wypracowanie z języka Polskiego na temat:

Na podstawie fragmentu satyry „Do Króla” I.Krasickego zaprezentuj model człowieka epoki oświecenia, jaki

Wyślij / drukuj

Oświecenie w Polsce to Czas krytyki sarmatyzmu i hulaszczego życia szlacheckiego. Okres ten w naszym kraju charakteryzuje się próbami naprawy Rzeczypospolitej. Świadomość przeprowadzenia reform, zarówno tych ustrojowych, jak i społecznych stawała się coraz powszechniejsza. Fakt ten zauważyć można w dokumentach historycznych z tej epoki oraz w dziełach literackich. Literatura Stała się narzędziem do wprowadzenia „oświecenia Sarmatów”. Miała za zadanie ukazać wady i słabości systemu politycznego i społecznego Polski. Jednym z najwybitniejszych twórców okresu oświecenia polskiego był Ignacy Krasicki. Książę, Biskup, Poeta, Człowiek niezwykle wykształcony zasłynął przede wszystkim z dydaktycznych bajek i satyr. W epoce tej utwory tego typu były jedną z najciekawszych, a zarazem najbardziej moralizatorskich rozrywek, a tym samym trafiały do znacznej ilości odbiorców. Jednym z najbardziej znanych utworów tego okresu jest Satyra „Do Króla”. Na jej podstawie postaram się przedstawić Obraz człowieka oświecenia stworzonego przez literaturę. Narrator w utworze jest apologetą króla, do którego się zwraca. Stara się przedstawić zaistniałą w kraju sytuację. Jego Mowa ukazuje typowy Obraz szlachty polskiej, zazdrosnej o nowego władcę. Dosłownie jest to nagana króla i jego czynów. Jednak podtekstem jest pochwała nowego władcy. Autor przemawia z pozycji sarmackiego szlachcica. Wytyka on panującemu pochodzenie. Zadając pytania retoryczne przedstawia własne zasługi, które jego mogłyby uczynić monarchą w Polsce. Odnosi się do tradycji sarmackiej i idei mesjanizmu, a także do historii pierwszych Piastów, którzy zasiedli na polskim tronie. Narrator zarzuca S.A. Poniatowskiemu, że ten nie pochodzi z rodu królewskiego, ale ze stanu szlacheckiego. Jest wykształcony, ale ze względu na Rodowód nie potrafi rządzić w kraju. Kolejnym zarzutem pojawiającym się w utworze jest narodowość. Dotychczasowych władców elekcyjnych łączyło obce pochodzenie, tylko dwóch z nich było Polakami. Następnie poddaje Autor krytyce Wiek króla. Według niego młodość wiąże się z brakiem doświadczenia. Narrator uważa, że wręcz nie przystoi władcy państwa brak siwizny i zmarszczek na czole. Ostatnim oskarżeniem wobec władcy jest duże zainteresowanie sztuką, kulturą i edukacją. Przywołując przykłady z historii, Autor nakłania władcę do większego zajęcia się siłą militarną kraju oraz mniejszej pobłażliwości wobec służących i podwładnych. Przedstawiony ironiczny Obraz króla nie ujawnia żadnych jego zalet z punktu poddanej mu szlachty sarmackiej. Tak więc wytykane kolejno wady uniemożliwiają pochwałę władcy. W utworze "Do króla" przedstawiony jest negatywny portret szlachcica Sarmaty. W przewrotny sposób I. Krasicki wyraził w nim szacunek do króla, napiętnował w ironiczny sposób poglądy szlachty sarmackiej. Tutaj także poprzez ironię i śmiech wyszydza Krasicki wady szlachty, do której właśnie skierowany był utwór. Miała ona bowiem zrozumieć swoje niegodne postępowanie i Satyra ta miała być dla nich nauką. Podziw i zrozumienie dla władcy wiąże się także z podobnym stosunkiem dla ludzi epoki oświecenia. Autor ironizując przedstawia Obraz człowieka obytego w świecie, światłego intelektualnie i duchowo, który szacunek zdobywa nie siłą, przemocą i walką, ale mądrym słowem popartym czynami reformatorskimi. Taki też według I. Krasickiego powinien być władca Polski, pogrążonej w kryzysie i zagrożonej rozbiorami. Monarcha powinien zreformować przede wszystkim sposób postrzegania świata i myślenia, który został stworzony w czasach sarmatyzmu.