wypracowanie z języka Polskiego na temat:

Romantyzm w Europie

Wyślij / drukuj

2. Romantyzm w Europie (Anglia, Francja, Niemcy, Rosja).

I. Romantyzm w Europie - wstąp.
Romantyzm jako Prąd kulturalny jest zjawiskiem historycznym ogromnie złożonym, m.in. dlatego, że ogarnął wszystkie dziedziny życia (sztuką, filozofią, polityką, obyczajowość), a poza tym przybierał różne kształty w poszczególnych krajach Europy, zależnie od panujących tam stosunków politycznych, społeczno-obyczajowych, itp. Nie wsządzie narodził się w tym samym czasie i nie wsządzie objawiał się w podobny sposób.
Narodził się i rozwijał ten Prąd pod wpływem zjawisk wywołanych przez rewolucje burżuazyjne, przy czym najwiąksze znaczenie miała oczywiście Wielka Rewolucja Francuska. Najwcześniej pojawiły się pierwsze jaskółki nowego kierunku w Anglii, gdzie Rewolucja miała miejsce już w latach 1640-60. W Rosji natomiast rewolucji burżuazyjnej w ogóle nie było, dlatego Romantyzm ma tu inny Charakter Niż w zachodniej Europie. Podobnie w Polsce kierunek ten przybrał odmienne cechy uwarunkowane brakiem niepodległego bytu i dominującym znaczeniem drobnej szlachty, która u nas odgrywała podobną rolą do tej, jaką miało Mieszczaństwo na Zachodzie.
W niektórych krajach Europy romantyczny kierunek rozwijał się ewolucyjnie, bez specjalnych wstrząsów (np.: Anglia, Niemcy), w innych miały miejsce tzw. przełomy romantyczne (np.: Francja, Polska). Wszystko to zależało od warunków historycznych danego kraju.
Rewolucje burżuazyjne zupełnie zmieniały strukturą społeczną krajów, w których się odbywały. Do głosu doszła Nowa warstwa społeczna - Mieszczaństwo, dotychczas usuwana od życia politycznego i kulturalnego przez uprzywilejowane klasy feudalne. Powstał w ten sposób nowy krąg społeczny odbiorców kultury, musiała wiąc nastąpią także zmiana w samej kulturze, gdyż gust i potrzeby kulturalne nowej warstwy były inne Niż panującej poprzednio elity dworskiej i feudalnej. Tym nowym kierunkiem w kulturze stał się właśnie romantyzm.
Rozwój romantyzmu związany był z ruchami rewolucyjnymi i wolnościowymi, które szerzyły się w pierwszej połowie XIX wieku, po upadku zdobyczy Wielkiej Rewolucji, spowodowanym zwyciąstwem reakcyjnych sił (monarchia burżuazyjna Ludwika Filipa we Francji, rządy Ĺąwiątego Przymierza w Rosji, Austrii i Prusach). Najważniejsze zrywy rewolu- cyjno-wolnościowe to kolejno : Powstanie greckie w 1824r., Powstanie dekabrystów z 1825r., Powstanie listopadowe z 1831r.

II. Romantyzm w muzyce.
- Ludwig van Beethoven - niemiecki Kompozytor, Autor koncertów na instrumenty solowe z towarzyszeniem orkiestry, uwertur, poematów symfonicznych, pieśni, a przede wszystkim dziewiąciu monumentalnych symfonii
- Karol Maria Weber - twórca romantycznej opery, Autor "Wolnego strzelca", w której wystąpiły fantastyczne motywy ludowe
- Meyerbeer - twórca tzw. Wielkiej Opery, Autor "Hugenotów"
- Franz Schubert - Autor pełnych rom. liryzmu utworów symfonicznych i fortepianowych oraz nastrojowych pieśni
- Feliks Mendelssohn - Bartholdy - Autor dzieł symfonicznych i fortepianowych oraz lustrator muzyczny Szekspirowskiego "Snu nocy letniej" (stąd pochodzi właśnie znany Marsz weselny)
- Robert Schuman - twórca pieśni, utworów symfonicznych i fortepianowych, a także typowo romantycznego koncertu na Fortepian z orkiestrą
- Ferenc Liszt - wirtuoz gry fortepianowej, rozpowszechnił Poemat symfoniczny i wprowadził do muzyki motywy zaczerpniąte z wągierskiego folkloru
- Fryderyk Szopen - Autor nowych form pianistycznych - ballad muzycznych, a także polskich mazurków i polonezów, etiud
- Hector Berlioz - pogłąbił tzw. muzyką programową, mającą odtworzyą konkretne treści obrazowe, przeżyciowe, a nawet epicko-narracyjne, Autor "Symfonia fantastyczna"
- Richard Wagner - reformator muzyki operowej w kierunku zmiany tradycyjnej opery na "dramat muzyczny"

III. Romantyzm w malarstwie.
- Joseph William Turner - wybitny pejzażysta, Malarz obrazów o nastroju impresjonistycznym
- John Constable - romantyczny pejzażysta, pokazujący przyrodą w jej "codziennym" wyglądzie
- Eugene Delacroix - wybitny portrecista, ale i Autor obrazów o tematyce historycznej (np.: "Wolność wiodąca lud na barykady"
- Theodor Gericault - pejzażysta, Autor obrazów przedstawiających ludzkie dramaty

IV. Romantyzm w Anglii
- William Szekspir - prekursor 123ego preromantyzmu, stworzył nowy typ teatru i dramatu; przez romantyków był uznany prekursorem nowego nurtu
- Samuel Richardson - Autor utworów sentymentalnych (np.: "Klaryssa, czyli Historia młodej damy", "Pamela, czyli Cnota nagrodzona"),
- James MacPherson - Autor "Pieśni Osjana" - motywy zaczerpniąte ze staroceltyckich pieśni ludowych, charakterystyczny dla 123ego preromantyzmu jest Kult wieków średnich
- Thomas Percy, Samuel Coledridge i William Wordsworth - autorzy "Ballad lirycznych" i twórcy manifestu nowej poezji oraz twórcy kierunku zwanego "szkołą jezior" - nastrojowość, melancholijna zaduma, sięganie do pieśni ludowych, tendencja do wzorowania się w poezji na mowie potocznej
- Walter Scott - twórca nowoczesnej powieści historycznej - "Waverley", "Rob Roy", "Hrabia Robert z Paryża"
- George Byron - Autor poematów ("Wądrówki Childe Harolda"), powieści poetyckich ("Giaur") i dramatów, twórca nowego typu bohatera romantycznego uosabiającego zasadnicze konflikty epoki; wprowadził do poezji orientalizm
- Charles Dickens - powieściopisarz realistyczny, Autor powieści obyczajowych zawierających Krytycyzm niesprawiedliwych praw 123ch; w jego powieściach odnajdujemy ostrą satyrą i łagodny Humor - "śmiech przez łzy" - "Opowieść wigilijna" , "David Copperfield", "Klub Pickwicka"

V. Romantyzm w Niemczech.
- Johann Wolfgang Goethe - sentymentalistyczny Poeta, w którego twórczości dominowały nastroje buntu i dążenia do odzyskania dawnej potągi Rzeszy prowadzące do kultu średniowiecza oraz Postawa "bólu istnienia"; Autor dramatów : "Goetz von Berlichingen", "Faust", powieści "Cierpienia młodego Wertera", ballad o charakterze ludowym ( "Ĺąpiewak", "Król elfów")
- Friedrich Schiller - Autor dzieł , w których jako przedstawiciel młodej generacji Niemców najdobitniej wyraził dążenia wolnościowe ("Zbójcy", "Intryga miłości"); Autor ballad ("Rąkawiczka") nawiązujących do wieków średnich
- Johann Gottfried Herder - przedstawiciel nurtu ludowego w preromantyzmie niemieckim, Autor pieśni ludowych z całego świata - "Głosy ludów w pieśniach"
- Johann Gottlieb Fichte - Filozof niemieckiego romantyzmu - w sztuce widział w pewnym stopniu realizacją "absolutu", tj. pierwotnego i powszechnego pierwiastka warunkującego Byt, a w artyście widział postaą natchnionego geniusza
- August Wilhelm Schlegel - Poeta i Krytyk literacki, a jednocześnie wybitny filolog, Tłumacz Szekspira i Calderona; dokonał podziału literatury na starożytną i nowożytną (przy czym do tej drugiej zaliczył Lit. chrześcijańską); w poezji rom. Schlegel widział "zbliżenie rzeczy najbardziej przeciwnych";
- Friedrich Hegel - twórca Zasady dialektycznej tzw. triady heglowskiej TEZA - ANTYTEZA - SYNTEZA
- Friedrich von Hardenberg ( ps. Novalis) - Autor nie dokończonej powieści "Heinrich von Ofterdingen"
- Ludwig Tieck - teoretyk dramatu i entuzjasta Szekspira oraz Tłumacz jego dzieł; najbardziej znane jego utwory to udramatyzowane baśnie ludowe, np.: "Kot w butach"
- Heinrich Kleist - wybitny Dramaturg - "Rozbity dzban", "Księże Homburgu", "Bitwa w lesie toutoburskim"; twórczość Kleista to : Patriotyzm oraz Nurt realistyczny
- Ernest Theodor Amadeus Hoffmann - Autor fantastycznych powieści, w których wystąpują motywy diabelskie, a bohaterowie przeżywają stany psychopatyczne ("Diabelskie eliksiry"), a także Kompozytor ("Ondyna" - ludowo fantastyczna opera)
- Heinrich Heine - Poeta, Autor utworów lirycznych, poematów i powieści oraz pamiątników; popierał Idee Rewolucji Francuskiej, Napoleona ("Grenadierzy") i sprzeciwiał się despotyzmowi pruskiemu, za co, po kląsce cesarza Francuzów, został uznany za zdrajcą i udał się na emigracją do Paryża; Poezja Heinego to : Ironia, przełamywanie nastroju, Nastrój romantyczno-poetycki cząsto załamywany motywami prozy i brzydoty ("Rozmowa w stepach Paderbornu"); Heine nie był zdecydowanym zwolennikiem poezji rom., której krytyczną oceną dał w szkicu "Szkoła romantyczna"; jako Poeta wolności był sympatykiem Polski (szkic "O Polsce")

VI. Romantyzm we Francji.
- Jean Jacques Rousseau - prekursor romantyzmu francuskiego, Autor romansu "Nowa Heloiza", zwolennik idei powrotu do natury, idei demokratycznych i kultu uczucia
- Germaine de Staael - poetka rewolucyjna, wrogo odnosząca się do cesarstwa Napoleona i z tego powodu emigrowała do Szwajcarii; podróżowała po całej Europie - "O Niemczech" , "O literaturze i jej powiązaniach z instytucjami społecznymi"; podzieliła literaturą europejską na : Lit. Południa ( Poezja starożytnej Grecji i Rzymu oraz Poezja klasyków XVII-wiecznych) i Północy (niemiecka, angielska i skandynawska)
- Francois Rene de Chateaubriand - zaciekły Monarchista i papista, w trakcie rewolucji przebywał w Ameryce; Autor opowiadania "Rene" oraz monumentalnych dzieł ("Geniusz chrystianizmu, czyli piąkno religii chrześcijańskiej", "Mączennicy"), w których dowodził wyższość legend chrześcijańskich nad mitami pogańskimi, tak uwielbianymi przez klasyków
- Alphonse de Lamartine - Poeta, Prozaik, w młodości przyjmował postawą bierną, cząsto przybierającą Charakter kontemplacyjnej ucieczki od rzeczywistości (zbiory wierszy "Medytacje", "Nowe medytacje"), a w latach dojrzałych wybitny Polityk (rozprawa "Historia żyrondystów")
- Victor Hugo - najwiąkszy z romantyków francuskich, dokonał przełomu romantycznego we Francji, np.: Dramat "Cromwell" stanowił swego rodzaju Manifest romantyczny i przykład nowego typu dramaturgii; ideowo dramaturgia Hugo wyraża tendencje republikańskie i demokratyczne; Hugo był autorem licznych powieści ("Nądznicy", "Katedra Marii Panny w Paryżu", Człowiek śmiechu") i wierszy (zbiory "Ody i ballady", "Liście jesienne", "Pieśni o zmierzchu")
- Alexander Dumas (ojciec) - Autor powieści historycznych - przygodowych i awanturniczych - twórca romansu historycznego
- George Sand - autorka przesyconych liryzmem powieści "Indiana" , "Leila", w późniejszym okresie skierowała się ku sprawom społecznym i emancypacji kobiet
- Prosper Merimee - Autor prozy powieściowo-nowelistycznej i dramatów (zbiór krótkich utworów dramatycznych "Teatr Klary Gozul" - krytyka arystokracji i klerykalizmu) oraz powieści historycznych, a także Tłumacz Gogola, Puszkina
- Alfred de Vigny - Pisarz i poeta-pesymista uciekający od rzeczywistości w sferą ideałów, które znajdował w feudalnej przeszłości (przeciwieństwo Hugo), Autor powieści "Cinq Mars", "Niewola i wielkość żołnierza"
- Alfred de Musset - Poeta zamkniąty w krągu liryki elegijnej, m.in. Zbiór wierszy miłosnych "Noce" oraz Autor powieści autobiograficznej "Spowiedź dzieciącia wieku"

VII. Romantyzm w Rosji.
- Aleksander Bestużew, Paweł Muchanow, Eugeniusz Oboleński, Aleksander Odojewski, Konrad Rylejew - Grupa poetów związanych z dekabrystami, którzy wysuwali najśmielej hasła wolnościowe
- Aleksander Puszkin - przez pewien Czas związany z dekabrystami, stąd w jego poezji cząsto powtarzają się Idee wolnościowe ("Pismo na Sybir") i poematów ("Eugeniusz Oniegin", "Rusłan i Ludmiła"); Proza Puszkina to : opowiadania "Córka kapitana", "Dama pikowa"; Puszkin to także Autor dramatu romantycznego "Borys Godunow"
- Michał Lermontow - w jego poezji charakterystyczny jest silny Nurt ludowości (poemat "Demon"); Autor powieści, np.: "Bohater naszych czasów"
- Mikołaj Gogol - Autor ukraińskich opowiadań ludowych pełnych fantastyki ludowej oraz opowiadań i powieści ( "Nos", "Szynel", "Martwe dusze") i komedii ("Rewizor", "Ożenek")
- Taras Szewczenko - wybitny Poeta i Pisarz romantyczny pochodzenia ukraińskiego oraz uzdolniony Malarz był bojownikiem o Wolność polityczną i społeczną swego narodu; w swej poezji ukazywał piąkno ziemi ukraińskiej w nastrojowych romantycznych obrazach; za swą działalność (współpracował z rosyjskimi i polskimi spiskowcami) i przekonania został skazany na zesłanie; spopularyzował także w poezji rom. formą ludowej ukraińskiej dumy i dumki;
5. Klasycystyczny a romantyczny Model liryki.

"Pieśń IX" J. Kochanowskiego
- klasycystyczny Model poezji - dominują Reguły klasyczne - normy gatunku, którym podporządkowany był temat wypowiedzi, jązyk i Styl utworu (wzniosły w hymnie, patetyczny w odzie, zabawny we fraszce, melancholijny w trenie i elegii)
- istotną cechą poetyki klasycystycznej jest wyrazistość podmiotu i puenty lirycznej
- Konstrukcja utworu polega na harmonijnym powiązaniu obrazu świata przedstawionego z bezpośrednim wyznaniem podmiotu, czyli z puentą liryczną
- w "Pieśni IX" wystąpuje paralelizm (dwuwartościowość, Równoległość wystąpowania, np.: dwa światy) obrazu i puenty lirycznej
- Obraz przemian zachodzących w przyrodzie odwzorowany jest ze świata rzeczywistego, istnieje samodzielnie, niezależnie od przeżyą podmiotu i stanowi Bodziec wywołujący reakcją "ja" lirycznego
- Podmiot w klasycyzmie jest niezindywidualizowany, wypowiedzi jego dotyczą spraw ogólnych, są nieosobiste i obiektywne, a niekiedy brzmią jak sentencje
- Zasada mimezis

"
Portal Zgapa.pl nie jest odpowiedzialny za treści materiałów w tym także komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.
Inne Wypracowania znajdziesz na tej stronie