Wyślij / drukuj

Wiek VI (-600;-500)

Heraklit z Efezu
Ok. 540-480 p.n.e., Filozof grecki; przedstawiciel jońskiej filozofii przyrody; za zasadę rzeczy uważał ogień; głosił pogląd o zmienności rzeczy (panta rhei -wszystko płynie), za prawo rozwoju uważał walkę przeciwieństw przejawiającą się w powstawaniu i ginięciu wszystkiego i wszystkich.

Tales z Miletu
Ok. 620-ok. 540 p.n.e., Grecki filozof, astronom i matematyk; twórca jońskiej filozofii przyrody; za prazasadę rzeczywistości uważał wodę; stworzył podstawy dla późniejszego rozwoju geometrii w Grecji.

Pitagoras
Ok. 572-ok. 497 p.n.e Pitagoras z Samos, ., filozof grecki; za zasadę świata uważał liczbę; przypisuje mu się m.in. stworzenie początków teorii liczb i sformułowanie twierdzenia Pitagorasa; dał początek pitagoreizmowi kierunkowi filozoficznemu, religijnemu i naukowemu (gł. w dziedzinie matematyki, astronomii, akustyki) rozwijanemu przez jego uczniów i kontynuatorów (gł. V-III w. p.n.e.).

Wiek VI (-500;-400)

Dramat: Ajschylos, Sofokles, Eurypides, Arystofanes

Sokrates
469-399 p.n.e., filozof grecki; nauczyciel Platona i bohater jego dialogów; odegrał przełomową rolę w filozofii greckiej inicjując nurt antropologiczny; głosił absolutyzm (filoz. pogląd, wg którego wartości mają charakter absolutny, niczym nie uwarunkowany; zależnie od rodzaju wartości uznawanych za absolutne, wyróżnia się absolutyzm poznawczy, etyczny (moralny), estetyczny itp) i intelektualizm etyczny (utożsamiał dobro, szczęście, cnotę z prawdą); za swoje poglądy skazany na karę śmierci.

Sztuka: Fidiasz (rzeźby Zeusa, posągów na Akropolu), Myron (Dyskobol, Atena, Marsjasz).

Wiek IV (-400;-300)

Wiek filozofów:

Platon
Ok. 427-347 p.n.e., Filozof grecki; uczeń Sokratesa, założyciel szkoły filozoficznej zw. Akademią Platońską; twórca systemu według którego świat rzeczywisty stanowi niedoskonałe odbicie istniejącego realnie (realizm pojęciowy, realizm [filoz. kierunek przeciwstawny idealizmowi, wyróżnia się realizm epistemologiczny (teoriopoznawczy), wg którego intelekt poznaje byty istniejące niezależnie od niego, jak również przez niego wytworzone; realizm metafizyczny, wg którego istnieją byty niezależne od poznającego je intelektu; realizm pojęciowy, jedno z głównych stanowisk w tak zwanym sporze o uniwersalia, przeciwstawne nominalizmowi; uznaje realne istnienie odpowiedników pojęć ogólnych (cech, relacji itp.), zw. uniwersaliami ]) świata doskonałych idei, prototypów rzeczy; poznanie jest przypominaniem sobie przez duszę wrodzonej wiedzy o ideach (anamneza); na Podstawie teorii idei Platon zbudował doktrynę państwa idealnego; koncepcje Platona stały się inspiracją wielu późniejszych kierunków i szkół filozoficznych; Uczta (wydanie polskie 1922), Państwo (wydanie polskie 1948), Sofista -Polityk (wydanie polskie 1956), Prawo (wydanie polskie 1960).

Arystoteles
384-322 p.n.e., Filozof grecki, uczeń Platona,, kult pracy "wszelki trud jest źródłem harmonii świata", Postawa proobywatelska najwszechstronniejszy myśliciel i uczony starożytności; w tzw. filozofii pierwszej (metafizyce) głosił hylemorfizm(filoz. pogląd stworzony przez Arystotelesa, wg, którego każda substancja jest bytem złożonym z czynnika biernego materii i czynnika aktywnego -formy.), twierdząc, że każda rzecz jest zbudowana z 2 niesamodzielnych zasad wewnętrznych: aktywnej formy i biernej materii; wprowadził 4 przyczyny rzeczy: 2 wewnętrzne (formalną i materialną) i 2 zewnętrzne (sprawczą i celową); odróżnił byt samodzielny (substancję) od niesamodzielnego (przypadłości); w filozofii przyrody podał określenie ruchu, sformułował podstawy fizyki, astronomii, zoologii, fizjologii, embriologii, botaniki; w psychologii określił człowieka jako ożywiony byt rozumny zbudowany z ciała i duszy (wegetatywnej, zwierzęcej i rozumowej); odróżnił 2 intelekty -bierny i czynny; poznanie dzielił na teoretyczne i praktyczne; w etyce głosił eudajmonizm(pogląd w etyce, wg którego najwyższą wartością i celem oraz motywem postępowania ludzi powinno być szczęście osobiste lub społeczne) i sformułował teorię cnót; rozwinął naukę o państwie (politykę); jest uważany za twórcę logiki, wywarł przemożny wpływ na rozwój filozofii europejskiej, zwłaszcza średniowiecznej; przekład polski Arystoteles. Dzieła wszystkie tom 1-5,7 (1990-94).

Praksyteles
IV w. p.n.e., Jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy greckich, Ateńczyk; tworzył w marmurze posągi młodzieńczych bóstw; miękki modelunek, charakterystyczna esowata linia ciała; dzieła znane gł. z kopii; Hermes z małym Dionizosem; wprowadził akt kobiecy (Afrodyta Knidyjska ok. 360 p.n.e.).
2.2.4. Wiek III/II (-300;-100)

Kallimach, Teokryt. Początek poezji rzymskiej

Liwiusz Andronikus.
(-100,-1) Grecja: Meleanger: antologia epigramatu

Zenon z Kation ok. 336-ok. 264 r.
Filozof grecki; założyciel szkoły stoików (stoicyzm).

Wergiliusz, 70-19 r.
Poeta rzymski; Bukoliki (wybór polski 1953) - 10 sielanek wzorowanych na Teokracie, Georgiki (wydanie polskie 1956) - poemat poświęcony pracy na roli, oraz Eneida (ostatnie wydanie polskie 1987) - epopeja narodowa wzorowana na Iliadzie i Odysei Homera; poezja Wergiliusza wywarła wpływ na twórczość A. Mickiewicza;

Horacy, 65-8 r.
Jeden z największych liryków rzymskich; m.in. satyry, epody, pieśni (ody); list Do Pizonów (znany też jako sztuka poetycka) stał się podstawą poetyki europejskiej (do początku XIX w.),

Cyceron, 106-43 r.
Rzymski mówca, pisarz, filozof i mąż stanu; jako konsul w 63 roku wykrył i stłumił spisek Katyliny; mowy sądowe i polityczne, pisma retoryczne O mówcy, rozprawy filozoficzne, listy.

Juliusz Cezar, 100-44 r.
Rzymski wódz i polityk, pisarz; członek I triumwiratu (60) (w starożytnym Rzymie porozumienie między 3 mężami stanu (triumwirami) w celu zdobycia i podziału władzy w państwie; I triumwirat (tajny, 60 r. p.n.e.) -Cezar, Pompejusz Wielki, Marek Krassus; II triumwirat (oficjalny, 43 p.n.e.) -Oktawian, Marek Antoniusz, Marek Lepidus.) ; Zdobywca Galii; po zwycięstwie w wojnie domowej dyktator; podbił Bitynię (veni, vidi, vici); przeprowadził m.in. reformę kalendarza (stąd zwany juliańskim); zamordowany przez senatorów; Wojna galijska (wydanie polskie 1978).

Wiek I (1;100 n.e. )


Rzym Artyści:

Owidiusz, 43 r. p.n.e..-17 Lub 18 r. n.e.
Jeden z największych poetów rzymskich; elegie miłosne, poematy: Sztuka kochania (wydanie polskie 1922), Przemiany (polski wybór 1969), elegie z wygnania w Tomi(s) (ob. Konstanca), ze słynną autobiografią; doprowadził do doskonałości łaciński język poetycki; wywarł duży wpływ na europejską poezję, muzykę i sztuki plastyczne.

Marcjalis, ok. 40-ok. 104
Poeta rzymski; twórca epigramu rzymskiego; w 15 księgach swoich utworów zobrazował życie Rzymu w epoce Flawiuszów.

Seneka Starszy, ok. 55 r. p.n.e..-ok. 40 r. n.e.
Ojciec Seneki Młodszego, retor rzymski; autor zbioru złożonego z cytatów i fragmentów mów sądowych i doradczych współczesnych mu retorów, dający obraz wymowy i retoryki wczesnego cesarstwa.

Seneka Młodszy, 4? r. p.n.e.-65 r. n.e.
Syn Seneki Starszego, rzymski poeta, filozof i retor, wychowawca Nerona; przedstawiciel stoicyzmu; autor m.in. 12 ksiąg dialogów filozoficzno-moralnych (Pisma filozoficzne, wydanie polskie 1965), Listów moralnych... (Wydanie polskie 1961) oraz prac przyrodniczo-geograficznych O zjawiskach natury (wydanie polskie 1969); z utworów poetyckich zachowały się m.in. satyra menippejska, 9 niescenicznych tragedii (m.in. Fedra, Medea), opartych na wzorach greckich.

Tacyt, ok. 55 - ok. 120,
Ostatni wybitny historyk rzymski; 97 konsul, następnie zarządca prowincji Azja; dzieła, m.in. Roczniki (lata 14-69), Dzieje (lata 69-96), Germania, pisane z celem moralizatorskim, dzięki walorom stylistycznym (wnikliwość psychologiczna, charakterystyka postaci, dramatyzowanie faktów historycznych) należą do najwybitniejszych osiągnięć literatury rzymskiej; polski przekład całości utworów 1957.

Wiek II (100;200 n.e.)

Marek Aureliusz, 121-180
Cesarz rzymski od 161, filozof; przedstawiciel stoicyzmu; prowadził wojny z Partami (162-166) oraz koalicją plemion germańskich i sarmackich (166-180 -tzw. wojny markomańskie); Rozmyślania (wydanie polskie 1913).
2.2.7. Wiek III-V (200;-475 n.e.)

Hieronim ze Strydonu, Święty, 347-419
Sekretarz papieża Damazego I; Ojciec i doktor Kościoła; autor przekładu Biblii na język łaciński (tzw. Wulgaty), używanego powszechnie od średniowiecza w Kościele zachodnim.

Augustyn, Aurelius Augustinus, Święty, 354-430
Wczesnochrześcijański filozof i teolog; ojciec i doktor Kościoła; główny przedstawiciel patrystyki; twórca pierwszego wielkiego systemu filozoficzno-teologicznego chrześcijaństwa, opartego na interpretacji neoplatonizmu (nurt filozoficzny nawiązujący do platonizmu, opracowany przez Plotyna; przejęty przez myślicieli chrześcijańskich (Orygenes, św. Augustyn), arabskich (* arabska filozofia średniowieczna) i żydowskich (* żydowska filozofia średniowieczna) był dominującym nurtem filozoficznym średniowiecza (Eriugena, św. Anzelm z Canterbury) i renesansu (Mikołaj z Kuzy), wpłynął także na wielu autorów nowożytnych i współczesnych (F.W. Schelling, G.W.F. Hegel)) , charakteryzującego się: teocentryzmem, kreacjonizmem, iluminizmem; połączył teorię predestynacji z istnieniem wolnej woli odpowiedzialnej za zło na świecie; sens dziejów ujmował jako wynik konfliktu między państwem Bożym i ziemskim; Dialogi i pisma filozoficzne (wydanie polskie 1953-54), Wyznania (wydanie polskie 1844), O państwie Bożym (wydanie polskie 1835).

Portal Zgapa.pl nie jest odpowiedzialny za treści materiałów w tym także komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.
Inne Wypracowania znajdziesz na tej stronie