Wyślij / drukuj

Organami wymiaru sprawiedliwości są sądy powszechne i szczególne np. wojskowe oraz Sąd Najwyzszy , naczelny sąd administracyjny .

W strukturze organizacyjnej sądów powszechnych rozróznia sie - sądy rejonowe - sądy wojewódzkie - sądy apelacyjne

Sąd rejonowy tworzy sie dla jednej lub wiecej gmin w granicach tego samego województwa . Jezeli konkretne warunki to uzasadniają moze byc utworzony wiecej niz jeden są na terenie tej samej gminy .

Sąd wojewódzki tworzy sie dla jednego lub kilku województw

Sąd Apelacyjny tworzy sie dla wielu województw . Rozporządzenia dotyczące tworzenia i znoszenia sądów oraz ich siedziby i obszaru wlasności wydaje minister sprawiedliwości .

Na czele poszczególnych sądów stają prezesi wiceprezesi powolywani i odwolywani przez Prezydenta na wniosek krajowej rady sądownictwa

Kolegialnymi organami sądów są :

- Zgromadzenia ogólne sedziów

-Koegium Sądu

Sądy dzielimy na wydzialy . W poszczególnych sądach rejonowych rejonowych wojewódzkich istnieją jako odrebne jednostki organizacyjne ., wydzialy (sądy) do spraw :

-rodzinnych - w sądach rejonowych rejonowych wojewódzkich

-pracy i ubezpieczen spolecznych – sądach wojewódzkich (nie we wszystkich)

-gospodarczych - sądach rejonowych rejonowych wojewódzkich

Podstawową zasadą Polskiego orzecznictwa sądowego jest dwuinstancyjnośc . Oznacza ona ze strony nie zadowolone z orzeczen sądu przed którymi rozpoczelo sie postepowanie - sądu pierwszej instancji , mogą wnosic środki odwolawcze , przewidziane prawem do hierarchicznie wyzszego sądu - sądy drugiej instancji .

W zdecydowanej wiekszości sporów wlaściwym do ich rozpatrywania , jako sądy pierwszej instancji są sądy rejonowe.

Instytucja odwolawcza dla spraw reprezentowanych w sądach rejonowych są sądy wojewódzkie .

Są one sądami drugiej instancji, a ich orzeczenie konczące postepowanie odwolawcze są orzeczeniami prawomocnymi, tzn nie dopuszczają dalszych odwolan w normalnym toku postepowania . Do wylącznej wlasności sądów wojewódzkich rozpoznawalnych przez nie w pierwszej instancji nalezą sprawy:

-O ochronie praw autorskich jak równiez spraw wynikających z opatentowania wynalazków lub rejestracji wzorów

-Uzytkowania i zdobniczych oraz znaków towarowych

-O rozszczenia wynikające z prawa prasowego

-O prawa majątkowe w których wartośc przedmiotu sporu przewyzsza 2000 zl

-O orzeczenia przepadku świadczenia na rzecz skarbu panstwa , jezeli to orzeczeni zostal o spelnione w zamian za dokonywanie czynu zabronionego przez ustawe lub w celu nie godziwym

Instytucją odwolawczą dla spraw rozpatrywanych w pierwszej instancji przez sądy wojewódzkie są sądy apelacyjne tworzone dla kilku województw .

Sądy apelacyjne są wylącznie sądami drugiej instancji ,w przypadkach uzasadniającego znowienia postepowania wlaściwym jest sąd który wydal zaskarzony wyrok.

Jezeli zaskarzone zostają wyroki róznych instancji to wlaściwym do rozpoznania sprawy jest sąd instancji wyzszej .

Rewizje nadzwyczajną wznosi sie do sądu najwyzszego , moze ją wnieśc:

- minister sprawiedliwości czyli prokurator generalny.

-I prezes sądu najwyzszego

-rzecznik praw obywatelskich

-minister pracy i polityki socjalnej z zakresu prawa pracy

Strona mająca interes w ponownym rozpatrzeniu sprawy w toku rewizji nadzwyczajnej moze wnieśc podanie o jej niesienie do ministra sprawiedliwośc czyli do prokuratora generalnego

generalnego sklad sądu Najwyzszego wchodzą: - pierwszy prezes - prezesie – sedziowie

W wewnetrznej strukturze Sądu Najwyzszego dzieli sie na izby:

-izbe cywilną

-izbe karną

-izbe pracy i ubezpieczen spolecznych

-izbe administracyjną

-izbe wojskową

Zwyczajny tok instancji:

a) Sąd apelacyjny: Rozpoznaje rewizje zwyczajne od orzeczen wydanych w pierwszej instancji przez sądy wojewódzkie

b) Sąd wojewódzki: Rozpoznaje jako sąd drugiej instancji odwolanie zwyczajne od orzeczen wydanych przez sądy rejonowe

Rewizja niezwyczajna :

a) Sąd Najwyzszy rozpoznaje rewizje nadzwyczajnee zalozone przez Ministra Sprawiedliwości, rzecznik praw obywatelskich , Minister Pracy i polityki socjalnej

b) Sąd wojewódzki . Rozpoznaje jako sąd I instancji sprawy cywilne i karne wylączone z wlasności sądów rejonowych

c) Sąd rejonowy rozpoznaje jako sąd pierwszej instancji . sprawy z zakresu prawa cywilnego , rodzinnego i opiekunczego, prawa pracy oraz prawa karnego niezastrzezone do kometnecji sądu wojewódzkiego